لفضائل ج ؟ (طبرى ) = الرد على الحر قوصيّة (عربى , خطى )
ضائل عيد الغدير (اصفهانى ) = فضائل الغدير (فارسى , خطى )

204 فضائل الغدير (فارسى , خطى )
سيد محمد بن محمد باقر اصفهانى (حسينى ) .
كتاب مشتمل بر پنج فصل است :
1 ؟
2 واقعهء غدير و بيان حديث آن و انتصاب اميرالمؤمنين (ع ).
3 فضائل روز غدير.
4 اعمال عيد غدير.
5 ؟
نكات قابل توجه :
1 چنانكه در كتاب الغدير فى التراث الاسلامى آمده احتمال مى رود مولف كتاب مختارى نائينى م 1100ق , يا ازسادات جليل القدر طايفهء خاتون آبادى و يا پسر محمد امين , قاضى مشهور زمان خود باشد.
2 اين كتاب از جمله كتابهايى است كه به امر سلطان حسين صفوى در اين موضوع تأليف شده است .
3 نسخه اى از اين كتاب نزد حجةالاسلام سيد محمد على روضاتى در اصفهان موجود است كه در 93ورقه و به خط بهاء الدين طالقانى در سال 1125قمرى نگاشته شده است .

205 فى رحاب الغدير (عربى , چاپى )
على اصغر بن محمد مروج (مروج الشريعة, كرمانى , خراسانى )!
مؤسسة النشر الاسلامى (جامعهء مدرسين ), قم , چاپ اول , سال 1414ق .
]; وزيرى , 536ص .
اين كتاب خلاصهء جلد اول <الغدير فى الكتاب و السنة و الادب >علامهء امينى و شامل خلاصه اى از زندگانى ايشان و مقدمه و سپس چهارده فصل است : 1 اهميت غدير در تاريخ 2 واقعهء غدير 3 عنايت خداوند عزوجل در غدير 4عنايت پيامبر (ص ) در غدير 5 عناين اهل بيت (ع ) در غدير كه شامل مناشدات بعضى از معصومين (ع ) نيز هست 6توجه به غدير در مناشده و احتجاج 7 توجه اصحاب پيامبر (ص ) به غدير (كه شامل روات حديث غدير با حروف تهجى است ) 8 توجه تابعين به غدير 9 توجه علماى مسلمين به غدير (كه شامل راويان حديث غدير از قرآن اول تاچهاردهم است ) 10 توجه به غدير در كتب مسلمين 11 توجه مؤلفين به غدير 12 بررسى و توجه به سند حديث غدير 13 بررسى و توجه به مدلول و مفاد حديث غدير 14 توجه شعراى مسلمين به غدير.

نكات قابل توجه :
1- ابتدا نام كتاب <العناية بالغدير فى الاسلام >بوده و سپس به اين نام (فى رحاب الغدير) تغيير كرده است .
2- دو كتاب ديگر از همين مؤلف در غدير معرفى شده : 1 <غدير روز كمال دين >فارسى 2 <نظره الى الغدير>عربى .
3- ظاهراً هر سه كتاب با يكديگر ارتباط دارند, چرا كه هر سه با استفاده از <الغدير>علامهء امينى است , وموضوعاتشان هم بسيار شبيه است .
4- كتابهاى <غدير روز كمال دين >و <نظرة الى الغدير>احتمالاً يك كتاب هستند و فقط اولى فارسى و دومى عربى است .
با مراجعه به كتابشناسى هر سه كتاب در اين كتابنامه موارد بالا روشن مى گردد.

206 فيض القدير فيما يتعلق بحديث الغدير(فارسى , چاپى )
عباس بن محمد رضا قمى , م 1395ق .
مؤسسهء در راه حق , قم , چاپ اول , سال 1405ق , 1365ش .
وزيرى , 462ص .
الفوائد الرضوية (از مؤلف ) ص 222
الذريعة ج 16ص 409ش 1956
طبقات أعلام الشيعة (قرن چهاردهم , نقباء البشر) ج 3ص 1001ش 1498
];ّّأعيان الشيعة ج 7ص 425
الغدير ج 1ص 157
اين كتاب خلاصه اى است از مجلدات <عبقات الانوار>ميرحامد حسين كه پيرامون حديث غدير است .
كتاب در دو مقصد است :
1- اثبات تواتر حديث غدير و جواب اشكالات مربوط 2 بيان دلالت حديث غدير و رد اشكالات مربوط.
مقصد اول در سه باب است :
1- شامل هشت فصل كه در فصل هشتم دوازده نفر از علماى عامه را كه تواتر حديث غدير را ثابت نموده اندنامبرده 2 ايراد كلمات فخر رازى و جواب از آنها در نه فصل 3 ايراد اشكالات ديگر و جواب آنها در دو فصل و فصل دوم در دو مقام .
مقصد دوم شامل نه فصل است , كه طى آنها وجوه استدلال به حديث غدير و همچنين اشكالات جواب از آنها رابيان نموده است .
در آخر فصلى در استدلال به آيهء تبليغ <يا ايها الرسول ...>با ده دليل همراه با روايات و اقوال و نيز شبهات و جواب ازآنها آمده است .
براى توضيح بيشتر به كتاب <عبقات الانوار>در همين كتابنامه مراجعه شود.

نكات قابل توجه :
1 مؤلف اين كتاب را در تاريخ 1321مرى به انجام رسانيده است .
2 همچنين كتاب <عبقات الانوار>توسط علامه سيد على ميلانى تلخيص و به عربى ترجمه شده و به نام <نفحات الازهار فى خلاصة عبقات الانوار>است , بخش حديث غدير در آن كتاب جلدهاى 6ـ 9است .

( ق )

207 قربان غدير(فارسى , چاپى )
مصطفى ملكى .
تهران , سال 1388ق , 1347ش .
؟, 31ص .

208 قصة الاسلام فى عيد الغدير (عربى , چاپى )
اسعد على سورى .
چاپ اول , دارالرائد العربى , بيروت , سال 1391ق , 1971م .
جيبى , 31ص .
چاپ دوم : سال 1405ق , 1984م .
صه هاى پيامبران (بخوان و رنگ كن ), ج 6(زمانى ) = داستان غدير (فارسى , چاپى )
صه هاى مصور اسلامى , ج 2(نعيمى ) = غدير خم بزرگترين رويداد تاريخى (فارسى , چاپى )

209 القصيدة الغديرية (عربى , خطى )
؟
نكته قابل توجه :
اين كتاب در كتابخانهء برلين (مخطوطات ) به شمار 4292موجود است .
لقصيدة الغديرية (كفعمى ) = الغديرية (عربى , خطى )
لقصيدة الغديرية (عاملى ) = القصيدة الغديرية فى مدح خير البرية (عربى , چاپى )

210 القصيدة الغديرية فى مدح خير البرية (عربى , چاپى )
محمد حسين بن محسن عاملى (شمس الدين ) م 1342ق .
چاپ اول : صيدا (لبنان ).
چاپ ديگر: ناشر: محى الدين شمس الدين (پسر مؤلف ).
چاپ ديگر: مطبعة الغرى , نجف , سال 1356ق .
الذريعة ج 16ص 27ش 102
طبقات أعلام الشيعة (قرن دوازدهم , نقباء البشر) ج 2ص 639ش 1070
أعيان الشيعة ج 9ص 228ـ 231
كتاب حدود صد مخمص دربارهء غدير است , و از نظر ادبى بسيار سنگين و فنى و شاهد بر مقام ادبى و نيز درجه ءاعتقادات مؤلف است .

نكات قابل توجه :
1 اين نام كتاب در چاپ مطبعة الغرى (نجف ) سال 1356بدون قيد سراينده آمده است , ولى در أعيان الشيعه نام <القصيدة الغديرية>آمده , و در الذريعة و الغدير فى التراث الاسلامى ص 164ش 60با عنوان <الغديرية>ياد شده است , و چون در أعيان الشيعه تصريح به نامگذارى مؤلف كتاب را به نام <القصيدة الغديرية>نموده و نام چاپ شده درچاپى كتاب <القصيدة الغديرية فى مدح خير البرية>است , همين نام صحيح به نظر مى رسد.
2 در الذريعه از قول مجلهء <العرفان >, مى گويد: اين قصيده آخرين سرودهء مؤلف است .
3 در أعيان الشيعه پنجاه نه مخمس از اين كتاب را انتخاب نموده و آورده است .

211 القصيدة الغديرية فى مدح خبر البرية و العترة الزكية (عربى , چاپى )
محمد حسينى (فاضل ).
مطبعة الشمس , سال 1341ق .

212 قطره اى از دريا, ج 1و 2(فارسى , چاپى )
محمد حسين صفا خواه , طالعى .
انتشارات قديانى , چاپ اول , سال 1374ش .
رقعى , ج 1 168ص , ج 2160ص .
در اين كتاب صد و چهل و هفت داستان كوتاه از كتاب <الغدير>علامهء امينى انتخاب و ترجمه و بازنويسى شده است .
در ابتداى كتاب خاطراتى از علامهء امينى آمده است .

نكات قابل توجه :
1- احتمالاً اين كتاب ادامه داشته باشد و لذا در تعداد مجلدات نوشته شده ج 1و 2
2- داستانهاى اين كتاب ـ چون همه از كتاب <الغدير>است ـ گاهى ربطى به غدير ندارد, ولى تماماً از آن كتاب برداشته شده است .

213 القمر المنير فى قضية الغدير (عربى , خطى )
على اكبر بن عباس يزدى (ابرند آبادى , حائرى , سيبويه ) م 1363ق .
الذريعة ج 17ص 170ش 901و ج 16ص 23
طبقات أعلام الشيعة (قرن چهارم , نقباء البشر) ج 4ص 1603ش 2138و ص 1431

نكته قابل توجه :
چنانچه در الذريعة آمده : اين كتاب خلاصه شده از كتاب <لواء الحمد>از محمد شريف بن محمد ابراهيم اردستانى (صارم الدين ) است .

214 قهرمان غدير (فارسى , چاپى )
خيرالله اسماعيلى (اصفهانى ) .
قم , سال 1392ق , 1350ش .
چاپ ديگر: مهر استوار, قم 1414ق , 1372ش .
];ّّوزيرى , 328ص .
فهرست كتاب چاپى فارسى (خانبابا مشار) ص 3968
اين كتاب شامل مقدمه و چهار بخش است :
1 دليلهاى عقلى براى اثبات امامت اميرالمؤمنين (ع ) 2 تعريف امام و اثبات امامت براى اميرالمؤمنين (ع ) 3آيات قرآنى دال بر امامت آن حضرت 4 فضايل اميرالمؤمنين (ع ) و قضاياى غصب خلافت و سقيفه و مناقب آن حضرت .
در تمام بحشها مطالب ضمنى و توضيحى هم گفته شده , به خصوص در بخش چهارم كه بسيار است .

نكته قابل توجه :
مدارك اين كتاب بيست و نه كتاب از شيعه و پنجاه و شش كتاب از عامه است .
( ك )

215 كتاب ابن سعيد فى نص الغدير(عربى , خطى )
؟(ابن سعيد).
اثبات الهداة ج 1ص 36

نكته قابل توجه :
اين كتاب جزو مصادر عامى كتاب <اثبات الهداة>است كه شيخ حر عاملى با واسطه از آنها نقل نموده است .
تاب حديث الغدير (جايسى ) = حديث غدير كى سرگذشت (اردو, چاپى )
تاب حديث الولاية (احمد بن محمد) = حديث الولاية (عربى , خطى )
تاب الدراية فى حديث الولاية (سجستانى ) = الدراية فى حديث الولاية (عربى , خطى )
تاب الرازى فى نص الغدير (رازى ) = حديث الغدير (آبى ) (عربى , خطى )
تاب الردعلى الحرقوصية (طبرى ) = الرد على الحرقوصية (عربى , خطى )

216 كتاب الروضة و الغدير (عربى , خطى )
اين كتاب در كتابخانهء برلين (مخطوطات ) به شمارهء 4888موجود است .
تاب الشجرى فى نص الغدير (سجستانى ) = الدراية فى حديث الولاية (عربى , خطى )

217 كتاب الغدير (عربى , خطى )
على بن بلال بصرى (ابوالحسن , مهلبى ).
الفهرست (شيخ طوسى ) ص 96ش 402
معالم العلماء ص 67ش 457
مناقب آل ابى طالب (ابن شهر آشوب ) ج 3ص 25
اثبات الهداة ج 3ص 36
كشف الحجت و الاستار ص 452ش 2529
نهج الايمان (حسين بن جبور, كتاب خطى ).
الذريعة ج 16ص 25ش 93
الغدير ج 1ص 155ش 13
معجم رجال الحديث ج 11ص 283ش 7953

نكات قابل توجه :
1 اين كتاب در تمام موارد به نام <كتاب الغدير>آمده ولى در الغدير از آن با نام <حديث الغدير>ياد شده است . بااينكه به نقل از الفهرست شيخ و معالم العلماء و مناقب آل ابى طالب آورده است .
همچينن در اثبات الهداة كتاب را با عنوان <كتاب المهلبى فى نص الغدير>يادآور شده و آن را جزو مصادر عامى آن كتاب كه با واسطه از آنها نقل نموده آورده است .
2 شيخ طوسى اين كتاب را در الفهرست از احمد بن عبدون و او از مؤلف نقل مى كند, و آية الله خوئى در معجم فرموده اند: طريقهء شيخ طوسى به اين كتاب از مؤلف صحيح و باقى طريقها مجهول هستند.

218 كتاب الغدير (عربى , خطى )
محمد بن جبير طبرى (شافعى ),
اثبات الهداة ج 1ص 34

نكته قابل توجه :
اين كتاب از مصادر عامى كتاب <اثبات الهداة>است كه شيخ حر عاملى به واسطه از آنها نقل نموده است .
];

ّّ219 كتاب الغدير (عربى , چاپى )
محمد مهدى بن عبدالكريم عاملى .
چاپ اول : الجمعية الخيرية الثقافية, بيروت , سال 1386ق .
چاپ دوم : همان ناشر, سال 1388ق .
؟, 240ص .
اين كتاب با اسلوب و قلمى خاص نوشته شده است .

220 كتاب الغدير (عربى , خطى )
سيد محمد على بن مرتضى موحد (ابطحى , اصفهانى ).
كتابى است تحقيقى و عميق و مفصل كه مثل ساير مؤلفان مؤلف علامه به چاپ نرسيده است .
تاب الغدير (طبرى ) = الرد على الحرقوصية (عربى , خطى )
تاب الغدير (قبيسى ) = عيد الغدير اكبر عيد للمسلمين (عربى , چاپى )
تاب الغدير (غريفى ) = الولاية الكبرى (عربى , خطى )

221 كتاب غدير خم (عربى , خطى )
؟(ابن جريح ).

نكته قابل توجه :
نام اين كتاب در اوائل كتاب <طرق حديث من كنت مولاه >(ذهبى ) آمده است .
تاب غدير خم (طبرى ) = الرد على الحرقوصية (عربى , خطى )
تاب فى حديث الغدير (؟) = حديث غدير خم (عربى , خطى )

222 كتاب فى طرق من كنت مولاه (عربى , خطى )
معاويه سجزى .
معالم العلماء ص 122ش 821

نكته قابل توجه :
كتابى به نام <الدارية فى حديث الولاية>مسعود بن ناصر سجستانى نيز آمده است .
تاب من روى غدير خم (احمد بن محمد) = حديث الوية (عربى , خطى )
تاب من روى حديث غدير خم (جعابى ) = من روى حديث غدير خم (عربى , خطى )
تاب من روى حديث غدير (شيبانى ) = من روى حديث غدير خم (عربى , خطى )
تاب المهلبى فى نص الغدير (بصرى ) = كتاب الغدير (عربى , خطى )

223 كتابنامهء غدير خم (قسمت چاپى ) (فارسى , چاپى )
نويسنده : نادر مطلبى (كاشانى ).
به كوشش : سيد محسن دين پرور.
زير نظر: بنياد نهج البلاغه (قم ).
نشر الهادى , قم , چاپ اول سال 1415ق , 1374ش .
رقعى : 31ص .
ابتدا مقدمه اى دربارهء ضرورت تأليف كتابنامه نوشته شده و سپس به سه جهت اشاره شده است : موضوع ,مشخصات كتابها, تنوع زبانها.
];ّّبعد از آن شمارش كتابهاى شروع گرديده و فهرستى در دو بخش جداگانهء عربى و فارسى است و در بخش اول پنجاه كتاب عربى و در بخش دوم هفتاد و پنج كتاب فارسى معرفى شده است .
در اين كتابنامه فقط نام كتاب و مؤلف و ناشر و نيز محل و سال و نوبت چاپ , همچنين قطع و تعداد صفحات آن معرفى گرديده و گاهى چند چاپ آورده شده است .

نكته قابل توجه :
اين كتابنامه قسمتى از <كتابنامهء اميرالمؤمنين (ع ), امامت و ولايت , نهج البلاغه و شريف رضى >است .
تاب الولاية (احمد بن محمد) = حديث الولاية (عربى , خطى )
تاب الولاية (سجستانى ) = الدراية فى حديث الولاية (عربى , خطى )
تاب الولاية (طبرى ) = الرد على الحرقوصية (عربى , خطى )
تاب الولاية فى جمع طرق حديث <من كنت مولاه فعلى مولاه >(طبرى ) - الرد على الحرقوصية (عربى , خطى )
تاب الولاية فى طرق حديث الغدير (احمد بن محمد) = حديث الولاية (عربى , خطى )
تاب الولاية و من روى غدير خم (احمد بن محمد) = حديث الولاية (عربى , خطى )
تاب الولاية و من روى يوم غدير خم (احمد بن محمد) = حديث الورية (عربى , خطى )

224 كشف المهم فى طريق خبر غدير خم (عربى , چاپى )
سيد هاشم بن سليمان بحرانى (كتكتانى ), م 1107ق .
تحقيق : مؤسسة احياء تراث السيد هاشم البحرانى (قم ).
ناشر: مؤسسهء ياد شده .
];ّّوزيرى , 229ص .
أمل الامل ج 2ص 341
رياض العلماء ج 5ص 298
الذريعة ج 18ص 64ش 693
فهرست الفبائى كتب خطى كتابخانهء مركزى آستان قدس رضوى ص 465
اين كتاب شامل مقدمه و سه باب است :
1 آنچه از طريق شيعه در قضيهء غدير خم آمده است (كه سى و شش طريق است )
2 آنچه از طريق عامه آمده است (كه هشتاد و هشت طريق است ) 3 آنچه شيعه در تصريح پيامبر (ص ) درباره ءخلافت اميرالمؤمنين (ع ) نقل نموده اند (كه سى و چهار حديث است .)

نكته قابل توجه :
نسخه اى از اين كتاب در كتابخانهء آستان قدس رضوى با خط نسخ , نگاشته شدهء در سال 1101ق , همراه با دوكتاب ديگر از مؤلف موجود است .

225 كوثر و غدير (فارسى , چاپى )
حسن انصارى زاده .
مؤسسهء انتشارات دارالعلم , قم , چاپ اول : سال 1371ش .
رقعى , 93ص .
كتاب دربارهء كلمات حضرت زهرا (ع ) در غدير و بحث در جوانب آن است كه با قلمى خاص گفتارى مخصوص نوشته شده است .
ابتدا كلامى از مولف و سپس دو حديث از حضرت فاطمه (س ) را نقل نموده و توضيح داده است :
الف ـ حديث محمودبن لبيد: حمد و سلام , مطلع , و آنگاه شرح و بحث در حديث در هفت بخش با اين عناوين : 1گريهء سوال انگيزه 2 سوال به مورد 3 امام و كعبه 4 پيروى از عترت = مبناى وحدت 5 خود كردند و به خدا نسبت دادند 6 چشم دل كور است 7 جوشش وحدت از غدير: پيرامون حديث و محدث .
ب ـ مصاحبه يا حديث دوم : اشاره به نكات حديث , پيام دختر پيامبر (ص ).
];ّّسپس چهل حديث در فضايل اميرالمؤمنين (ع ) كه مؤلف براى شفاى فرزندش نذر كرده بوده , آورده و به علامه ءامينى هديه نموده است . نيز چهل حديث در فضايل حضرت فاطمهء زهرا (ع ) نقل نموده , و اين احاديث اكثر قريب به اتفاق از كتبا شيعه هستند.

نكته قابل توجه :
كتاب ديگرى به نام <حماسهء غدير از ديدگاه حضرت فاطمه (ع )>از محمد دشتى نيز هست , كه غدير در كلمات حضرت فاطمه (ع ) را بيان نموده است .

( ل )

226 للغدير آيتان (عربى , چاپى )
حبيب مشكسار (شيرازى ) .
چاپ مصطفوى , شيراز, چاپ اول , سال 1405ق , 1365ش .
وزيرى , 21ص .
در اين كتاب دو آيهء مهم از قرآن كه شاهد مستقيم بر غدير است ذكر شده و بيان گرديده است :
1 <يا ايها الرسول بلغ ما انزل اليك من ربك >2 <اليوم اكملت لكم دينكم >.
در ذيل آيهء اول اشعارى كه مراسم غدير را ترسيم مى كند ذكر شده و در ذيل آيهء دوم توضيحاتى آورده است .

نكتهء قابل توجه :
اين كتاب به صورت هديه منتشر شده است .

227 لواء احمد(فارسى , چاپى )
محمد شريف بن ابرايهم اردستانى (صارم الدين , يزدى , حائرى ) م قرن 14ق . چاپ : بمبئى (هند), سال 1305ق ,1887م .
الذريعة ج 18ص 356و ج 17ص 170در شمارهء 901
أعيان الشيعة ج 45ص 313
در اين كتاب وقايع حجةالوداع , فضيلت و برترى روز غدير و سپس خطبهء پيامبر (ص ) در اين روز و همچنين خطبةاميرالمؤمنين (ع ) به مناسبت روز غدير,دعا و زيارت اميرالمؤمنين (ع ) در روز غدير, و در آخر بعضى قصايد در مدح آن حضرت آورده شده كه دو قصيده از مؤلف است .

نكات قابل توجه :
1 اين كتاب توسط علامه على اكبر سيبويه خلاصه شده و به نام <القمر المنير فى قضية الغدير>است .
2 كتاب <القصيدة الغديرية فى مدح خير البرية>از محمد حسين عاملى تماماً در اين كتاب آمده است .
3 تأليف اين كتاب در سال 1304قمرى به انجام رسيده و پس از يكسال به صورت چاپى سنگى در بمبئى (هند)];ك ك به چاپ رسيده است .

( م )

بحث غدير خم (نيرى ) = بحث غدير خم از نظر قرآن شريف (فارسى , چاپى )

ثنوى غديرية (شهرستانى ) = غديريه (فارسى , چاپى )

228 مجلس يوم الغدير فى امامة على بن ابى طالب (ع ) (عربى , خطى )
عراقى (ابوطالب , فارس , زيدى ) م قرن 6ق .
نام اين كتاب در <مطلع البدور>آمده است .

حاضرات مهرجان الغدير, 3ج = مهرجان الامام على (ع ), 3ج (عربى , چاپى )

229 مسألة فى الجواب عن الشبهات الوراردة لخبر الغدير (عربى , چاپى )
سيد على بن حسين موسوى (سيد مرتضى , علم الهدى ) م 436ق .
تحقيق : سيد احمد حسينى (اشكورى ).
دارالقرآن الكريم , قم , سال 1405ق , 1363 .
وزيرى , 4ص .
نكته قابل توجه :
چاپ معرفى شده در ضمن كتاب <رسائل الشريف المرتضى >و درج 3ص 251ـ 254آمده است .

سألة فى معنى من كنت مولاه (نحوى ) = مسألة فى معنى من كنت مولاه فعلى مولاه (عربى , چاپى )
محمد بن موسى نحوى (ابوجعفر, رامى ) م قرن 5ق .
دارالمورخ العربى , بيروت , چاپ اول , سال 1414ق , 1993م .
وزيرى , 2 .
الذريعة ج 20ص 394ش 3632.
];ك ك فهرست نسخه هاى خطى مجلس (سابق ) ج 7ص 30مجموعهء 8ش 5
فهرست نسخه هاى خطى كتابخانهء عمومى آية الله مرعشى نجفى ج 1ص 283مجموعهء 255ش 8
در اين كتاب ثابت شده كه كلمهء <مولى >در حديث پيامبر (ص ) به معنى اولى به تصرف است و اين كتاب جواب ازسؤال شخصى به نام ابوابراهيم است .
نكات قابل توجه :
1 نام كتاب در الذريعه <مسألة فى معنى من كنت مولاه >و در فهرست نسخه هاى خطى كتابخانهء عمومى آية الله مرعضى نجفى <معنى المولى >و در چاپى آن <فى معنى من كنت مولاه فعلى مولاه >آمده است .
2 نسخه اى كه از اين كتاب در كتابخانهء آية الله مرعشى موجود است در اين مجموعه اى از كتب و رساله هايى است كه اكثراً مناظره اى و تعدادى از كتب شيخ مفيد كه كلاً 206برگ است و در تاريخ 1056ق نوشته شده , و اين كتاب درورقهاى 79و 80است . اين نسخه در الذريعه نيز معرفى شده است .
3 نسخه اى كه در كتابخانهء مجلس سابق است در ضمن مجموعه و از جمله كتب امام جمعهء خوئى است .
4 چاپى كه از اين كتاب معرفى شده در ضمن كتاب <الغدير فى التراث الاسلامى >استاد فقيد سيد عبدالعزيزطباطبائى است كه بعد از ياد آورى كتاب و مشخصات آن عيناً به چاپ رسيده و تمام مشخصات چاپ با كتاب نامبرده توافق دارد.

231ـ معاً فى الغدير (عربى , چاپى )
محمد باقر بن محمد اسماعيل انصارى (زنجانى , خوئينى ).
انتشارات انصاريان , قم , چاپ اول : 1416ق , 1375ش .
اين كتاب ترجمه عربى كتاب <خطابهء غدير>از مؤلف است . كتابشناسى اين كتاب عيناً همان كتاب است , بجزترجمهء فارسى خطبهء غدير كه حذف گرديده است .

لمعصومون الاربعة عشر, ج 2(ع ) (كاظمى ) = من كنت مولاه فهذا على مولاه , ج 1(عربى , چاپى )

عنى حديث الغدير (خسرو شاهى (= اهداء الحقير فى معنى حديث الغدير (عربى , چاپى )
];ّّعنى المولى (نحوى ) = مسألة معنى من كنت مولاه فعلى مولاه (عربى , چاپى )

232 ملاحقة البدرى فى انكاره لبيعة الغدير (عربى , چاپى )
رقعى , 43ص .
كتاب است در اثبات ولايت ائمه (ع ) و به عنوان جواب شخصى بنام بدرى است كه با انكار بيعت غدير خواسته ءمسئله خلافت به صورت شورى را مطرح كند. در اين كتاب مسئلهء ولايت , امامت و بيعت , و مسائل اجتماعى وجوانب آنها بررسى شده و مغالطه هاى خصم مورد نقد قرار گرفته و كتابى است كلامى .
عناوين كتاب ـ پس از ترجمه ـ چنين است :
مقامات اهل بيت (ع ), ولايت در اصل از آن خداست , با بيعت تسلط ايجاد نمى گردد, اساس حكومت حكم عقل است , بيعت تأكيد در تعهد است , آزادگى فردى كلامى است شعارى , شورى و نص , مفاد آيهء قضاء, انكار او نسبت به خليفه بودن على (ع ) بر امت , استخلاف به نماز على (ع ), عقايد شيعه وحى الهى است , نه منشأ گرفته از فكر كلسيا,يوسف عبد مملوك نبوده , ولايت تشريعى از آن خداست , ولايت فقيه , والى شدن در قضاوت با بيعت نيست , اهل استنباط, حقيقت ولايت , بيعت غدير اجازه و روايت است .

233 ملحمة عبدالغدير (عربى , چاپى )
محمد جابرعاملى .
بيروت , سال 1365ق , 1945م .

لحمة عيد الغدير (لبنانى ) = عيد الغدير (عربى , چاپى )

لحمة الغدير (لبنانى ) = عيدالغدير (عربى , چاپى )

234 ملخص الغدير (اردو, چاپى )
شاهد زعيم فاطمى (پاكستانى , ملتانى ) م 408ق .
];ّّنكته قابل توجه :
مؤلف كتاب ابتدا از عامه بود, پس از هدايت كتب بسيارى براى تشيع تأليف نموده است و همچنين مناظرات بسيارى نيز داشته , تا در سال 408قمرى خواهرش او را مسموم نموده است .

نبع الغدير (رضوى ) = خطبة الغدير, منبع الغدير (اردو, چاپى )

235 من روى حديث غدير خم (عربى , خطى )
محمد بن عمر جعابى (ابوبكر, ابن الجعابى , تميمى , بغدادى ) م 355ق .
رجال النجاشى ص 395ش 1055
بحار الانوار ج 37ص 157
الغدير ج 1ص 153ش 3
چنانچه در <مناقب آل ابى طالب >ابن شهر آشوب ج 3ص 25آمده :
در اين كتاب حديث غدير با صد و بيست و پنج يا هشتاد طريق آمده است .
همچنين در <الغدير>از قول سروى در <مناقب >ج 1ص 529همين را نقل نموده , و از <ضياء العالمين >آورده كه جعابى در كتابش <نخب المطالب >از صد و بيت و پنج طريق حديث غدير را آورده است .
نكات قابل توجه :
1 احتمال مى رود نام كتاب <نخب المناقب >باشد, و چون سند قطعى يافت نشد در حد احتمال است . موارديكه اين نام در آنها آمده عبارتنداز: مورد بالا (علامهء امينى از <ضياءالعالمين >), الغدير ج 1ص 17
اگر هم كتابى با اين نام <نخب المناقب ) غير از همين كتاب (من روى حديث غدير خم ) باشد نمى توان آن را در كتب غدير نام برد, چرا كه مستقل بودن آن ثابت نيست و شايد بخشى از آن در غدير است .>
2 كليهء كتب رجالى تصريح به دقت و حفظ فوق العادهء مؤلف نموده اند. آمده كه او در بغداديون به حفظ حديث مشهور بوده است . براى آدرسهاى رجالى به كتاب <الغدير فى التراث الاسلامى >ص 51و 52مراجعه شود.
3 مؤلف كتاب ظاهراً شيعه است , چنانچه در <الانساب >سمعانى ج 2ص 65آمده است .
همچنين مؤلف شاگرد ابن عقده و استاددار قطنى است .
];ّّ4 در كتاب <مناقب >ابن شهر آشوب مورد ياد شده با اينكه نام مؤلف آمده و فرموده كه او از صد و بيست و پنج طريق حديث غدير را نقل نموده , ولى نامى از تأليف او در اين باره نبرده است . همچنين اينكه جعابى حديث غدير رابا طرق مختلف نقل نموده در <الغدير>از قول سروى در <مناقب >ج 1ص 529دارد: از صد و بيست و پنج طريق , و ازقول الصاحب الكافى كه او گفته : هفتاد و هشت صحابى , آمده است .
5 نام مؤلف در اكثر رجال عامه ابن الجعابى و گاهى جعابى آمده است .
6 در تراثنا شمارهء 26(عبدالجبار رفاعى ) ص 152ش 1270از اين كتاب با اضافه كلمهء <كتاب >به اول نام آن يادنموده است , كه ظاهراً منشأ آن كلام نجاشى است .
اين كلمه (كتابى ) اضافى است , چرا كه نجاشى در ابتداى اكثر بلكه تمام اسامى كتب اين كلمه را مى آورد.

236 من روى حديث غدير خم (عربى , خطى )
محمد بن عبدالله شيبانى (ابوالفضل , بغدادى ) م 387ق .
رجال النجاشى ص 396ش 1059
تاريخ دمشق (ابن عساكر) ج 15ص 548
الغدير ج 1ص 154ش 6
طبقات أعلام الشيعة (قرن چهارم ) ص 280
معجم رجال الحديث ج 16 244ش 11115
نكات قابل توجه :
1 شيخ طوسى در <الفهرست >ص 140ش 600دارد جمعى از اصحاب كتب مؤلف را براى او روايت نموده اند وسپس نام چند كتاب را برده و گفته <... و غير ذلك >و در معجم رجال الحديث از قول ابن غضائرى آمده كه كتابهايش راديده است .
2 مؤلف كتاب شاگرد بزرگان شيعه امثال كلينى , و نيز معاصر بلكه استاد بزرگانى ديگر امثال نجاشى بوده است .
3 در تراثنا شمارهء 26(عبدالجبار رفاعى ) شمارهء 26ص 152ش 1271نام كتاب با اضافهء كلمهء <كتاب >در ابتداى همين نام (من روى حديث غدير خم ) آمده است و ارجاع به رجال النجاشى و الغدير داده است ولى در رجال النجاشى كلمهء <كتاب >اضافه شده است , چرا كه روش نجاشى در رجالش بر اين است كه اين كلمه را در ابتداى هر];ّّكتابى مى آورد.

237 منشور غدير (اردو , چاپى )
سيد محمد هندى (مولوى ) م 1329ق , 1911م .
لكنهو (هند), سال 1329ق .
؟, 433ص .
اين كتاب منظومه است .
نكته قابل توجه :
چاپ معرفى شده سنگى است .

238 منشور مقدس ولايت (فارسى , چاپى )
بيانات : سيد ابراهيم ميلانى .
بقلم : محمد مقيمى .
انشارات معراجى , تهران , حدود سال 1351ش .
وزيرى , 388ص .
اين كتاب سلسله بيانات و سخنرانيهاى علامه سيد ابرايهم ميلانى است كه آقاى مقيمى جمع آورى و ضبط نموده وبه صورت كتاب حاضر در آورده اند.
اين كتاب ابتدا پيامى از علامهء ياد شده و سپس بخشى با عنوان نعمه هاى شوم از نويسندهء شهير آقاى مصطفى زمانى كه در پنج بخش است و بيشتر جوانب اجتماعى اسلام و قرآن و امامت و وحى را بيان نموده .
سپس كتاب حاضر شروع مى گردد, كه شامل ده الى يانزده قسمت است و بعضى از قسمتها در چند بخش و اصولاًنظمى خاص ندارد بلكه ابحاثى است در غدير و ولايت و جوانب كلامى و اجتماعى و عقلى دربارهء منافقين و ولايت وامامت و نيز معنى و اقسام آنها, استشهاد براى ولايت تشريعى به سه آيهء از قرآن و براى ولايت تكوينى به هشت آيه , وبحثى دربارهء فيض و سپس فرق بين معجزه و ولايت را بيان نموده است .
بعد از آن با عنوان شمع روايت در شبستان ولايت , مباحثهء اسحق بن ابراهيم و مأمون عباسى را آورده و با عنوان ];ّّگاهى از ظلمت به روشنى مباحثهء مرد شامى با امام صادق (ع ) و هشام و سپس مطالبى را به صورت نقد بر عامه و افرادضد ولايت دارد كه از عنوان تاراجگران به بعد است , و در آخر نظريهء علما است .
اين كتاب با قلمى خاص و گفتارى مخصوص و كلامى بحث نموده و اكثراً با پاورقيهاى مفيد و شامل معلومات بسيار است .
اما بخشهايى از كتاب كه مى توان از آنها به عنوان مهمترين بحثها ناميد با اين عناوين آمده اند:
تا ابد مى درخشد, غوغائى كه جملهء <حسبنا كتاب الله در اسلام >به پا كرد, روش ما, امامت , معناى امامت , اقسام ولايت , تابلوهاى ولايت تشريعى در قرآن , شمع شبستان فيض , فرق بين معجزه و ولايت , شمع روايت در شبستان ولايت , گامى از ظلمت به روشنى , بخدا سوگند, وديعهء آسمانى , سمپاشى , افسانهء تاريخ درس زندگيست , تاراجگران (از نگارنده ), ايكاش بيدار بودند(از نگارنده ؟), آن روز كه تصميم گرفتم .
در آخر جواب يازده تن از علما و بزرگان نجف , قم , تهران , مشهد, شيراز, شوشتر از سؤال در مورد ولايت و اقسام آن و نيز ولايت تكوينى و ولايت تشريعى را عيناً چاپ نموده و نيز آمادگى خود را براى تبادل نظر و نامه نويسى أعلام نموده است .
نكات قابل توجه :
1 در اين كتاب در اكثر موارد به كتب عامه استناد نموده است .
2 مؤلف كتاب علامه سيد ابراهيم ميلانى پس از آمدن از آذربايجان اقامت در تهران , در اثر تبليغات دشمنان ولايت سلسله بياناتى بيان نموده اند كه پس از تدوين آقاى مقيمى به صورت كتاب حاضر در آمده است .

ن كنت مولاه (نيشابورى ) = طرق من كنت مولاه (عربى , خطى )

239 من كنت مولاه فهذا على مولاه , ج 1(عربى , چاپى )
عبدالمنعم كاظمى
چاپ : مطبعة النجاح , بغداد, سال 1373ق , حدود 1954م .
اين كتاب جلد دوم از هشت جلد كتاب تحت عنوان <المعصومون الابعة عشر (ع )>است .

240 المنير, فهرس كتاب الغدير (عربى , چاپى )
قسم الدراسات الاسلامية, بنياد بعثت .
همان مؤسسه : تهران , چاپ اول , سال 1409ق , 1368ش .
وزيرى , 624 .
اين كتاب فهارس كتاب <الغدير فى الكتاب والسنة و الادب >علامهء امينى است : فهرست موضوعى (شامل موضوع بندى مخصوص براى كتاب الغدير), فهرست آيات , فهرست احاديث فهرست اشعار, فهرست قبايل و ملل , فهرست وقايع و ايام , فهرست امكنه و بلدان , فهرست كتب (كه شامل مصادر نيز هست .)
در آخر فهرست موضوعات و يا مطالب به حسب جلدها و صفحه هاى كتاب آورده شده است .
نكته قابل توجه :
فهرست ديگرى براى كتاب <الغدير>با نام <على ضفاف الغدير>در دو جلد و در چاپ بعدى در يك جلد با جداشدن بخش فهرست أعلام كه با نام <أعلام الغدير>مستقلاً به چاپ رسيده توسط جمعى از محققين تنظيم شده است .

241 منية البصير فى بيان كيفية الغدير (عربى , خطى )
احمد بن ابى القاسم تهرانى (ابوالفضل , كلانترى , نورى ) م 1316ق .
نكته قابل توجه :
چنانچه علامه سيد محسن امين عاملى در أعيان الشيعه ج 2ص 475دارد نام مؤلف احمد و كنيه اش ابوالفضل است كه به همان مشهور گشته است .
ولى در الكنى والالقاب ج 1ص 144و طبقات أعلام الشيعه (قرن دوازدهم , نقباء البشر) ج 1ص 53هيچ اشاره اى به اين مطلب نيست و <ابوالفضل >به عنوان نام مؤلف آمده است .

242 مواعظ غدير (اردو, خطى )
؟
قاموس الكتب ج 1ص 963
وسوعة عن حديث الغدير (موحد) = عوالم العلوم و المعارف و الاحوال من الايات و الاخبار و الاقوال (عربى , چاپى )
];

ّّ243 موعظة عيد الغدير(اردو, چاپى )
سيد على حائرى , م 1340ق .
كتب خانهء حسينيه , لاهور (پاكستان ), سال 1345ق .
؟, 107 .
نكته قابل توجه :
كتابى به نام <موعظهء غدير>از سيد على بن ابى القاسم نقوى (حائرى ) به فارسى ذكر خواهد شد.

244 موعظهء غدير (فارسى , چاپى )
سيد على بن ابى القاسم نقوى (حائرى , رضوى , قمى , لاهورى ) م 1360ق .
چاپ : بمبئى (هند), سال 1318ق , 1900م .
الذريعة ج 11ص 220ش 1337
طبقات أعلام الشيعة (قرن چهاردهم , نقباء البشر) ج 4ص 1339ش 1868
مطلع الانوار (صدر الافاضل ) ص 341
تذكرهء علماى اماميهء پاكستان ص 177
نكات قابل توجه :
1 در الذريعه كتاب با نام <رسالة الغدير فى امامة الامير>از مؤلف آمده , و چون سال چاپ آن كتاب نيز مطابق با اين كتاب است به احتمال قوى هر دو يكى است .
در كتاب مطلع الانوار كتابى به نام <رسالة فى الغدير>از مؤلف معرفى شده و در تراثنا شماره 28(عبدالجبار رفاعى )ص 139ش 1737نيز نام <رسالة فى الغدير>آمده است .
در كتاب <الغدير فى التراث الاسلامى >ص 170ش 66اين كتاب را با نام <موعظة الغدير>آورده است .
2 در تراثنا شماره 28(عبدالجبار رفاعى ) ص 160ش 1890كتابى به نام <موعظة عيدالغدير>اردو از سيد على حائرى م 1340ق معرفى نموده كه مشخصات چاپى آن با اين كتاب متفاوت است .

245 مهر آب خم (فارسى , چاپى )
گزينش و تصحيح : سيد على رضوى .
];ّّناشر: مؤلف , چاپ اول , سال 1410ق , 1369ش .
وزيرى , 46ص .
كتاب چهارده سروده از چهارده شاعر فارسى زبان است .
در اين كتاب ابتدا مقدمه در دو بخش : 1 خلاصه اى از غدير با سبكى زيبا و انشائى در سه بخش شامل خلاصه اى از غديرو اسامى و جوانب آن 2 توضيحى مختصر دربارهء كتاب و شعرهاى انتخاب شده است .
سپس چهارده شعر از چهاده شاعر به ترتيب زير آمده است :
1 قصيده با تلخيص (ناصر خسرو قباديانى ) 2 قصيده , با تلخيص (حكيم قاآنى شيرازى ) 3 مسمط (جيحون يزدى ) 4 ترجيج بند, بند هفتم (صفى على شاه ) 5 قصيده (محيط قمى )6 قصيده (عمان سامانى ) 7 قصيد (احمداحمدى بيرجندى ) 8 قصيده , با تلخيص (ميرزا حبيب الله خراسانى ) 9 قصيده با تلخيص (اديب الممالك ) 10مسمط مسدس , با تلخيص (يحيى ) 11 مسمط مسدس (رفعت سمنانى ) 12 مسمط مربع (آية الله اصفهانى ) 13مسمط مخمس (ملك الشعراء بهار) 14 مسمط مخمس (محمد حسين اصفهانى ).
اشعار كتاب جمعاً عبارتنداز: نه قصيده ويك مسمط و دو مسمط مخمس و نيز دو مسمط مسدس , كه در آخر هريك از آنها مأخذ با ذكر صفحه و توضيحات كتاب آورده شده است .
نكات قابل توجه :
1 كتاب به عنوان يادوارهء گذشت چهارده قرن از غدير خم است .
2 اين كتاب به صورت خطاطى و بخط سيد محسن مؤمنى است .

246 مهر جان الامام على , 3ج (عربى , چاپى )
اعداد: اللجنة الثقافية لمهرجان الامام على (ع ) .
جمعى از محققين .
ج 1 دارزيد النشر, لندن , سال 1410ق , 1990م .
وزيرى , 93+ 320ص .
اين كتاب سرى مقالات و اشعارى قرائت شده است كه طى سه روز كنفرانس امام على (ع ) از طرف آيةالله خوئى به مناسبت يكهزار و چهارصدمين سال در سال 1410قمرى درلندن برگزار شد.
];ّّنكات قابل توجه :
1 تاكنون يك جلد از اين كتاب چاپ و دو جلد ديگر در راه چاپ است .
2 جلد اول كتاب به اين عنوان است : <الكتاب الاول : المحاضرات >.
3 در كتاب <الغدير فى التراث الاسلامى >از اين كتاب با نام <محاضرا مهرجان الغدير>ياد نموده است .

247 ميثاق الاسلام فى عيدالغدير (عربى , چاپى )
سيد محمد على بن عبدالكريم طباطبائى .
چاپ اول : مؤسسة الوفاء, بيروت , سال 1403ق .
چاپ دوم : همان ناشر, سال 1404ق , 1983م .
؟, 64ص .
نكته قابل توجه :
اين كتاب در <كتابنامهء غدير خم >ص 15ش 46با نام <ميثاق الاسلام فى يوم الغدير>آمده است .

يثاق الاسلام فى يوم الغدير (طباطبائى )= ميثاق الاسلام فى عيد الغدير(عربى , چاپى )

( ن )

248 نسيم غدير (فارسى , چاپى )
حسين اثنى عشرى (تهرانى ) .
چاپ ديگر: مؤلف , مشهد, سال 1408ق , 1366ش .
رقعى , 46ص .
اين كتاب شامل احاديثى دربارهء غدير همراه با ترجمهء فارسى آنها است .

249 نظرة الى الغدير (عربى , چاپى )
على اصغر بن محمد مروج (مروج الشريعة كرمانى , خراسانى ).
كتاب تلخيص <الغدير>علامهء امينى است كه در آن از واقعهء غدير و تواتر آن و سپس استفادهء از حديث و همچنين اشعار عربى در مورد غدير شامل هزار و چهار صد بيت به مناسبت هزار و چهار صدمين سال واقعهء غدير, و در آخرفهارس ابحاث كتاب الغدير است .

نكات قابل توجه :
1 مؤلف دو كتاب ديگر در غدير دارد: 1 <غدير روز كمال دين >فارسى 2 <فى رحاب الغدير>عربى .
2 احتمال مى رود اين كتاب (نظرة الى الغدير) و كتاب <غدير روز كمال دين >تقريباً يكى باشند الااينكه اين عربى وآن فارسى است . براى توضيح بيشتر به كتاب <فى رحاب الغدير>مراجعه شود.

250 نفحات الازهار فى خلاصة عبقات الانوار, ج 6ـ9(عربى , چاپى )
تلخيص و ترجمه : سيد على بن نورالدين ميلانى (حسينى , تبريزى ).
مؤسسة البعثة, تهران , 1404ـ 1405 .
چاپ ديگر: دارالكتاب الاسلامى , بيروت .
وزيرى , ج 6 463ص , ج 7437ص , ج 8 418ص , ج 9 426ص .
چاپ ديگر: ناشر: مؤلف , قم , سال 1414ق .
];ك ك وزيرى , ج 6 426ص , ج 7 427ص , ج 8؟ ص , ج 9؟ ص .
كتاب جلد ششم تا نهم از كتاب <نفحات الازهار>كه خلاصهء <عبقات الانوار...>است و اين مجلدات مربوط به حديث غدير, و از جلد اول تا پنجم و نيز جلد دهم در احاديث ديگر است .
در اين كتاب به ترتيب كتاب عبقات پيش رفته و تمام مطالب آن كتاب عظيم را تلخيص و سپس ترجمهء به عربى نموده است . همراه با تحقيقات ديگر و پاورقى هايى كه اكثراً مراجعه و آدرس دهى به مصادر است .
بنابراين كل كتاب به دو بخش سند حديث غدير و دلالت آن تقسيم مى گردد.
در اينجا ـ چنانچه در كتاب عبقات نيز گذشت ـ براى رعايت عموم خوانندگان و تخصصى بودن كتاب فقط به باين چكيده اى از آن كه بيانگر تمام محتواى آن نيز هست اكتفا مى كنيم :
6
در ابتداى اين قسمت مقدمه اى در پنجاه صفحه به عنوان مدخل مطرح شده , و سپس به چند موضوع دربارهء غديرپرداخته است :
الف ـ مؤلفين دربارهء حديث غدير كه از كتاب ابن عقده و طبرى و حسكانى و سجستانى و ذهبى , و عده اى ديگر ازعلماى نام مى برد.
ب ـ تواتر حديث غدير .
ج ـ بحث و بررسى كلام رازى دربارهء حديث غدير كه ضمن آن دربارهء عدم نقل حديث غدير توسط بخارى و مسلم و واقدى و ابن اسحاق و جاحظ و ابن ابى داود و ابن ابى حاتم بحث شده است . سپس درباره اينكه قريش و انصارموالى هستند و اينكه در حجة الوداع اميرالمؤمنين (ع ) حضور نداشته و جواب منكرين تواتر حديث غدير بيان شده است .
7
در اين جلد صد و شصت و دو نفر از راويان حديث غدير كه ذكر شده است , و مؤلف كتاب به عنوان ملحقات صدو هشتاد و نه نفر ديگر را ذكر كرده است .
8
اين جلد مربوط به دلالت حديث غدير و معناى كلمهء <مولى >است . ابتدا چهل و سه نفر از كسانى كه مولى را به معناى اولى قبول كرده اند ذكر شده و سپس اعترافاتى از علماى كلامى دربارهء معناى اولى براى مولى آمده و در نهايت ];ّّاعتراف خود ابوبكر و عمر دربارهء معناى مولى ذكر شده است . سپس حديث غدير بالفظ <من كنت أولى به من نفسه ...>آمده است و بعد از آن به معانى مولى پرداخته و هفت معنى براى آن ذكر كرده و در ضمن آن به احاديثى بالفظ <من كنت وليه فعلى وليه >اشاره شده است در اينجا بحثى دربارهء كلام ابوزيد در معناى مولى مطرح شده و سپس بحث يگردر رد نقض دربارهء لزوم استعمال كلمهء <مولى منك >بجاى <أولى منك >در ادبيان عرب ذكر شده است . سپس درباره ءكلام ابوعبيده دربارهء معناى مولى بحث شده است . در بخش بعدى وجوه دلالت حديث غدير بر امامت اميرالمؤمنين (ع ) مطرح شده است . و ضمن آن آيه تبليغ , آيهء اكمال دين , شعر حسان , شعر اميرالمؤمنين (ع ), شعر قيس بن سعد,آية سأل سائل را آورده است .
9
در اين جلد مناشدهء اميرالمؤمنين (ع ) با چهل و چهار راوى , انكار ابوالطفيل نسبت به حديث غدير, كلام پيامبر(ص ) <ألست أولى بالمؤمنين من أنفسهم >, حديث غديردر <المستدرك على الصحيحين >, يگانگى سياق حديث غديرو حديثى كه بخارى آورده , حديث غدير با لفظ <ان علياً بعدى مولاه >كلام ابن حجر مكى مستند به فهم شيخين حديث مسلم : <لايقل العبد لسيده مولاى فان مولاكم الله >, كلام حضرت فاطمه (ع ): <أنسيتم قول رسول الله يوم غديرخم >, حديث غدير به لفظ: <من وليكم ؟... من كان الله وليه فهذا وليه >, حديث غدير با لفظى كه از ميان وجوه مطلوب است استدلال به كلام ابن حجر مكى در حديث غدير, شروع حديث به جملهء <ان الله مولاى و انا مولى المؤمنين وأولى بهم من أنفسهم .>قول ابى ايوب و عده اى : <السلام عليك يا مولانا>با استناد به حديث غدير, به عمر گفته شد:رفتارى كه با على (ع ) دارى با هيچيك از صحابه ندارى ؟ گفت : او مولاى من است , كلام عمر به كسيكه از قضاوت اميرالمؤمنين (ع ) سر پيچى نمود: و الى بر تو مى دانى او كيست ؟ او مولاى من است , تهنيت در روز غدير <بخ بخ لك ياعلى >كلام پيامبر (ص ) <من كنت ملاه فعلى مولاه أوحى الى فى على و انه أميرالمؤمنين و سيد المسلمين و قائد الغرالمحجلين >, خطبهء غدير چنانچه در توضيح دلائل آمده , كلمات پيامبر (ص ) در روز غدير <لكن على بن أبى طالب أنزل الله منى بمزلتى منه >, <هذا وليى و المودى عنى >, <من كان الله و أنا مولاه فهذا على مولاه يأمركم و ينهاكم >, <من كنت وليه فعلى وليه و من كنت امامه فعلى امام , اعتراف مشاهير علماى عامه به مفاد حديث غدير, ادعاى اينكه سبب ايراد خطبهء پيامبر (ص ) وقوع بعضى از آنها نسبت به اميرالمؤمنين (ع ) بوده است و قرينه قرار دادن اين را براى اراده ءمحبت , ابطال حمل امامت بر امامت تصوف با ده وجه .>

نكات قابل توجه :
];ّّ1 مجلدات حديث غدير از عبقات توسط حاج شيخ عباس قمى نيز به فارسى خلاصه و با نام <فيض القدير فيمايتعلق بحدث الغدير>است .
كتاب ديگرى به نام <تعريب عبقات الانوار>از سيد هاشم عاملى به چاپ رسيده است كه تلخيص و ترجمهء عربى مجلدات غدير از عبقاب است .
2 اين كتاب ابتدا با نام <خلاصة عبقات الانوار>و نيز با نام <عبقات الانوار>به چاپ رسيده است .
3 براى توضيحات بيشتر به كتاب <عبقات الانوار...>مراجعه شود.

251 النهج السوى فى معنى المولى و الولى (عربى , چاپى )
محسن على بن حسن جان بلتستانى (پاكستانى , منتو كوى ) .
چاپ : مطبعة الاداب , نجف , 1389 , 1968م .
وزيرى , 136ص .
اين كتاب دربارهء حديث غدير و معنى كلمهء <مولى >به طور مفصل و تحقيقى و نيز تفسير آيهء <انما ولكم الله ...>است , و بيشتر بحث در كلمهء <مولى >است كه در بخشهاى مختلف ليكم تحقيقى كامل نموده و به ممعانى و اشكالات و جواب از آنها و بقيهء جوانب اين كلمه پرداخته و كتاب جامع و علمى و كم نظير در اين باره است .
كتاب پس از اهداء مقدمه اى در تواتر حديث غدير دارد و سپس شروع به ابحاث كلمهء <مولى >نموده كه به اين شرح است :
الف ـ معنى مختلف <مولى >در لغت , كه ده معنى شمرده است : 1 <مولى >به معنى اولى است شامل : 1 نصوص أعلام بر اين مطلب : فريق اول : كسانى كه در تفسير آيه هاى قرآن آورده اند كه پنج مورد شمرده فريق دوم : كسانى كه تصريح به معناى اولى براى اين كلمه به طور مطلق نموده اند, فريق سوم : كسانى كه معناى اولى را در بعضى از اشعارعرب گفته اند.
2 اشكال فخر رازى بر معنى اولى : كه دو اشكال نقل نموده و جواب مى دهد.
3 معانى ديگر كه ممكن است از <مولى >استفاده شود: 1 متصرف در امور 2 متولى امور كه اول : كلمات اهل لغت در اين معنى براى <مولى >را نقل مى كند كه هفت قول است , و دوم : قرائنى كه اين معنى را ثابت مى كند, كه بيست قرينه را به طور مفصل و فنى بيان مى نمايد.
];ّّب ـ معنى كلمهء <مولى >در احاديث كه ده حديث مى شمارد. و سپس نظريات هفت نفر از بزرگان عامه در مفاد وفهم از حديث را بيان نموده است .
بعد از آن آيه : ولايت <انما وليكم الله ...>را مطرح نموده و سپس مصادر نزول آن دربارهء اميرالمؤمنين (ع ) واجتهادهاى عامه در اين باره و در مقابل نص آيهء را آورده كه چهار نظريه از عامه نقل و يك به يك جواب داده است .
سپس مفاد آيهء را بيان نموده و اشكال در آن را مطرح و جواب مى دهد, و نيز مناشدهء اميرالمؤمنين (ع ) به اين آيهء راآورده است .
در آخر فهرست مطالب و مصادر تدوين شده است .

نكات قابل توجه :
1 مصادر كتاب در حديث , تفسير و غيره و به خصوص لغت تقريباً همه از كتابهاى عامه و صدو شصت و يك كتاب هستند .
2 در ابتداى كتاب تقريظ علامهء حاج آقا بزرگ تهرانى كه در اواخر عمر بارى كتاب نوشته و آنرا با الفاظى بالا ستوده آورده شده است .

252 نهج الولاية (شرح خطبهء غديريهء مولا اميرالمؤمنين (ع )) (فارسى , چاپى )
سيد كاظم ارفع .
تربيت , تهران , چاپ اول , سال 1374ش .
رقعى , 178ص .
اين كتاب خطبه اى را كه اميرالمؤمنين (ع ) در زمان خلافت خود در روز عيد غدير ايراد فرموده شرح كرده است .

( و )

253 واقعهء غدير كاخلاصه (غدير كى دن رسول خدا (ص ) كاخطبه ) (اردو, چاپى )
گردآوردنده : مؤسسة الامام صاحب الزمان (ع ) (مشهد).
ناشر, همان مؤسسه .
رقعى , 16ص .
در اين كتاب خطبهء غدير از چند عامى و شيعى و نيز داستان غدير آمده است .

نكته قابل توجه :
اين كتاب ترجمهء كتاب <حساسترين فراز تاريخ خطبهء رسول خدا (ص ) در روز غدير خم >است .

254 واقعهء غدير و فضيلت عيد غدير بر ساير اعياد(فارسى , چاپى )
عباس حيدر زاده .
دارالكتب الاسلامية, تهران .
رقعى , 146ص .

255 الوصية النبوية للامة الاسلامية فى حجةالوداع (عربى , چاپى )
فاروق حمادة.
داراحياء العلوم , بيروت , چاپ دوم , سال 1992م .
لولاية (احمد بن محمد) = حديث الولاية (عربى , خطى )

256 ولايت علوى در روايت نبوى (فارسى , چاپى )
معاونت امور فرهنگى وزارت ارشاد اسلامى (تهران ).
نشر: وزارت كشور جمهورى اسلامى ايران , سال 1415ق , 1374ش .
كتاب خطبهء پيامبر (ص ) در روز غدير به ضميمهء زيارت اميرالمؤمنين (ع ) در آن روز است .
];ك ك لولاية فى طرق حديث الغدير (طبرى ) = الرد على الحرقوصية (عربى , خطى )

257 الولاية الكبرى (عربى , خطى )
سيد مهدى بن على غريفى (بحرانى , موسوى , نجفى ) م 1433ق .
الذريعة ج 25ص 143ش 837 ج 15ص 163
الغدير, ج 1ص 158ش 23
در اين كتاب طرق حديث غدير را از شيعه و عامه نقل نموده و شامل دو بخش است : 1 طرق حديث غدير 2عبارات احاديث غدير هماره با سندهايشان , و سپس جدولهايى نظير كتاب <جنات الخلود>براى احاديث تنظيم گرديده و احاديث داخل آنها قرار داده شده است .

نكات قابل توجه :
1 علامه حاج آقا بزرگ تهرانى گفته : كتاب از جمله تأليفات مؤلف است كه خود او براى ايشان معرفى نموده وايشان دو نسخه از آن ديده است : 1 نسخه اى به صورت طومار كه نام <طرق حديث الولاية لاميرالمؤمنين >بر آن نوشته شده بود 2 نسخه اى كه نزد پسر مؤلف بوده در سى و پنج صفحه با خطوطى پى در پى كه كتابشناسى از اين نسخه نوشته شده است .
2 در الغدير از قول فرزند مؤلف در احوالات پدرش كتاب را يادآور شده است .
3 چنانچه در الذريعه آمده و گفته شهد نام اين كتاب در نسخهء طومارى آن <طرق حديث الولاية لاميرالمؤمنين (ع )است , با اينكه مؤلف الذريعه در آنجا ارجاع به جلد پانزده نيز كرده است .>
همچين در كتاب <الغدير>علامه امينى از اين كتاب با نام <حديث الولاية فى حديث الغدير>و در كتاب <الغدير فى التراث الاسلامى >با نام <كتاب الغدير>ياد شده است .
لولاية كتاب من روى غدير خم (احمد بن محمد) = حديث الولاية (عربى , خطى )

( ه )

258 هات الغدير (اردو, چاپى )
سيد سبط الحسين بن رمضان على جايسى (تقوى , سبزوارى , هندى , حسينى , لكنهوئى ) م 1372ق , 1953م .
چاپ : سيد على عابد لكنهوئى , مطبعة اثنى عشرية, دهلى (هند).
الذريعة ج 25ص 149ش 2

نكات قابل توجه :
1 مؤلف كتاب نوهء دخترى سيد على محمد بن محمد نقوى (تاج العلماء) مؤلف <الرحيق المختوم >در موضوع غدير است .
2 درالذريعه نام كتاب را آورده ولى مؤلف آن را بيان ننموده است همچنين در طبقات أعلام الشيعة (قرن چهارم ,نقباد البشر) نام اين كتاب را در تضنيفات مؤلف ياد آور شده است .
3 دو كتاب ديگر به نامهاى <حديث غدير كى سرگذشت >و <الحجر الدامغ المشتهر بالعذاب الواقع >از سيد سبطالحسن بن وارث حسين جايسى معرفى شده است كه نبايد با اين كتاب اشتباه شود.

259 هديهء عيد غدير (فارسى , چاپى )
سيد مرتضى شجاعى .
ناشر: مؤلف , چاپ اول , سال 1410ق , 1368ش .
جيبى , 24ص .

نكته قابل توجه :
اين كتاب به صورت هديه در اختيار علاقمندان قرار گرفته است .
( ى )

260 يادبود غدير (فارسى , چاپى )
محمد ربانى .
اصفهان , سال 1394ق , 1352ش .
؟, 8 .

261 اليوم (فارسى , خطى )
محمد بن ابراهيم اصفهانى (حاج رئيس , حائرى , نجفى ) .
الذريعة ج 5ص 302ش 245
كتاب در بيان نزول آية <اليوم أكملت لكم دينكم و...>در غدير, و اثبات اكمال دين و اتمام نعمت به نصب اميرالمؤمنين (ع ) براى امام در آن روز است .
نكته قابل توجه :
مؤلف اين كتاب را در سال 1363ق در كربلا به اتمام رسانده است .

262 يو الانسانية(عربى , چاپى )
سيد رضا بن صدر الدين صدر.
قم , سال 1412ق .
اين كتاب به مناسبت چهاردهمين قرن غدير و نيز كنفرانسى كه در لندن در سال 1410به همين مناسبت برگزار شدتأليف شده كه مؤلف نيز در آن كنفرانس شركت داشتند.

263 يوم الغدير(عربى , خطى )
حسين بن عبيدالله غضائرى (ابوعبدالله , بغدادى ) م 411 .
رجال النجاشى ص 69ش 166
];ك ك خلاصة الاقول (علامهء حلى ) ص 50
لسان الميزان ج 2ص 363ش 2752
سيرأعلام النبلاء ج 17ص 329ش 200
ميزان الاعتدلال ج 1ص 541ش 2023
ايضاح المكنون ج 2ص 358
رياض العلماء ج 2ص 130
تنقيح المقال ج 1ص 333ش 2965
بهجة الامال ج 3ص 278
فرج المهموم ص 97ب 3ح 15
الذريعة ج 25ص 303ش 248
أعيان الشيعة ج 6ص 85
الجامع فى الرجال ج 1ص 611
معجم رجال الحديث ج 6ص 19ش 3481

نكات قابل توجه :
1 شيخ طوسى در كتاب الرجال ص 470ش 52فرموده : تصانيف ابن عضائرى در <الفهرست >بيان شده , درحاليكه در <الفهرست >چنين چيزى نيست , چنانچه علامهء تسترى در قاموس الرجال ج 3ص 476ش 2187 و علامه سيد عبدالعزيز طباطبائى در كتابش <الغدير فى التراث الاسلامى >ص 63ش 15بعد از مقابله با ده نسخهء و نيز <رجال النجاشى >همه گفته اند كه در هيچ جايى از كتاب <الفهرست >مصنفات مؤلف يافت نشد.
2 در قاموس الرجال و الكنى و الالقاب ج 2ص 496بخشى از كلام نجاشى را نقل كرده و بقيهء كلام او و نام كتاب رانقل ننموده اند.
3 تقريباً تمام رجاليين شيعه و عامه كتاب را از نجاشى نقل نموده اند و كسانى كه تصريح به نام نجاشى نموده اند نيزواضح است كه از او نقل كرده اند.
البته شايد مأخذ بعضى كتب عامه نجاشى نباشد.
4 نجاشى گفته است كه مؤلف اجازهء تمام كتابهايش را به او داده است .
];ّّ5 مؤلف كتاب از بزرگان علماى شيعه و استاد نجاشى و شيخ طوسى است .

264 يوم الغدير (فارسى , چاپى )
مهدى على بن نواب جعفر حسن هاشيم (نواب , مهدى على خان , عظيم آبادى , هندى ).
با اهتمام : سيد وزير على در مطبعهء فيض مطلع صبح صادق پتنه بسامى گرى , كلكته (هند), سال 1302ق .
وزيرى , 319 .
در اين كتاب مباحثى ابتدا دربارهء امام و جوانب آن و نيز زندگانى اميرالمؤمنين (ع ) و نيز فضايل و ديگر جوانب حضرتش و سپس مطاعن خلفاى ثلاثهء عامه و علمايشان بيان شده , و گويا مولف غدير را مظهرى از تشيع فرض نموده و اين ابحاث بحث كرده است , از يان نظر شبيه كتاب <الغدير>علامه امينى است .
در اين كتاب شامل ده بخش با عنوان <منزل >و سپس خاتمه در پنج بخش با عنوان <آهنگ >است .
توضيح اين بخشها چنين است :
منزل اول : معنى لفظ امام , منزل دوم : وجب نصب امام منزل سوم : نصوص بر امامت منزل چهارم : عصمت وشرايط امامت , كه هشت شرط مى شمارد منزل پنجم : وجوب معرفت و ولاى امام منزل ششم : حسنات گفتن و شنيدن و نوشتن فضايل ائمه (ع ) و فرستادن صلوات بر محمد و آل محمد (ص ) منزل هفتم : در بيان فضايل و معجزات اميرالمؤمنين (ع ), كه شامل شش بخش با عنوان <فرسخ >است : فرسخ اول مختصرى از ولادت فرسخ دوم : فضايل آنحضرت فرسخ سوم : بيان مناقب فرسخ چهارم : احاديث فضايلى كه به عالم بالا مربوط است فرسخ پنجم : حالات ظاهرى و كمالات باطنى و نفسى و بدنى آن حضرت , كه هشت منقبت مى شمارد. فرسخ ششم : معجزات منزل هشتم :فضايل عيد غدير منزل نهم : حكايات بناى خانهء كعبه و چگونگى حجة الوداع و كيفيت روز غدير خم منزل دهم :اعمال روز عيد غدير.
سپس خاتمه در پنج بخش با عنوان <آهنگ >است : آهنگ اول : مطاعنى كه هر سه خليفه در آنه شريكند: كه چهارده طعن بيان نموده است آهنگ دوم : مطاعن ابوبكر بن ابى قحافه , كه بيست و سه طعن آورده آهنگ سوم : مطاعن عمر بن خطاب , كه بيست و نه طعن شمرده , از آنها حال او هنگام رمگ است آهنگ چهارم : مطاعن عثمان بن غفان , كه هفده طعن آورده آهنگ پنجم : مطاعن علماى عامه , كه شانزده نفر را شمرده و طعن هايشان را بيان مى كند.
در آخر چند شعر تاريخ چاپ (سال 1302ق ) به حروف ابجد تنظيم شده است .
];

ّّ265 يوم الغدير (عربى , خطى )
سيد عبدالرزاق بن عباس مقرم (موسوى ) م 1396ق .

266 يوم الغدير اكبر عيدللمسلمين (عربى , چاپى )
محمد حسن قبيسى (عاملى )
چاپ چهارم : مؤلف بيروت (لبنان ), سال 1402ق , 1982م .
چاپ ديگر: تهران , افست از چاپ بيروت .
وزيرى : 64ص .
اين كتاب جلد ششم از سلسلهء پنجا جلدى است كه مؤلف تأليف نموده و نام كلى آنها را <الحلقات الذهبية>گذارده است .
در اين جلد از صفحه 1تا 64دربارهء غدير و از صفحهء 65تا 96دربارهء مضرات سيگار و مطالبى دربارهء طلب علم دارد!
اما بخش غدير شامل عناوين زير است :
1 داستان مختصر غدير و قسمتهايى از خطبه غدير 2 شمارش سى و دو شاعر از شعراى عرب كه اشعارى درغدير سروده اند, همراه با قسمتى از اشعارشان 3 عيد غدير در اسلام : الف ـ عيد غدير ب ـ حديث تبريك گوئى ج ـبرترى روز غدير د ـ مستحبات روز عيد غدير ه زيارت عيد غدير.

نكات قابل توجه :
1 نامهاى ديگر كتاب 1 <الحلقاب الذهبية, ج 6 2 ><الحلقة السادسة من الحلقات الذهبية>به طوريكه روى جلدچاپ شده 3 <كتاب الغدير>چنانچه علامه فقيد سيد عبدالعزيز طباطبائى در الغدير فى التراث الاسلامى ص 193ش 93گفته است .
2 در اين كتاب اكثراً از منابع عامى استفاده شده است .
3 كتاب بارها به چاپ رسيده ولى آنچه در دسترس بود نوشته شد.
4 لازم به تذكر است كه علامهء سيد عبدالعزير طباطبائى در <الغدير فى التراث الاسلامى >چاپ سال 1402ق ,1982م را به عنوان چاپ سوم آورده اند, در حاليكه در چاپى كه ديده شد اين تاريخ در چاپ چهارم بود .];

ّّ267 يوم الغدير حق الامير (عربى , چاپى )
محمد بن عبدالله خطى (ابوعزيز) .
نجف , سال 1371ق .

[ بازگشت به پاسخ به سوالات | صفحه اصلی بخش مقالات ]