93 الرحيق المختوم (عربى , خطى )
سيد على بن محمد (سلطان العما) نقوى (تاج العلما, هندى , نصيرآبادى , لكنهوئى ) م 1312ق .
الذريعة ج 10ص 173ش 315

94 الردّ على الحرقوصيّة (عربى , خطى )
محمد بن جريرى طبرى (ابوجعفر, عامى ) م 310ق .
رجال النجاشى ص 322ش 79
الفهرست (شيخ طوسى ) ص 150ش 640
مناقب آل أبى طالب (ابن شهر آشوب ) ج 3ص 25
معالم العلماء ص 106ش 715
ينابيع المودة ج 1ص 113
البداية و النهاية ج 11 157
اقبال الاعمال ص 453
الذريعه ج 10ص 193ش 483و ج 16ص 25ش 95
الغدير ج 1ص 152ش 1
چنانچه سيد در اقبال فرموده مؤلف در اين كتاب هفتاد و پنج طريق براى حديث غدير و آنچه پيامبر (ص ) در حق اميرالمؤمنين (ع ) در باب ولايت فرموده آورده است . در مناقب مى گويد: در اين كتاب هفتاد و اندى طريق , براى حديث براى حديث غدير جمع آورى شده و در كتاب <البداية و النهاية>آمده كه او كتابى از مؤلف ديده كه در آن احاديث غدير جمع آورى شده و در دو مجلد بزرگ است .
نكات قابل توجه :
1 نامهاى ديگر كتاب چنين است : 1 <كتاب الولاية>در مناقب آل أبى طالب و معالم العلماء (ابن شهر آشوب ) وپنابيع المودة 2. <كتاب غدير خم >در الفهرست (شيخ طوسى ) و الذريعه در موردى 3 <كتاب الولاية فى جمع طرق ];ك ك حديث من كنت مولاه >در الغدير فى التراث الاسلامى ص 35ش 4 و معجم ما كتب عن الرسول و اهل البيت (ع ) ج 6 512ش 16875<الفضائل > در تذكرة الحفظ (به مطلب چهارم از كتاب الرد على الحر قوصيّة مراجعه شود) 5و 6و7.و <الولاية فى طرق حديث الغدير>و<كتاب الغدير> در الغدير و <كتاب الرد الحرقوصية>, و اما همين نام (الرد على الحرقوصية) در بقيهء موارد و آدرسها از قبيل اقبال و الذريعه آمده است .
البته در بعضى موارد اصلاً نامى براى كتاب بيان نشده است .
2 مؤلف كتاب به تصريح سيد بن طاووس در اقبال , طبرى عامى است نه شيعى .
3 شيخ طوسى و نجاشى در كتابهايشان سند خود تا مؤلف را نسبت به اين كتاب آورده اند.
4 در سير أعلام النبلاء ج 14ص 274ش 175و معجم الادباء ج 18ص 80تصريح نموده اند كه مؤلف كتابى به نام كتاب <الفضائل >يا <فضائل على بن ابى طالب >دارد كه در ابتداى آن از صحبت احاديث غدير بحث نموده است .
در همان جلد از معجم الادباء ص 84دارد: كه يكى از شيوخ در بغداد غدير خم را تكذيب نموده بود, كه على بن ابى طالب هنگامى كه پيامبر به غدير رسيده بود در يمن بوده است , و قصيده اى ايراد كرد كه اين مفهوم در آن گفته شده بود.
هنگاميكه طبرى اين سخن را شنيد طرق حديث غدير خم را بيان نمود و جمعيت بسيارى به خصوص از شيعيان جمع شدند تا كلمات او را بشنوند... .
در همين باره تذكرة الحفاظ ج 2ص 713مى گويد: وقتى طبرى كلام ابن ابى داود در حديث غدير را شنيد كتاب <فضائل >را تدوين نمود و در آن از تصحيح آن حديث صحبت نمود. سپس مى گويد: مجلدى از طرق حديث غدير راديدم و از زيادى طرق آن بسيار تعجب كردم .
از اين كلام و كلامى كه از سير أعلام النبلاء گذشت در حد احتمال مى توان استفاده نمود كه اين كتاب (الردّ على الحر قوصية) يك جلد يا بيشتر از كتاب فضائل مؤلف است كه اختصاص به اين حديث داده شده بود.
5 از آنچه در معجم الادباء نقل شد مى توان احتمال داد كه اين كتاب نوشتهء شخصى از كلام طبرى باشد.

95 رسالة الغدير فى امامة الامير(عربى , چاپى )
سيد على حائرى (لاهورى , رضوى , كشميرى ).
بمبئى (هند).
];ّّسالة الغدير فى امامة الامير (نقوى ) = موعظهء غدير (فارسى , چاپى )

96 رساله غديريّه (فارسى , چاپى )
سيد جلال الدين بن محمد على تهرانى . 1318ق .
فهرست الفبائى كتب خطى كتابخانهء آستان قدس رضوى : ص 418
نكات قابل توجه :
1 تأليف اين كتاب در سال 1335ق انجام شده است .
2 نسخهء اصل اين كتاب كه با خط شكسته مؤلف است همراه با كتابخانهء مؤلف به كتابخانهء آستان قدس رضوى اهداء شده و در زمان حيات مولف به آن مكان انتقال يافته است . نسخه اين كتاب در مجموعهء شماره 12346كتابخانه ءياد شده است .
3 نام كتاب در كتاب <الغدير فى التراث الاسلامى >ص 90ش 85<رسالة فى الغدير> آمده است .

97 رسالهء غديريه (فارسى , چاپى )
سيد محمد على بن حسين شهرستانى (هبة الدين , حسينى , حائرى ) م 1386ق .
ترجمه : عليرضا خسروانى تهرانى (قاجار).
شركت سهامى مطبوعات اسلامى , تهران , سال 1367ق , 1326ش .
رقعى , 14ص .
الذريعة ج 16ص 28ش 108
اين كتاب شامل چهار فصل است :
1 حديث غدير. 2 اجمالى از حديث غدير.3 تفصيل حديث غدير. 4 تحقيق در مفاهيم و معانى حديث غدير,كه در آخر اين بخش ده شاهد براى تفسير كلمه <مولى >مى آورد.
نكات قابل توجه :
1 اين كتاب ترجمهء كتاب <الغديرية>است و در سال 1363ق ترجمه شده است .
2 چاپ اين كتاب همراه با سه كتاب ديگر به صورت مجموعه اى در صد و ده صفحه انجام گرفته است . كتابهاى ];ّّاين مجموعه عبارتنداز: 1 كتاب امت و امامت (ترجمه : الامة و الامامة, از همين مؤلف و ترجمهء همين مترجم )2همين كتاب 3 چكامهء اعظمى (قصيده ايست از شاعرى نامعلوم با ترجمهء همين مترجم ) 4 مؤلفان مؤلف جليل ادام الله ظله (كه توسط مترجم جمع آورى شده است ), و نام <الغديرية>براى كتاب آية الله شهرستانى در همين كتاب درضمن كتب ايشان آمده است .
3 در الذريعة و نيز كتاب الغدير فى التراث الاسلامى ص 184ش 74تعداد صفحات كتاب را 107صفحه بيان نموده اند در حاليكه اين كتاب اين كتاب ـ چنانچه گفته شد ـ 14صفحه بيش نيست . شايد 107صفحه اشاره به همان 110صفحه است كه تعداد صفحات كل مجموعه است , و اشتباهاً براى اين كتاب بيان شده است .
4 در الذريعة ظاهراً نامى از اصل كتاب يعنى : <الغديرية>نبرده است . براى توضيح بيشتر به الغديرية در همين كتابنامه مراجعه شود.
سالهء غديريه (قارى ) = غديريه (فارسى , چاپى )
سالة فى أقسام المولى (مفيد) = أقسام المولى فى اللسان (عربى , چاپى )
سالة فى تحقيق لفظ المولى (مفيد) = أقسام المولى فى اللسان (عربى , چاپى )

98 رسالة فى تفسير حديث الغدير(عربى , چاپى )
محمد بن موسى .
فهرست نسخه هاى خطى كتابخانهء مجلس شورى (تهران ) ج 7ص 30 270

99 رسالةفى حديث الغدير (عربى , چاپى )
سيد على نب خلف مشعشعى (سيد على خان , والى هويزه , هويزى ) م 1088ق .
أمل الامل ج 2ص 186
رياض العلماء ج 4ص 79
];ّّالذريعة ج 5ص 175ش 763
اين كتاب در رد شبهات سيد شريف جرجانى در حديث غدير تأليف شده است .
نكات قابل توجه :
1 در الذريعه از اين كتاب با نام <جواب اعتراضات السيد الشريف الجرجانى >ياد شده , و گفته اين كتاب گزيده اى ازكتاب <النور المبين فى اثبات النص على أميرالمؤمنين (ع ) است كه آنرا به شيخ على (صاحب الدر المنثور) هديه نموده است .>
همچنين در تراثنا شمارهء 21(عبدالجبار رفاعى ) ص 323ش 476كتاب را از ريحانة الادب و الذريعه با نام <جواب اعتراضات السيد الشريف الجرجانى على حديث الغدير>آورده است .
2 در رياض العلماء در ضمن تأليفات مؤلف مجموعه اى را ياد آور مى شود كه آن را از مؤلفاتش انتخاب نموده و به اضافهء مطالب جالب ديگر و به شيخ على سبط شهيد ثانى هديه نموده و صاحب رياض العلماء آنرا ديده و هيچ اشاره به اين كه كتاب دربارهء غدير است ننموده است .
ولى از قرائن موجود احتمال مى رود كه اين كتاب همان كتابى است كه حاج آقا بزرگ معرفى نموده است .
3 لقب مؤلف در تمام موارد مشعشعى و در أمل الامل شعشعى و نيز شعشبى است .
سالة فى حديث الغدير (ذهبى ) = طرق حديث من كنت مولاه (عربى , خطى )

100 رسالة فى الغدير (فارسى , خطى )
مهدى بن نصير استرآبادى (ميرزا خان , وزير, منش الممالك ) م حدود 1160ق . فهرست نسخه هاى خطى كتابخانه ءدانشگاه تهران ج 9ص 1246مجموعهء شماره 2477
ميراث اسلامى ايران سال 1373ش , ص 303
اين كتاب به سبك ادبى و بلاغت فارسى تأليف شده است .
نكات قابل توجه :
1 كتاب در مجموعه اى از نسخ خطى كتابخانهء دانشگاه تهران متعلق به قرن دوازدهم از ورقهء 268ـ 289و حدود42فحه است كه احتمالاً در عصر مؤلف نگاشته شده است , و اين نسخه از اين كتاب عيناً در كتاب ميراث اسلامى ];ّّايران چاپ شده است .
2 مؤلف كتاب وزير مشهور نادر شاه , ميرزا مهدى خان است .

101 رسالة فى الغدير (عربى , خطى )
فهرست كتب اسماعيلية (پوناوالا) ص 136
نكات قابل توجه :
1 اين كتاب در مجموعهء اول از كتابخانهء شيخ عبدالقبوم در بمبئى همراه با دو رسالهء ديگر است : 1 <رسالة فى غدير خم من مختصر المصنف >از؟ 2 همين كتاب 3 رساله اى او نعمان مصرى (قاضى ).
2 احتمال مى رود كتابهاى آن مجموعه هر سه از قاضى نعمان مصرى باشند كه در نتيجه مؤلف اين دو كتاب غديرنيز معلوم مى گردد.

102 رسالة فى الغدير(عربى , خطى )
محمد رضا بن نصر الله جعفرى (شكورى ).
اين كتاب دربارهء معنى كلمه <مولى >و اينكه مولى فقط به معنى ولايت بر ديگران است بحث نموده و نيز اشاره اى به ديگر معانى اين كلمه دارد.
اين كتاب مقالهء مؤلف است كه در مهرجان الامام على (ع ) در لندن سال 1410ق ايراد نموده است .

103 رسالة فى الغدير (فارسى , خطى )
محمد باقر بن حسين على فقيه ايمانى (اصفهانى ) م 1370ق .
سالة فى الغدير (نقوى ) = موعظهء غدير(فارسى , خطى )
سالة فى الغدير (شهرستانى ) = الغديريّة(عربى , خطى )
];ّّسالة فى الغدير (تهرانى ) = رسالهء غديريّة(فارسى , خطى )

104 رسالة فى غدير خم من مختصر المصنف (عربى , خطى )
فهرست كتب اسماعيلية (پوناوالا) ص 136به كتاب <رسالة فى الغدير>از؟ مراجعه شود.

105 رسالة فى معنى المولى (عربى , چاپى )
محمد بن محمد مفيد (ابن المعلم , عكبرى , بغدادى ) م 413ق .
تحقيق : محمد مهدى نجف .
اين كتاب مناظرهء شيخ مفيد با متكلم معتزلى <بهشميّة>است كه با سه اشكال بر دلالت لفظ <مولى >بر امامت واينكه اين معنى حقيقت در آن لفظ نيست امامت را انكار نموده بود. شيخ مفيد با جواب دادن از اشكالات و ثابت نمودن اينكه آن معنى در آن لفظ حقيقت است , امامت را اثبات نموده است .
مشخصات چاپى , توضيحات و غيره به جز بعضى موارد در كتاب <اقسام المولى فى اللسان >آمده است .
سالهء ولايت (احمد بن محمد) = حديث الولاية (عربى , خطى )
واة خبر غدير خم على حروف المعجم (دارى )= حديث الغدير (آبى ) (عربى , خطى )

106 روز خوب خدا (فارسى , چاپى )
اسدالله داستانى (بنيسى ).
انتشارات قيام , قم , چاپ اول , سال 1369ش .
نيم جيبى , 64ص .
در اين كتاب مطالبى دربارهء روز غدير و وقايعى كه در امتهاى گذشته در اين روز (هجدهم ذى الحجه ) اتفاق افتاد ونيز دعا و اعمال مختصرى از غدير با عنوانهايى كه همه با كملهء <امروز>شروع مى شوند آورده شده است .
];ّّعناوين كتاب چنين است : مقدمه , امروز آتش ابراهيم (ع ) را نمى سوزاند, امروز عصاى موسى (ع ) همه چيز رامى بلعد, امروز موسى (ع ) وصى خود را بر مى گزيند, امروز عيسى (ع ) جانشين خود را معرفى مى كند, امروز سليمان جانشين خود را مى شناساند, امروز روز عهد معهود و ميثاق مشهور سعد مسعود است , امروز اين ده عمل را خالصانه بجاى آوريد, امروز بر اين پانزده كار همت گماريد, امروز به صحنهء غدير خم خوب بنگريد, و در آخر شعرى طولانى ازمؤلف در غدير است .

107 روز سرنوشت (فارسى , چاپى )
مهدى رحيمى .
بنياد بعثت (واحد كودكان و نوجوانان ) تهران , چاپ اول , سال 1407ق , 1365ش .
رقعى , 58ص .
در اين كتاب در يازده قسمت ابتدا مقدمات قضيهء غدير در چند قسمت و سپس داستان آيهء <و أنذر عشيرتك الاقربين >و بعد داستانهاى غدير, همچنين ترجمهء خطبهء آن و در آخر پيامدهاى قضيهء غدير از رحمتهاى خدا وخوشحالى مؤمنين و نيز ناراحتى منافقين به زبان كودكانه و شيوا بيان شده است .

108 روز فرخندهء عيد غدير خم (فارسى , چاپى )
انجمن اسلامى دبيرستان مهر (تبريز).
دبيرستان مهر, تبريز, سال 1389ق , 1347ش .

( ز )

109 زاد المسير الى حق الغدير, 2ج (عربى , چاپى )
سيد حسن اطهرى .
مشهد, سال 1387ق .

110 زيارت غدير (از امام هادى (ع ))(فارسى , چاپى )
على اكبر گلفشانى .
چاپ اول .
جيبى , 71ص .

( س )

111 سرود غدير. 2ج (فارسى , خطى )
سيد احمد بن على حسينى (اشكورى ).
اين كتاب شامل قصايد و اشعار فارسى است كه بعد از چاپ حدود دو جلد چهارصد صفحه اى و تقريباً شامل چهار صد قصيده و شعر فارسى در غدير از شعراى قديم و جديد خواهد بود.
در ابتداى هر قطعهء شعرى معرفى شاعر بصورت بسيار مختصر در پاورقى آمده است .

112 سلام بر غدير كه پوششى است در پهناى تاريخ (فارسى , چاپى )
سيد فضل الله صلواتى (يزدى ).
چاپ اول : چاپخانهء جوادى , يزد, سال 1396ق , 1355ش , 1977 .
چاپ دوم : همان چاپخانه , سال 1397ق , 1356ش .
؟, 65ص .

113 سيرى در الغدير (فارسى , چاپى )
محمد بن عبدالحسينى امينى .
چاپ : مهر, قم , سال 1412ق , 1370ش .
وزيرى : ص
اين كتاب مختصرى از كتاب <الغدير فى الكتاب والسنة والادب >از والد مؤلف علامهء امينى است كه با قلمى شيوانوشته شده است .
با توجه به اينكه كتاب <الغدير>شامل بحثهاى سندى و رجالى مفصلى است , نويسنده از يازده جلد كتاب مزبور,مطالب مهم را تلخيص و استخراج كرده و به صورت كتاب حاضر درآورده است .
به همين جهت كتاب حاضر شامل يازده بخش ـ كه تعداد مجلدات كتاب <الغدير>است ـ و يك ضميمه در آخراست .
];ك ك موضوعات مطرح شده چنين است :
مقدمه : انگيزهء نگارش الغدير, بحث ولايت در الغدير, مبناى تحقيق و تضنيف علامهء امينى .
سپس تلخيص كتاب شروع شده و در هر بخش خلاصهء يك جلد از الغدير است :
1 داستان غدير, بررسى سند حديث غدير, حديث غدير و آياتى قرآنى , بررسى دلالت حديث غدير. 2 شعر دردنياى اسلام و سپس شروع غديريه هاى قرن اول و دوم شامل شش غديريه و چند بحث در آنها. 3 غديريه هاى قرن سوم و چهارم , شامل دو غيريه و مباحث مطرح شده در آنها. 4 غديريه هاى قرن چهارم تا ششم , شامل شش غديريه ومباحث در ضمن آنها. 5 غديريه هاى قرن ششم و هفتم , شامل يك غديريه , و نيز ابحاث مفصل من جمله باب مفصل شاهكارهاى عمر. 7 غديريه هاى قرن نهم , شامل يك غديريه , و شورع ابحاث مفصل كتاب <الغدير>در مناقب ساختگى و نيز شمارش مثالب خلفا و بزرگان عامه كه در اين جلد فقط ابوبكر است . 8 ادامهء ابحاث مناقب دروغين وبيان مثالب كه خلفا و عثمان گفته شده است . 9 دنبالهء ابحاث عثمان . 10 موارد عبدالله بن عمر و سپس معاويه . 11ادامهء ابحاث معاويه , در آخر سخنى دربارهء ترجمه هاى فارسى الغدير.
لازم به توضيح است مطالبى كه در ضمن غديريه ها بيان شده بسيار پر محتوى و مهمتر از خود غديريه ها هستند.

نكتهء قابل توجه :
براى كتابشناسى بهتر به كتاب <الغدير>مراجعه شود.

114 سيماى غدير(فارسى , چاپى )
فخر الدين حجازى (خراسانى , سبزوارى ).
كتابخانهء هاشمى , تهران , سال 1388ق , 1347ش .
جيبى , 60ص .
اين كتاب در دو قسمت : قسمت اول شامل ده بخش در جوانب غدير به طور خلاصه و گاهى تحليل ها كوتاه , وقسمت دوم در پنج بخش در امامت و امام و اميرالمؤمنين (ع ) و غدير است . توضيح اين قسمتها چنين است .
قسمت اول : اـ مقدمه 2 داستان غدير 3 سيماى غدير 4 معنى مولى 5 حديث غدير 6 حديث چند از سنيان 7مدارك حديث غدير 8 روايان غدير از صحابه 9 راويان غدير از مؤلفين 10 روايان غدير از علماء.
قسمت دوم با عنوان مقام ولايت : 1 حقيقت امامت 2 امتياز امام 3 امام كدام است 4 على (ع ) امام راستين 5اكمال دين .
نكات قابل توجه :
1 اين كتاب چهارمين نشريهء كتابخانهء هاشمى (يوسف آباد, تهران ) و بصورت هديه است .
2 مدارك اين كتاب در اكثر موارد از كتابهاى معاصرين است .

( ش )

115 شرح أسانيد الغدير(عربى , خطى )
حسين بن عبدالله معتوقى (قطيفى , كويتى ).
در اين كتاب حدود ششصد سند تا بيش از صد و بيست صحابى براى حديث و واقعهء غدير جمع آورى شده است و در واقع خلاصه اى است فهرست وار از كتاب مفصل مؤلف به نام <تصحيح أسانيد الغدير>.
براى توضيح بيشتر به آن كتاب مراجعه شود.

رح حدث من كنت مولاه (خزاعى ) = بيان من كنت مولاه (عربى , خطى )

116 شرح الخطبة الغديرية
سيد محمد تقى بن باقر نقوى (خراسانى , قاينى ).
كتاب شرح خطبهء پيامبر (ص ) در غدير است .

117 شرح و تفسير خطبهء پيامبر اكرم در غدير خم (فارسى , چاپى )
سيد محمد تقى نقوى .
مقدمه , ويرايش , تنظيم و پاورقى , مهدى جعفرى .
مؤسسهء فرهنگى انتشاراتى منير, مؤسسهء تحقيقاتى فرهنگى جليل , چاپ اول , سال 1415ق , 1374ش , 1995 .
وزيرى , 512ص .
كتاب شامل مقدمه و سپس شرح خطبه در هفتاد و چهار قطعه و در هر قطعه همراه با توضيحات و مطالب مربوط ودر پايان خاتمه اى شامل توضيح پى آمده هاى غدير و وقايع بعد از آن است , بيان مطالب مهم كتاب از اين قرار است :
پيشگفتار: واقعهء غدير خم , اسناد حديث غدير, روات حديث غدير از صحابه و علما و دانشمندان .
توحيد و مباحث مربوط به آن , واقعه غدير خم , خصايص على (ع ) كه شش خصيصه است , فضيلت على (ع ) برديگران , دربارهء پيامبر (ص ), دربارهء قرآن , حديث ثقلين , جنگهاى اميرالمؤمنين (ع ): جنگ جمل در هفت بخش ,];ك ك جنگ صفين در يازده بخش , جنگ نهروان در سه بخش , مناقب و امتيازات مخصوص به اميرالمؤمنين (ع ), كه نه امتيازآورده . حضرت بقية الله (عج ) كه سد حديث آمده است پيرامون امام و امامت , خصايص امام زمان (عج ) كه بيست خصيصه است , نماز و روزه , امر به معروف و نهى از منكر, پنجاه آيه در حق على (ع ).
خاتمه ء: حارث بن نعمان و نزول آيهء <سئل سائل بعذاب واقع >اجمالى از وقايع پس از غدير: داستان عقبه , در خانه ءام سلمه , صحيفهء ملعونه , رحلت پيامبر (ص ) سقيفهء بنى ساعده , سكوت على (ع ) اعراض مردم از على (ع )ً

118 الشهاب المنير فى تواتر حديث الغدير(عربى , چاپى )
سيد طالب بن على خرسان (حسينى , نجفى ) .
دارالنشر, قم , چاپ اول , سال 1411ق .
جيبى , 102ص .
كتابى به نام <غديريات هادفة>از جناب سيد طالب بن يوسف خرسان هست .

8 انوار ولايت در خطبهء غدير(فارسى , چاپى )
رضا اصلانى .

9 أنيس الخطب (فارسى , چاپى )
على اصغر بن ابوالحسن (اعتماد الواعظين ) تهرانى .
تهران , سال 1365 .
فهرست كتب چاپى فارسى (خانبابا مشار) ج 1ص 591
اين كتاب شرح خطبهء پيامبر (ص ) در غدير است ; و مؤلف آن از خطباى تهران بوده است .

10 اهداء الحقير فى معنى حديث الغدير (الى اخيه البارع البصير) (عربى , چاپى )
سيد مرتضى بن احمد خسرو شاهى (تبريزى ) م 1372ق .
چاپ اول , المطبعة الحيدرية, نجف , سال 1353ق .
رقعى , 112ص .
چاپ دوم : به اهتمام سيد هادى خسرو شاهى (فرزند مؤلف ), قم , سال 1398ق , 1356ش .
رقعى , 192ص .
الذريعة ج 2ص 482ش 1894
الغدير ج 1ص 157ش 27
اين كتاب از ابتدا تا انتها كلام فخر رازى را نقل كرده و رد مى نمايد, و در ضمن بسيارى از مطالب جنبى مربوط به مطلب را بيان نموده است . در واقع مطالب بسيارى دربارهء غدير را به عنوان رد كلام فخر رازى يادآور شده و بحث نموده است , و تقسيم بندى خاصى ندارد.
توضيح ابحاث كتاب چنين است : ابتدا نقل كلام فخر رازى و سپس رد كلام او تا اواسط كتاب كه توضيح مراد پيامبر(ص ) از كلمهء <مولى >است و مفصل بحث نموده , و نيز كلام ديگرى از فخر رازى آورده و باز مفصل بحث كرده وكلامش را از تمام جوانب رد كرده است .
چنانچه علامه حاج آقا بزرگ فرموده مؤلف اين كتاب به سال 1352قمرى در تبريز در جواب شخصى به نام (شيخ محمد صديق ) كه از علماى عامه در روستاى حماميان بوده تأليف نموده و لذا جملهء <الى اخيه البارع البصير>را در آخراسم آورده است . همچنين علامهء ياد شده بسيار از اين كتاب تجليل نموده و از نظر فنى و علمى كتاب را ستوده است .

نكات قابل توجه :
];ّّ1 اين كتاب در چاپ قم با نام <معنى حديث الغدير>توسط فرزند مؤلف آقاى سيد هادى خسروشاهى , همراه بامقدمه و همچنين تقديمى از سيد موسى صدر به نام <سابقات الغدير>چاپ شده , چنانچه علامه استاد فقيد سيدعبدالعزيز طباطبائى نيز با همين نام (معنى حديق الغدير) از كتاب ياد نموده است . ولى نام اصلى كتاب <اهداءالحقير...>است , چرا كه خود مؤلف اين نام را گذارده و چاپ نجف نيز به همين نام چاپ شده است .
2 صفحات كتاب در چاپ نجف 113صفحه است , ولى چون در آن چاپ اشتباهى رخ داده و شماره صفحهء 4راموش شده 112صفحه است .
3 در آخر لازم به توضيح است كه اين كتاب با اشراف آية الله اديب شيخ محمد على اردوبادى رحمة الله تأليف شده است .

11 الايضاح و التبصير فى جواب مسألة المولى (فى حديث الغدير) (عربى , خطى )
حسين بن على (مؤيد الدين ) م قرن 6ق .
فهرست كتب اسماعيليه (مجدوع ) ص 152
فهرست كتب اسماعيليه (ايوانف ) ش 256
اين كتاب در دو باب است :
1 روايات و احتجاجات درباب ولايت اميرالمؤمنين (ع ) .
2 آنچه از امام صادق (ع ) در برترى روز غدير و نماز و روزهء آن روز وارد شده است .
به كتاب <الايضاح و التعبير فى ابانة فضل يوم الغدير>از حسين بن على مراجعه شود.

12 الايضاح و التبصير فى فضل يوم الغدير (عربى , خطى )
هبة الله بن موسى شيرازى (المؤيد فى الدين , داعى الدعاة) م 470ق .
فهرست كتب اسماعيليه (ايوانف ) ش ا 2167

نكتهء قابل توجه :
1 نسخه اى از اين كتاب در كتابخانهء الجمعية الاسماعيلية (كراچى ) موجود است .
2 مؤلف كتابى در حالات خود تأليف نموده كه در قاهره به چاپ رسيده , و نيز ديوانش با مقدمهء محمد كامل ];ّّحسين در قاهره به چاپ رسيده است , ولى اين كتاب پيدا نشد.

13 الايضاح و التعبير فى ابانة فضل يوم الغدير (عربى , خطى )
حسين بن على , م 667ق .
ميراث اسلامى ايران سال 1373ص 704

نكات قابل توجه :
1 احتمال مى رود اين كتاب با كتاب <الايضاح و التبصير فى جواب مسألة المولى (فى حديث الغدير)>از حسين بن على (مؤيد الدين ) يك كتاب باشند, به خصوص كه در آن كتاب بحث از فضل و برترى روز غدير نيز شده و چنانچه ازنام اين كتاب فهميده مى شود در همان موضوع است .
2 نسخه اى از اين كتاب در انستيتوى اسماعيليه در لندن شمارهء 31موجود است .

14 الايضاح و التفسير فى معنى يوم الغدير(عربى , خطى )
على بن محمد عبشمى (داعى , اسماعيلى ), م 612ق .
فهرست كتب اسماعيليه (مجدوع ) ص 123ـ 127
مصادر الفكر العربى الاسلامى فى اليمن ص 102
فهرست كتب اسماعيليه (ايوانف ) ش 249
فهرست كتابخانهء فيضى بمبئى ص 99ش 122
فهرست كتب اسماعيليه (پونا والا) ص 164ـ 165

( ب )

15 بحث غدير خم از نظر قرآن شريف (فارسى , چاپى )
عبدالكريم نيرى (بروجردى ).
چاپ اول : چاپ حكمت , قم , حدود سال 1353ش .
رقعى , 44 .
چاپ دوم : انتشارات نور فاطمه (س ), تهران , سال 1402ق , سال 1361ش .
رقعى , 47ص .
كتاب پس از مقدمه ابتدا خلاصه اى از واقعهء غدير خم و سپس بحث غدير از نظر قرآن است كه سه آيه را مطرح مى نمايد: 1 <يا ايها الرسول ...>2 <اليوم الكملت لكم دينكم ...>3 <سئل سائل بعذاب واقع ...>, و در هر كدام به طرح اشكالات و جواب از آنها بحث در خود آيه و نيز آيات ديگرى در ضمن هر كدام از اين سه آيه پرداخته است و بيشترجنبهء كلامى دارد. در چاپ دوم كتاب شعرى را از شاعرى متخلص به <سنا>آورده است .
نكتهء قابل توجه :
چاپ دوم كتاب همراه با كتابى در مبعث از جلال الدين همائى است , كه هر دو با هم با نام <مبعث و غدير (اولين وآخرين پيام قرآن >چاپ شده اند و كتاب مبعث به عنوان بخش اول و با نام <مبحث بعثت >و كتاب غدير به عنوان بخش دوم و با نام <مبحث غدير خم >است .
در كتاب <الغدير فى التراث الاسلامى >ص 197ش 105از اين كتاب با نام <غدير خم از نظر قرآن >ياد نموده است .

16 بحثى دربارهء حديث تاريخى غدير(فارسى , چاپى )
سيد جمال الدين دين پرور.
انتشارات دارالفكر, قم .
جيبى , 32ص .
كتاب شامل بحثى در اسناد غدير و داستان آن است .
نكتهء قابل توجه :
];ك ك اين كتاب به ضميمهء كتاب <هزار و يك دليل >چاپ شده است .

خوان و رنگ كن (قصه هاى پيامبران ), ج 6(زمانى ) = داستان غدير(فارسى , چاپى )

17 بركرانهء غدير(فارسى , چاپى )
سيد سعيد حسينيان (مير سعيد).
سال 1407ق , 1366ش .
وزيرى , 69ص .
چاپ ديگر: منشورات مسجد الغدير, قم , سال 1408ق .
وزيرى , 72 .
كتابشناسى ملى ايران (نيمهء دوم ) شمارهء 60ص 48.
اين كتاب ابحاثى در غدير و خطبهء آن , و گزارش از فعاليتهاى مسجد الغدير است .

18 بركهء آفتاب (فارسى , چاپى )
سيد مصطفى بن محمد على گرمارودى (موسوى , طالقانى ) ؟
بنياد پژوهشهاى اسلامى آستان قدس رضوى , مشهد, سال 1370ش .

هاريّه و غديريّه = غديريه (فارسى , چاپى )

19 بيان من كنت مولاه (عربى , خطى )
محسن بن حسين خزاعى (نيشابورى ) م قرن 5ق .
الفهرست (منتخب الدين ) ص 102ش 360
أمل الامل ج 2ص 228ش 685
جامع الرواة ج 2ص 42
];ّّرياض العلماء ج 5ص 9
تعليقة أمل الامل ش 685
مستدرك الوسائل ح 3ص 488
روضات الجنات ج 6ص 78
تنقيح المقال ج 3ص 54ش 10191
طبقات أعلام الشيعة (قرن پنجم ) ص 147
الذريعة ج 13ص 184ش 654
أعيان الشيعة ج 9ص 47
معجم رجال الحديث ج 14ص 195ش 9887
نكات قابل توجه :
1 نام اين كتاب در الذريعه <شرح حديث من كنت مولاه >است , با اينكه از الفهرست (منتجب الدين ) نقل نموده , ودر الفهرست نام <بيان من كنت مولاه >را آورده است و بقيهء موارد نيز از همين مأخذ و با همين نام نقل نموده اند.
2 شيخ منتجب الدين در كتاب ياد شده , كتابهاى مؤلف را با سند خود از او نقل نموده است كه در نتيجه يكى ازكتبش همين كتاب است .

( ص )

119 صحنه اى از غدير خم (فارسى , چاپى )
حسن رحيمى .
تهران , سال 1390ق .
چاپ ديگر: تهران , سال 1391ق , 1349ش .
جيبى , 16ص .
اين كتاب مصور است .

120 صلاة الغدير (عربى , خطى )
محمد بن مسعود عياشى (ابونضر, سلمى , سمرقندى ).
رجال النجاشى ص 352ش 944
نكتهء قابل توجه :
در كتاب <معجم ما كتب عن الرسول و أهل البيت (ع ) >ج 6ص 120ش 14776كلمهء <كتاب >را به ابتداى نام كتاب اضافه نموده , كه شايد براى عبارت نجاشى است . ولى اين كلمه اضافه است چرا كه نجاشى در اكثر بلك همهء مواردكتابش در ابتداى هر نامى اين كلمه را آورده است .

121 صهباى غدير (اردو, چاپى )
جمعى از شعراى هند.
چاپ : چاپخانهء اثنى عشرى , دهلى (هند), سال 1344ق , 1926م .
وزيرى , 96ص .
اين كتاب شامل مقدمه و ترجمهء خطبهء غدير يه اردو و سپس بيست و يك قصيده از شعراى معروف هند در غديراست , كه يا عغزل و يا به طور سلسله اى و يا شامل دو يا سه يا چهار بند و به اصطلاح اردو <مطلع >هستند.

( ض )

122 ضرب شمشير بر منكر خطبهء غدير و منكر (فارسى , چاپى )
ذبيح الله بن محمد على محلاتى , م 1406.
كتابفروشى اسلاميه , تهران , سال 1396ق , 1354ش .
رقعى , 134ص .
اين كتاب در ردّ شبهات مطرح شده در استدلال و معنى حديث غدير است .
از ابتدا تا صفحهء 53و از صفحهء 92تا 128در اين باره است .
ولى از صفحه 54تا 79در احاديث وجوب خمس در موارد هفتگانهء آن و جواب اشكالات گفته شده , و از صفحه ء81تا 91در توضيح مسئلهء شفاعت پيامبر و اهل بيت (ع ) و اثبات آن است !

123 ضياء الغدير(اردو, چاپى )
وصى محمد فيض آبادى (ضياء الواعظين , هندى ).
چاپ هاى متعدد در: دهلى (هند), كراچى و لاهور (پاكستان ).

( ط )

124 طراز الكلم فى ماروى فى غدير خم (عربى , خطى )
محمد بن على دمشقى (ابن طولون , ابن خمارويه , حنفى ) م 953ق .

125 طرق حديث الغدير (عربى , خطى )
حسن بن ابراهيم علوى (نصيبى ).
لسان الميزان ج 2ص 240ش 2392

126 طرق حديث الغدير (عربى , خطى )
عبيدالله بن احمد (ابى زيد) انبارى (ابوطالب , ابن ابى زيد) م 356ق .
رجال النجاشى ص 233ش 617.
تنقيح المقال ج 2ص 163ش 6716
الغدير ج 1ص 154ش 4
معجم رجال الحديث ج 10ص 90ش 6666
نكتهء قابل توجه :
در الفهرست (شيخ طوسى ) ص 103ش 343و الفهرست (نديم ) ص 247فقط نام كتاب الامامة و در معالم العلماءص 499<الامامة> آمده است , ولى از آنجا كه در رجال نجاشى در تأليفات مؤلف كتاب الامامة را جداى از اين كتاب نامبرده معلوم مى گردد كه اين دو, كتابهاى جداگانه هستند.

127 طرق حديث الغدير (جزء فى ...)(عربى , خطى )
على بن عمر درا قطنى (ابوالحسن , بغدادى ) م 385ق .
كفاية الطالب ص 60
الغدير ج 1ص 154ش 7
نكات قابل توجه :
1 در مناقب آل ابى طالب (ابن شهر آشوب ) ج 3ص 25نام مؤلف را به ظاهر جزو كسانى آورده كه حديث غدير رادر كتابهاى خود نقل نموده اند و اشاره اى هم به كتابش ننموده است .
2 در تراثنا شمارهء 21(عبدالجبار رفاعى ) ص 323ش 471به نقل از علامه سيد عبدالعزيز طباطبائى نام كتاب را<جزء فى طرق حديث الغدير> آورده است .
ولى نام صحيح كتاب نامى است كه استاد طباطبائى در تراثنا شمارهء 16ص 8ش 304و شمارهء 21ص 190ش 12و نيز در الغدير فى التراث الاسلامى ص 56ش 12بيان نموده كه <جزء فى >را از اسم حساب ننموده , چرا كه اين نوع الفاظ قطعاً از اسم كتاب نيستند.

128 طرق حديث الغدير (عربى , خطى )
محمد بن على شيبانى (كوفى ) قرن 4ق .
الغدير ج 1ص 104ش 175

129 طرق حديث الغدير (عربى , خطى )
محمود بن احمد خراسانى (ابى طاهر, ابن حمدان ) م قرن 5ق .
طرق حديث من كنت مولاه (دهبى ) ش 44

130 طرق حديث من كنت مولاه (عربى , چاپى )
محمد بن احمد ذهبى (شمس الدين ) م 748
تذكرة الحفاظ ج 3ص 1043
سير أعلام النبلاء ج 17ص 169ش 100و ج 1(مقدمه ) از بشار عواد معروف ص 75 فهرست نسخه هاى خطى كتابخانهء دانشگاه تهران ج 3ص 523مجموعهء شمارهء 1080
در اين كتاب حدود پنجاه طريق يا از خود ذهبى و يا از ديگران به نقل ذهبى امثال طبرى براى حديث <من كنت مولاه فعلى مولاه >و در بعضى قضيهء غدير و در اكثر موارد هر دو آمده كه پس از نقل هر كدام مؤلف تحليل و بحث فنى ];ّّرجالى كوتاهى نموده است .
نكات قابل توجه :
1 اين كتاب توسط استاد فقيد علامه سيد عبدالعزيز طباطبائى تحقيق و هم اكنون در راه چاپ و نشر است .
2 نسخهء كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران در ضمن مجموعه اى از ورقهء 211ـ 224است كه جمعاً 125ورق و 25فحه است .
3 علامهء طباطبائى در تراثنا شمارهء 4ص 70ش 154و شمارهء 28(عبدالجبار رفاعى ) ص 128ش 1659از اين كتاب با نام <حديث من كنت مولاه فعلى مولاه >و در تحقيق سير أعلام النبلاء (بشار عواد معروف ) با نام <طرق حديث من كنت مولاه فعلى مولاه >ياد شده است , و نام <رسالة فى حديث الغدير>نيز آمده است .

131 طرق حديث من كنت مولاه فعلى مولاه (عربى , خطى )
عبدالرحيم بن حسين عراقى (زين الدين , ابوالفضل , كردى , رازيانى , مهرانى , شافعى , مصرى ) م 806ق .
ذيل تذكرة الحفاظ (ابن فهد) ص 231

نكته قابل توجه :
در كتاب النجوم الزاهرة ج 13ص 35مى گويد كه مصنفات مؤلف را در كتاب المنهل الصافى گفته است و به احتمال قوى اين هم در آنها بوده است .
رق حديث من كنت مولاه فعلى مولاه <نيشابورى ) = طرق من كنت مولاه (عربى , خطى )>
رق حديث من كنت مولاه فعلى مولاه <ذهبى >= طرق حديث من كنت مولاه (عربى , خطى )
رق حديث الولاية (غريفى ) = الولاية الكبرى (عربى , خطى )
رق حديث الولاية لاميرالمؤمنين (ع ) (غريفى ) = الولاية الكبرى (عربى , خطى )

132 طرق خبر الولاية (عربى , خطى )
على بن عبدالرحمن قناتى (ابوالحسن , كاتب , بغدادى ) م 413ق .
رجال النجاشى ص 270ش 706
تنقيع المقال ج 2ص 295
الذريعة ج 15ص 163ش 1059
الغدير ج 1ص 155ش 9
معجم رجال الحديث ج 12ص 70ش 8236

133 طرق من كنت مولاه (عربى , خطى )
محمد بن عبدالله نيشابورى (حاكم , صاحب المستدرك على الصحيحين , ابن البيع ) م 405ق .
معرفة علوم الحديث (از مؤلف ) ص 312 و در چاپ ديگر ص 252
از عبارت مؤلف در كتاب (معرفة علوم الحديث ) مورد بالا اين اسامى نيز استفاده مى شود, <طرق من كنت مولاه فعلى مولاه >كه دو كلمهء اضافه شده از نسخهء ديگر آن كتاب <معرفة علوم الحديث ) است , و نيز نام ><من كنت مولاه >چراكه در ظاهر عبارت فقط همين را آورده و كلمهء <طرق >را چند جمله قبل بيان نموده و بقيه حالت عطف به آن را دارند.
همچنين نام <طرق حديث من كنت مولاه فعلى مولاه >در كتاب الغدير فى التراث الاسلامى ص 117ش 33آمده است .
و اما اين نام (طرق من كنت مولاه ) از همه صحيح تر به نظر مى رسد زيرا چنانچه گفته شد <من كنت مولاه >كه دركتاب معرفة علوم الحديث آمده به ظاهر عطف به كلمه <طرق >است كه در جملات قبل آمده و در متن اصلى كتاب هم اضافهء <فعلى مولاه >نيامده است .
رق من كنت مولاه فعلى مولاه (نيشابورى ) = طرق من كنت مولاه (عربى , خطى )

( ظ )

134 ظهور ولايت در غدير (فارسى , چاپى )
سيد محمد تقى مقدم .
چاپ : چاپخانهء خراسان , مشهد, چاپ دوم , سال 1343ش , 1383 .
جيبى , 50ص .
در اين كتاب ابتدا اعياد چهارگانهء مسلمين را مطرح و فضيلت غدير بر آنها را ثابت نموده و سپس حركت از مدينه واعمال حج و بازگشت تا غدير و نيز خطبهء پيامبر (ص ) را در پنجاه و پنج بخش كه تعداد تكرار جملهء <معاشر الناس >(اى گروه مردم ) در خطبه است ـ آورده و با رمز خ 1 خ 2... الى آخر ـ كه ظاهراً مخفف از كلمهء <خطاب >است به فارسى ترجمه نموده و در آخر بقيهء واقعهء غدير به خصوص جريانات منافقين را آورده است .
عناوين بخشهاى كتاب چنين است : مؤمنين چهار عيد دارند, عيد سوم روز جمعه است , روز جمعه از عيد قربان وفطر بالاتر است , شرف جمعه از اين حديث ظاهر مى شود, ظهور و بر پا شدن قيامت در روز جمعه است , شبهاى جمعه را به غفلت نگذرانيد, بزرگترين عيد مؤمنين غدير است , عظمت و شرافت روز غدير از اينجا معلوم مى شود,شرافت عيد غدير از اينها بيشتر است . هر چه مى توانيد عيد غدير را عظمت دهيد, جريان غدير و نزول جبرئيل درمدينه , دعوت پيغمبر مردم را براى حج , آمدن جبرئيل بار ديگر براى امر ولايت , اكمال دين , اتمام نعمت , رضاى خالق اينست , فاش شدن اسرار پيغمبر (ص ) توسط عايشه , تصميم منافقين بر قتل پيغمبر (ص ), نزول جبرئيل با آيه ءعصمت بار پنجم بود, تشكيل منبر بلند در غدير .
از اين پس عناوين خطبهء غدير چنين است :
1 آياتى كه در شأن على (ع ) نازل شده 2 اطاعت على (ع ) بر سياه و سفيد لازم است 3 تمام حلال و حرام را على (ع ) مى داند 4 على (ع ) امام مبين است 5 سبقت اسلام و ثبات على (ع ) 6 خداوند على (ع ) را تفضيل داده است 7على (ع ) از جانب خدا امام است 8 شك كننده كافر است 9 فضيلت الهى 10 دشمنان على (ع ) ملعون اند 11 على (ع ) جنب الله است 12 آقاى مردم بعد از خدا و پيغمبر (ص ) على (ع ) است 13 قرآن و عترت با يكديگرند 14 اين خطاب اخبار غيبيه دارد 15 اعمال منافقين در مقابل على (ع ) بر باد است 16 تمام موارد <الذين آمنوا>در شأن على (ع ) است 17 بهترين نبى و وصى پيغمبر (ص ) و ولى شماست 18 ذريهء من از صلب على (ع ) است 19 سرشت ];ك ك دشمنان على (ع ) 20 رسالت خود را رساندم 21 جز مسلمان نميريد 22 به خدا و رسول و نورى كه با او فرود آمده ايمان آوريد 23 خلقت ائمه (ع ) نور است 24 خبر از ارتداد مردم مى دهد 25 مسلمان شدنتان را منت مگذاريد 26بعد از من پيشوايانى به آتش دعوت مى كنند 27 من و خدا از پيشوايان باطل بيزاريم 28 صحيفهء باطله 29 بر هرمسلمانى لازم است اين خطبه را به مردم برساند 30 خداوند شما را آزمايش مى كند 31 اين خطاب نيز اخبار غيبيه دارد 32 هلاك پيشينيان 33 امر و نهى على (ع ) امر و نهى خداست 34 صراط مستقيم على (ع ) است 35 دوست مادر بهشت و دشمن ما در جهنم 36 من منذرم و على هادى است 37 صفات حضرت بقية الله (عج ) 38 بيعت گرفتن رسول خدا (ص ) از مردم 39 حج و عمره 40 كعبه 41 عرفات و منى 42 حج و هزينهء آن 43 حج كامل 44 نماز وزكات 45 حلال و حرام ابدى است 46 آن معرف ائم (ع ) است 47 تقوى و قيامت 48 از زبان و دل مردم بيعت گرفت 49 دست على (ع ) دست خدا است 50 كثرت فضايل على (ع ) 51 بيعت و تسليم 52 فضايل على (ع )نامحدود است 53 اطاعت خدا و رسول و ائمه (ع ) رستگارى است 54 سبقت براى بيعت 55 خطاب آخر پيامبر (ص ) به مردم .
بعد از اتمام خطبه , بقيهء واقعهء غدير با اين عناوين آمده است : بيعت مردم با على (ع ) بازبان , كمال دين , رضاى حق , امام حجت اين است , جبرئيل و عمر اتمام حجت نموده , اشعار حسان بن ثابت در غدير, اين حسود بعد از غديربه كيفر خود رسيد, مى خواستند پيغمبر (ص ) را هلاك كنند, تصميم منافقين بر غصب خلافت , خشم رسول خدا(ص ) بر عايشه , اينجا پيغمبر (ص ) از جنگ بصره خبر داد, جريان نوشتهء صحيفهء باطله در نكث عهد على (ع ),دستگاه وحى جريان صحيفه را خبر داد, رسوائى اهل صحيفه در دنيا.

نكات قابل توجه :
1 اين كتاب به مناسبت يكهزار و سيصد و هفتاد و چهارمين سالروز غدير چاپ شده است .
2 مطالب اين كتاب همه از كتاب <ناسخ التواريخ >نقل شده و در هر قسمت شماره صفحهء آن كتاب نيز آورده شده است .

( ع )

135 عبقات الانوار فى امامة الائمة الاطهار, ج 1ـ 10فارسى , چاپى )
سيد حامد حسين بن محمد قلى كنتورى (نيشابورى , لكنهوئى ) م 1306ق .
تحقيق : غلامرضا مولانا (بروجردى ).
چاپ اول : لكنهو (هند), سال 1293ق , 1876م .
رحلى , ج 1 1251ص , ج 2 1008ص .
چاپ دوم : فقط قسم اول , تهران , سال 1369ق , 1328ش .
رحلى , 600ص .
چاپ سوم : ناشر: محقق , قم , چاپ سيدالشهداء (ع ), قم , سال 1404ـ 1411ق , 1362ـ 1369ش .
وزيرى , ج 1 82+ 346ص , ج 2 428ص , ج 3 421ص , ج 4 434ص , ج 5 429ص , ج 6 400ص , ج 7444ص , ج 8 440ص , ج 9 447ص , ج 10 616ص .
الفوائيد الرضوية ص 222
الذريعة ج 15ص 214ش 1415و ج 6ص 378.
أعيان الشيعة ج 7ص 425
اين كتاب از كتب بى نظير در زمينهء غدير است كه در آن از آنچه مى توان در مورد سند و متن حديث و واقعهء غدير واستدلال به آن و جواب از شبهات صحبت نمود بحث و بررسى و تحقيق شده و در واقع جواب از گفته هاى صاحب كتاب <تحفهء اثنى عشريه >در كتابش است و به اين عنوان تأليف شده است .
قسمت مربوط به حديث غدير از كتاب <عبقات الانوار>در ده جلد تحقيق شده است ظ جلد اول تا هفتم درباره ءسند حديث و سه جلد بقيه دربارهء دلالت حديث است , و در تقسيم بندى كل كتاب بايد گفت : اين كتاب شامل دوقسمت است : 1 بحث در سند حديث غدير از صحابه و تابعين و تابعين تابعين , و تا عصر مؤلف , از شيعه و عامه , كه به حسب زمان آنها همراه با توثيق دربارهء هر كدام و هر مصدر و ابحاث بسيار مفصل تنظيم شده است . 2 متن حديث غدير و دلالت آن بر ولايت اميرالمؤمنين (ع ) و جواب از شبهات دشمنان در اين باره و همچنين ديگر جوانب حديث غدير در ابحاثى بس عميق و مفصل .
];ك ك چون اين كتاب به طرز عملى نگاشته شده و توضيح دادن مفصل هر جلد باعث طولانى شدن كتاب حاضر, و نيزبراى رعايت تمام خوانندگان كتاب , خلاصه اى از كتابشناسى هر جلد به طورى كه نسبتاً گويا باشد آورده مى شود :

سند حديث غدير:
1- ابتدا مقدمه اى در هشتاد صفحه توسط محقق نوشته شده كه شامل توضيحى در علم كلام و متكلمين شيعه و سپس جوانب , زندگانى صاحب عبقات و پدر و برادر اوست .
سپس كتاب شروع شده كه كلام صاحب تحفهء اثنا عشريه است كه گفته : <احاديث ولايت منحصر در دوازده حديث است >را مطرح نموده و در رد اين گفتهء مؤلف , موارد بسيارى از علماى عامه كه حديث غدير را نقل كرده اند ذكرنموده , و به شرح حال و وثاقت آنان پرداخته است .
2 -در جواب اينكه <حديث غدير در بعضى كتب مهم عامه مثل صحيحين وجود ندارد>! مؤلف از چند جهت به جواب اين مطلب پرداخته كه خلاصه اش چنين است : 1 نبودن در صحيحين و عدم نقل آنها دليل بر عدم صحت نيست . 2 قاعدهء تقدم مثبت بر نافى در اينجا حاكم است . 3 اگر حديث غدير در صحيحين هم بود قبول نمى كردند. 4خود عامه در مواردى منقولات صحيحين را رد كرده اند 5 خود عامه قائل به تناقض احاديث صحيحين در مواردهستند.
3. در اين جلد مطالب مفصلى دربارهء اين سه نفر وبرخورد علماى عامه به منقولات آنان ذكر شده و نتيج گيرى شده كه عدم نقل اينان اهميتى در استحكام حديث غديرندارد در ضمن مطالبى در مدح سيد رضى ذكر شده است .
4 -ابتدا دربارهء عظمت سيد مرتضى در لسان عامه و سپس به رد سخن صاحب تحفهء اثنا عشريه كه سيد مرتضى را به تحقير ياد كرده پرداخته است . در مقابل عده اى از عامه را نام برده كه خلفاى عباسى را تعريف كرده و به عظمت يادكرده اند كه از جملهء آنها جاحظ است , سپس به تحقير جاحظ و ناصبيّت او پرداخته است .
];ّّ
5- دامهء سخن دربارهء جاحظ و عدم اعتبار او نزد علماى عامه با استناد به كتب آنان است . سپس دربارهء نسبت قدح حديث غدير به ابن ابى داود پرداخته و آنرا رد كرده است و در عين حال به گفته هاى عامه دربارهء او پرداخته كه او راضعيف دانسته اند. بعد از آن دربارهء نسبت قدح حديث غدير به ابو حاتم رازى پرداخته و تضعيفات او را از علماى عامه نقل كرده است . سپس به قدح فخر رازى دربارهء غدير پرداخته و در ضمن قدح ابوهريره , و به همين مناسبت قدح سفيان ثورى به ميان آمده است .
6- دربارهء اشكالات قوشچى , ابى داود, حلبى , قارى حنفى , عبدالحق دهلوى , ابراهيم حربى و ابن حزم سخن گفته وجواب داده است . سپس مطالبى دربارهء كفر و ضلالت و الحاد و نفاق منكر حديث غدير آورده و بعد از آن به ذكر راويان حديث غدير از قرن دوم تا سيزدهم پرداخته و در اين جلد نود نفر از علماى عامه را ذكر كرده كه حديث غدير را نقل كرده اند و به شرح حال هر يك پرداخته است .
7- ادامهء راويان حديث غدير كه در اين جلد هفتاد و سه نفر ديگر از علماى عامه را ذكر كرده و مجموعاً صد و شصت وسه نفر است . با پايان اين جلد, بحث در سند حديث غدير تمام مى شود.
دلالت حديث غدير:
8- از آغاز اين جلد بحث در دلالت حديث غدير شروع مى شود. پس از مطرح كردن سخن دهلوى در انكار معنى <أولى >براى مولى , به ذكر جمعى از علما كه اين معنى را قبول دارند پرداخته و شرح حال هر يك را ذيلاً آورده كه دراين زمينه نام چهل و پنج نفر را برده است . در خاتمه به معانى كلمهء <مولى >در كتب اهل سنت پرداخته است . در اين زمينه ابتدا حديث غدير را به الفاظ مختلفى كه در كتب عامه آمده ذكر نموده و سپس به جواب از فخر رازى در معناى كلمهء <مولى >پرداخته و از كتب عامه شواهد بسيارى ذكر كرده است .
9- در ابتداى اين جلد به رد شبهات فخر رازى از جهات ادبى پرداخته , و سپس به وجوه دلالت غدير بر خلافت اميرالمؤمنين (ع ) پرداخته است . بعد از آن دربارهء شأن نزول دو آيهء <يا ايها الرسول بلغ ما انزل اليك من ربك ...>و <اليوم ];ّّاكملت لكم دينكم ...>در روايات و تفاسير عامه پرداخته است . سپس چند مطلب در حاشيهء غدير از جمله روزهء روزغدير و شعر اميرالمؤمنين (ع ) و حسان و قيس بن سعد دربارهء غدير, و آيهء <سأل سائل >را مطرح كرده است .
10- ادامهء بحث پيرامون شأن نزول آيهء <سأل سائل >, و سپس حديث مناشده و استشهاد اميرالمؤمنين (ع ) به حديث غدير به رويات عامه است . بعد از آن ادلهء ديگرى دربارهء دلالت حديث غدير مطرح شده و گفته هايى از عامه در معناى مولى ذكر شده است . حديث تهنيت و عمامهء سحاب نيز مورد بحث قرار گرفته است . در نهايت يك جمع بندى وجواب از شبهات دهلوى به نحو مبسوط مطرح شده است .
در اينجا كتابشناسى مجلدات غدير از كتبا عبقات تمام مى شود.
نكات قابل توجه :
1- كتاب <عبقاب الانوار>از تأليفات مهم و كم نظير شيعه است , كه در آن از حديث ثقلين و حديث منزلت و حديث أنا مدينة العلم و حديث تشبيه و حديث سفينه و حديث نور و نيز حديث غدير بحث شده , و كلاً بيش از بيست جلدقطور را در بر مى گيرد كه فقط در سند و دلالت اين احاديث بحث شده است !! تأليف تمام اين قسمتها تقريباً به همان سبكى است كه در كتابشناسى بخش حديث غدير گفته شد.
2- چاپ اول كتاب قسمت غدير (كه در دو جلد بزرگ چاپ شده ) در كتابهاى <الفوائد الرضوية>و <الذريعة>و<أعيان الشيعه > (آدرسهاى ياد شده ) نيز آمده است . توضيحاتى كه نسبت به چاپ هاى اول و دوم كتاب ـ كه بدون تحقيق هستند ـ به دست آمده از اين قرار است : چاپ اول : جلد اول : شامل قسم اول كه بحث سند حديث غدير است .جلد دوم : شامل قسم دوم و سوم كه متن حديث مورد بحث واقع شده و از دليل اول تا پنجم در قسم دوم (609ص ),و از دليل ششم تا سى ام و نيز از دليل سى ام تا آخر كتاب در قسم سوم (399 ) است .
چاپ دوم : فقط قسم اول است كه در 600ص چاپ شده است .
3- اين كتاب (بخش حديث غدير از عبقات ) يكبار به فارسى خلاصه و نيز يك مرتبه بدون كم و زياد به عربى ترجمه شده و نيز يكبار پس از تلخيص ترجمه شده است . كه از اين قرار است :
1- <فيض القدير فيما يتعلق بحديث الغدير>از شيخ عباس قمى . 2- <تعريب عبقات الانوار>از سيد هاشم عاملى . 3<نفخات الازهار فى خلاصة عبقات الانوار, ج 6ـ 9 تلخيص و ترجمه : سيد على ميلانى .>- كل كتاب عبقات بارها توسط محققين به عربى بازگردانده شده كه به عنوان نمونه مى توان كتاب ياد شده (نفحات ];ّّالازهار) و كتاب <الثمرات فى تعريب العبقات >از سيد محسن نواب ـ كه كتاب ديگرى هم در غدير به نام <غدير سى كربلا تك >دارد ـ را نام برد. ولى از ترجمهء عربى دوم (الثمرات ) مدركى بدست نيامد كه بخش حديث غدير هم در اين كتاب به عربى ترجمه شده باشد و لذا در اين كتابنامه نيز آورده نشده .
4 در آخر هر جلد فهارس فنى تدوين شده است كه از اين قرار هستند: فهرست موضوعات , فهرست أعلام ,فهرست كسانى كه شرح حال براى آنها گفته شده است (أعلام مترجمين ), فهرست اماكن , فهرست كتب , فهرست مصادر.
البته در بعضى از جلد بعضى از اين فهارس نيامده است .

136 عبير من يوم الغدير (عربى , چاپى )
عباس بصرى .
منتدى جبل عامل الاسلامى (قسم الطباعة و النشر), قم , سال 1414ق , 1372ش .
جيبى : 64ص .
اين كتاب داستان غدير را بصورت پرسش و پاسخ مطرح كرده است . به اين صورت كه جوانى بنام احمد با دوستش على نزد عمويش حاج طاهر مى روند و از اين دربارهء غدير سؤالاتى مى نمايند و او جوابهاى كامل در هر مورد مى دهد.
اجمالى از مطالب مطرح شده از اين قرار است :
معناى غدير خم و زمان آن , حديث غدير نزد مسلمين , اشعار حسان بن ثابت , نه دليل براى ولايت اميرالمؤمنى (ع ) سخن عمر در غدير, احتجاج اميرالمؤمنين (ع ) به اين حديث , آيات نازل و احاديث در غدير: شامل ده حديث ,ناديده گرفتن غدير بعد از پيامبر (ص ) معنى كلمهء مولى , تحليلى از علل مظلوميت اميرالمؤمنين (ع ) بعد از پيامبر (ص )دوازده شعر فصيح و نه شعر محلى عربى دربارهء غدير.
لعدد الخاص بالغدير من مجلة تراثنا (جمعى از محققين ) = تراثنا, ش 21(العدد الخاص بالغدير) (عربى , چاپى )

137 عدّة البصير فى حجج يوم الغدير(عربى , چاپى )
محمد بن على كراجكى (ابوالفتح , قاضى ) م 449ق .
];ّّكتابى جامع در اثبات امامت اميرالمؤمنين (ع ) در روز غدير است .
نكات قابل توجه :
1- استاد سيد عبدالعزيز طباطبائى در كتاب <الغدير فى التراث الاسلامى >ص 95گفته نام اين كتاب در فهرست كتب مؤلف , تدوين بعضى از معاصرين يا شاگردان اوست كه در زمان خودش نوشته شده و نسخه اى از آن (فهرست كتب ) در ضمن مجموعه اى در كتابخانهء دانشگاه تهران موجود است كه استاد فقيد (طباطبائى ) آنرا استنساخ نموده وآماده چاپ است .
در همان كتاب آمده : اين كتاب در دويست ورقه (چهار صد صفحه ) است .
همچنين كتابشناسى كه گفته شد از همان جا استفاده شده است .
2- مؤلف كتاب ديگرى با نام <دليل النص بخبر الغدير على امامة أميرالمؤمنين (ع )>در غدير دارد.
3- مؤلف اين كتاب را در طرابلس براى الوالكتائب عمار نوشته است .
لعذاب الواقع (جايسى ) = الحجر الدامغ المشتهر العذاب الواقع (اردو, چاپى )
لوم و معارف اسلام : امام شناسى , ج 7و 9(تهرانى ) = امام شناسى , ج 7و 9(فارسى , چاپى )

138 على ضفاف الغدير (عربى , خطى )
سيد عبدالعزيز بن جواد طباطبائى (يزدى ) م 1416ق .
اين كتاب شامل راويان حديث غدير به ترتيب سال وفات آنها است . در اين كتاب راويانى شمارش شده كه در جلداول كتاب <الغدير>علامه امينى نيامده است .
نكته قابل توجه :
اين كتاب همراه با ساير تأليفات مؤلف در راه تنظيم و نشر است .

139 على ضفاف الغدير (عربى , چاپى )
عبدالله محمدى , محمد بهره مند (خراسانى ), محمد محدث (خراسانى ).
];ّّاشراف : سيد فاضل ميلانى (حسينى ) .
چاپ اول : بيروت .
چاپ دوم : دار المرتضى للنشر (افست از چاپ بيروت , مشهد, سال 1403ق .
وزيرى : 338ص .
چاپ سوم : دارالكتاب العربى , بيروت , سال 1405ق , 1985م .
چاپ چهارم : مؤسسة النشر الاسلامى (جامعهء مدرسين ), قم , سال 1410ق .
وزيرى , 623ص .
اين كتاب شامل فهارس مختلفى براى كتاب <الغدير فى الكتاب و السنة و الادب >علامهء امينى است كه بسيار فنى ودقيق تدوين شده است .
در طى چاپهاى مختلف تغييراتى زير نظر مؤلفين در اين كتاب صورت گرفته كه توضيح آنها چنين است :
چاپ اول و دوم : شامل : فهرست موضوعى , كه موضوعاتى را طبق حروف الفبا از كتاب الغدير استخراج فهرست نموده اند و بسيار قابل استفاده است , فهرست اعلام .
چاپ سوم : در يك جلد, شامل : فهرست موضوعى , فهرست آيات , فهرست احاديث , فهرست اشعار, فهرست اماكن , فهرست وقايع و ايام , فهرست قبايل , فهرست امثال .
و اما فهرست أعلام را با نام <أعلام الغدير>جداگانه چاپ نموده اند براى توضيح به اين نام در همين كتابنامه مراجعه شود.

140 على ضفاف الغدير (عربى , چاپى )
عبدالامير قبلان .
دارالزهراء بيروت .

141 على ضفاف الغدير(عربى , چاپى )
محمود سيد منصور.
چاپ : مطبعة السلفية, قاهره , 1355ق , 1936م .
];ّّ؟, 49 .
ناية الامير فى ترجمهء الغدير, ج 1(واحدى ) = ترجمهء الغدير, ج 1فارسى , چاپى )
لعناية بالغدير فى الاسلام (مروج ) = فى رحاب الغدير (عربى , چاپى )

142 عوالم العلوم و المعارف و الاحوال من الايات و الاخبار و الاقوال (عربى , چاپى )
عبدالله بن نورالله بحرانى (اصفهانى ).
استدراك : سيد محمد باقر موحد (ابطحى , اصفهانى ).
تحقيق : مؤسسة الامام المهدى (عج ) (قم ).
همان مؤسسه , قم , چاپ اول , سال 1413ق .
وزيرى , 632ص .
كتاب بخش حديث غدير از مجلدات اميرالمؤمنين على بن ابى طالب (ع ) از دورهء مفصل كتاب <عوالم العلوم >است , كه تمام آن در حدود كتاب <بحارالانوار>مجلسى است , و پس از مستدركات و تحقيقات و فهارس مجلدمستقلى شده است .
كتاب در سه باب است : باب اول شامل هفت بخش و باب دوم شامل نه بخش و باب سوم شانزده بخش , يك تكميل شامل پنج فصل , و خاتمه شامل دو مطلب , و بخشى شامل هفت مسلك , و تذيبل و تكميل شامل چهارمسئله , و در آخر سه فصل است .
توضيح اين موارد چنين است :
ابها:
باب اول : احاديث در مورد غدير كه در هفت قسمت است : 1 فضايل روز غدير, تفسير آيات , توضيح اخبار مربوط2 مكان غدير. 3 خطبه پيامبر (ص ) در منى . 4 خطبهء آن حضرت در غدير. 5 تاجگذارى اميرالمؤمنين (ع ) .6 تبريك عمر به اميرالمؤمنين (ع ), بهاقرار تمام صحابه . 7 مقام غدير در نزد اهل بيت (ع ).
باب دوم : مناشدات به حديث غدير: شامل نه منا شده , كه شش مورد از اميرالمؤمنين (ع ) و سه مورد ديگر از افراد];ّّديگر است .
باب سوم : احتجاجات به حديث غدير, كه شامل شانزده احتجاج از حضرت زهرا و امام حسن و امام حسين (ع ) ونيز احتجاجهايى از افراد مختلف و متفاوت , مثل عبدالله بن جعفر واصبغ بن نباته و ابوذر, همچنين ابليس و مأمون و...است .
كميل :
شامل جوانب غدير كه اكثراً سندى و در پنج فصل است :
1 روايات مرسل موثق به الفاظ متفاوت براى حديث غدير.
2 راويان حديث غدير.
3 بعضى از وقايعى كه در روز غدير بر اميرالمؤمنين (ع ) گذشت , از تعظيم و تجيل و نيز احتجاج مؤلفين .
4 حديث غدير در مصنفات بزرگان ازمتواترات است .
5 طرق حديث غدير از حد تواتر بيشتر است .
اتمه :
استدلال به حديث غدير, كه دو مطلب است :
1 اثبات حديث .
2 اثبات دلالت حديث بر امامت و خلافت .
خشى :
شامل هفت مسلك است :
1 معناى حقيقى كلمه <مولى >أولى است .
2 آنچه محتمل است در معنى و اقسام لفظ مولى كه در سه قسم است : 1 معنى معتق و حليف 2 به دو قسمت تقسيم مى شود 3 با دليل معلوم مى گردد كه مراد اين نبوده است .
3 آنچه صدوق بيان فرموده كه مراد از <مولى >اولى است و قرينه نيز بر اين است .
4 احاديثى كه دلالت دارد كه مراد از <مولى >امامت كبرى است .
5 احاديث دال بر ارادهء امام از <مولى >.
6 مراد از <مولى >هر آنچه هست , امامت كبرى از آن استفاده مى شود.
];ّّ7 فهم حضار در اينكه مراد از مولى امامت بوده كافى است .
ذييل و تكميل :
كه در آن چهار سؤال و جواب است .
1 حجت و دليل بر صحت حديث در نصب اميرالمؤمنين (ع ) چيست ؟
2 حجت و دليل بر اينكه لفظ <مولى >به معنى اولى است چيست ؟
3 حجت و دليل بر خصوص اولى بعد از ثبوت احتمالات ديگر چيست ؟
4 حجت و دليل بر اينكه اولى به معنى امام است چيست ؟
صول :
شامل سه فصل :
1 آنچه ابن الاعرابى و ثعلبى در معنى <من كنت مولاه فعلى مولاه >گفته اند .
2 كلمات أعلام در مؤلفاتشان دربارهء مفاد حديث غدير.
3 نخبه اى از اشعار شعراى غدير.
در آخر سى و پنج فهرست براى كتاب تدوين شده كه شامل فهرست آيات و اساسمى بعضى كتب و روايان و چندفهرست أعلام و نيز چند فهرست , امثال مناشدات و احتجاجات , همچنين امكنه و ايام و وقايع و قبايل و مطالب كتاب است .
در اين كتاب پس از هر بخش استدراكاتى از علامه سيد محمد باقر موحد (ابطحى ) است , كه به عنوان تكميل آن باب آورده شده , همراه با آدرسهاى بسيارى كه پاورقى داده شده مى توان گفت تقريباً يك سوم بلكه نيمى از كتاب را به طور ممزوج شامل است و اين مجلد از كتاب <عوالم >به اضافه تحقيقات و زحمات اين علامه و مؤسسهء يادشده است كه به صورت موسوعه اى درباره حديث غدير در آمده است .
نكته قابل توجه :
در كتاب <الغدير فى التراث الاسلامى >ص 220ش 144از اين كتاب با نام <موسوعة عن حديث الغدير>ياد نموده و توضيحى داده است , ولى نام و بقيهء جوانب صحيح , آن است كه در اين كتابنامه درج شده است .

143 عيد غدير(اردو, خطى )
سيد على بن محمد رضا جعفرى (هندى , شمس پورى ) م 1385م .

144 عيد غدير(اردو, چاپى )
محمد لطيف بن محمد عقيل انصارى (سهانپورى ) م 1399ق .
چاپ : لاهور(پاكستان ), سال 1374ق .
كتاب در تفسير آيهء <ايا ايهاالرسول بلغ ما انزل اليك ...>و اثبات نزول آن در غدير است .

145 عيد الغدير(عربى , چاپى )
بولس سلامه لبنانى (قاضى , مسيحى ) م 1399ق , 1979م .
چاپ اول : مطبعة النسر, بيروت , سال 1367ق , 1947م .
چاپ دوم : سال 1381ق , 1971م .
چاپ چهارم : دارالكتاب اللبنانى , مكتبة المدرسه , بيروت , سال 1406ق 1986م .
وزيرى : 318ص .
چاپ پنجم : المؤسسة الثقافية لهيئة انصار الحسين (ع ), تهران , سال 1410ق , 1368ش .
چاپ ششم , سال 1411ق , 1369 .
وزيرى , 357ص .
الذريعه ج 15ص 364
فهرست كتب چاپى عربى (خانبابامشار> ص 641
الغدير ج 6ص <ط>قبل از شروع كتاب .
اين كتاب كلاً شعر بوده و شامل سه هزار و هشتاد و پنج بيت است ولى در نامه اش به علامهء امينى كه در ابتداى جلدششم الغدير (آدرس بالا) آمده گفته كه اين كتابش حدود سه هزار و پانصد بيت است .
اين كتاب پس از مقدمه اى خطاب به اميرالمؤمنين (ع ) اشعار خود را تقديم مى كند. اشعار او يك دور تاريخ زندگانى پيامبر (ص ) و اميرالمؤمنين (ع ) است و در نهايت به شهادت امام حسين (ع ) مى رساند.
];ّّنماز, جاهليت , قريش , هاشم , عبدالمطلب , نماز استسقاء, ميلاد پيامبر (ص ), ابوطالب (ع ), بعثت , ميلاد على (ع ), پيروزى اسلام , هجرت پيامبر (ص ), هجرت على (ع ), على (ع ) در يثرب (مدينه ), بردبارى خالص , جنگ بدر,ازدواج على (ع ), جنگ احد, خندق , خيبر, وادى الرمل و طائف و بيه , حنين , اهل بيت , روز غدير, وفات پيامبر(ص ), عثمان بن عفان , ابوذر غفارى , خلافت على (ع ), روز جمل , صفين ,حكمين و خوارج , حكم آخر, ثناى اميرالمؤمنين (ع ), معاويه , يزيدبن معاويه , دعوت از حسين (ع ), مسلم در كوفه , اصحاب مسلم , مقتل مسلم , سفرحسين (ع ), در كربلا, به چه چيز خونم را حلال كرده ايد؟ جنگ , ساعت تكان دهنده , بعد از جنگ , طواف , خاتمه .
نكات قابل توجه :
1 در الذريعه از اين كتاب با نام <عيدالغدير>ولى بدون شمارهء تسلسل ياد نموده و گفته : از عبارت مؤلف نام <ملحمة الغدير>ظاهر است . كما اينكه در چاپى كه حاج آقا بزرگ ديده هم همين است .
ولى در حرف ميم كتابى به آن نام (ملحمه الغدير) نيامده و ظاهراً حاج آقا بزرگ نام اصلى و صحيح را همين نام (عيدالغدير) دانسته و شماره مسلسل را هم به علت مؤلف كتاب نياورده كه به ظاهر مسيحى بوده است .
ولى نام صحيح كتاب همين نام است , چرا كه خود مؤلف در نامه اش به علامهء امينى (آدرس ياد شدهء الغدير)تصريح به نامگذارى كتابش به اين نام نموده و توضيح مختصرى دربارهء آن داده است .
2 حاج آقا بزرگ چاپى را به تاريخ 1948ميلادى معرفى نموده كه ظاهراً همان چاپ اول است .
3 مؤلف كتاب از شعراى لبنان و به ظاهر از مسيحيان است , ولى در اشعارش مطالبى عميق و پرمحتوا از ولايت ومحبت اهل بيت (ع ) مخصوصاً اميرالمؤمنين و امام حسين (ع ) آورده كه از غير شيعهء مخلص و محّب واقعى بعيداست !!!

146 عيد غدير(فارسى , چاپى )
محمد جواد بن محمد تقى معرفت (اصفهانى , كربلائى ).
دارالمعرفة و الهدى , قم , سال 1399ق , 1359ش .
رقعى , 112ص .
اين كتاب پس از مقدمهء ناشر و پيشگفتار شامل چهار بخش است :
1 عيد غدير در لغت , تاريخ و حديث شامل :
];ّّسه بخش , واژه عيد غدير در علم لغت ,, غدير در ديدگاه تاريخ و حديث , اهتمام به ولايت .
2 مقام و منزلت عيد غدير در اسلام .
3 چه بايد كرد شامل : بيست و چهار عمل از اعمال روز غدير, با بيان احاديث آنها غير از يك مورد.
4 عيد غدير اختصاص به سال قمرى دارد؟ كه غدير را با سال قمرى و غير قمرى مقايسه نموده و در اينكه آيااختصاص به سال قمرى دارد يا نه صحبت نموده است .

147 عيد الغدير(عربى , چاپى )
سيد محمد ابراهيم بن محمد كاظم موحد (قزوينى , كربلائى ).
چاپ دوم : مؤسسة الوفاء, بيروت , سال 1401ق .
چاپ سوم : حسينيهء سيدالشهداء (ع ), كاشان , سال 1402ق .
چاپ ديگر: سال 1404ق .
جيبى : 75ص .
اين كتاب مختصرى از واقعهء غدير و جوانب آن در هفت بخش است :
1 مقدمه 2 آية التبليغ : كه واقعه غدير در اين بخش بيان شده است . 3 مدارك واقعهء غدير: كه پنجاه مدرك را آورده است . 4 سنگ آسمانى .5 تاج خلافت . 6 عيد غدير. 7 موقعيت شعراء در عيد غدير: كه پس از توضيحى بسيارمختصر دو شعر از بولس سلامه (مؤلف كتاب <عيدالغدير>آورده است .
نكات قابل توجه :
1 اين كتاب با اقتباس از بخشى از كتاب <على خليفة رسول الله (ص )) از همين مؤلف تأليف شده است . در آن كتاب واقعهء غدير به طور مفصل آمده و كتاب حاضر خلاصه اى از آن است .>
2 كتاب در سال 1401قمرى براى استفاده جوانان تدوين شده است .
3 اين كتاب يك بار توسط محمد رضا انصارى با نام <عيد غدير>, و بار دوم توسط محمد رضا سلطانى با نام <غديربرترين عيد اسلامى >ترجمه شده است .

148 عيد غدير(فارسى , چاپى )
سيد محمد ابراهيم بن محمد كاظم موحد (قزوينى , كربلائى ).
مترجم : محمد رضا انصارى .
مؤسسهء مطبوعاتى تشيع , قم .
جيبى , 69ص .
اين كتاب ترجمهء كتاب <عيدالغدير>عربى است .

149 عيد غدير برترين عيد اسلامى (فارسى , چاپى )
سيد محمد ابراهيم بن محمد كاظم موحد )قزوينى , كربلائى ).
مترجم : محمد رضا سلطانى .
انتشارات مفيد, قم , 1416ق , 1375ش .
جيبى , 128ص .
اين كتاب ترجمهء <عيدالغدير>است .
در اين ترجمه مطالب بسيارى از جمله جغرافياى مفصل غدير اضافه شده است .
عناوين كتاب چنين است :
آيهء تبليغ , بيغت گرفتن از مردم , بيعت ابوبكر و عمر, اولين شعراى غدير, چگونگى بيعت زنالن , اهميت واقعه ءغدير, استدلال به حديث غدير, مدارك واقعهء غدير, كامل شدن دين , سنگ آسمانى , تاج خلافت , شهادت ثالثه دراذان , عيد غدير, حضرت على (ع ) و عيد غدير, ائمه (ع ) و عيد غدير, شيعه و عيد غدير, عيد غدير نزد مسلمانان جهان , عيد غدير در آسمان , مسجد غدير خم , موقعيت جغرافيائى سرزمين غدير, نقش شعرا در غدير.

150 عيدالغرير فى الاذاعة البنانيّة(عربى , چاپى )
تدوين : ابراهيم زين عاصى .
مكتبة العرفان , بيروت .
رقعى , 45ص .
];ّّاين كتاب مجموعه قصايد و مقالاتى است كه در جشن عيد غدير در روز 18ذى الحجة سال 1380ق ـ كه دربيروت برگزار شده ـ ايراد نموده اند و مؤلف بنا به درخواستهاى بسيار, آنها را به صورت اين كتاب تدوين نموده است .عناوين ترجمه شدهء مقالات و اشعار عبارتنداز:
1 عيد غدير (عدنان حيدر) 2 روز غدير (رفيق براج ) 3 عيد غدير (بطرس ديب ). 4 قصيدهء بولس سلامه . 5 قصه ءغدير (محمد جواد مغنيه ). 6 كلام علايلى . 7 روز غدير (شعر از ابراهيم برى ).

151 عيدالغدير فى عهد الفاطميّين (عربى , چاپى )
محمد هادى بن عبدالحسين امينى .
چاپ : مطبعة القضاء, نجف , سال 1382ق , 1962م .
؟, 162ص .
نكته قابل توجه :
اين كتاب با مقدمه اى كوتاه از عبدالعزيز دورى (بغدادى ) چاپ شده است .

( غ )

152 الغدير, 2ج (اردو, چاپى )
عبدالحسين بن احمد امينى (تبريزى , نجفى ) م 1390 .
مترجم : سيد محمد باقر بن احمد موسوى (صفوى , كشميرى ).
ج 1 مطبوعات جواديه عربى كالج , بنارس (هند), سال 1399ق , 1979م .
وزيرى : 264ص .
اين كتاب ترجمهء جلد اول كتاب <الغدير>علامه امينى به زبان اردو است .
ج 1
1 مقدمه , 2 اهميت حديث غدير 3 راويان حديث غدير در چهارده قرن 4 مؤلفين در غدير 5 مناشدات درباره ءغدير تا مناشدهء اميرالمؤمنين (ع ) در رحبه كوفه .
ج 2
از آنجا تا آخر جلد اول <الغدير>.
براى توضيح بيشتر به كتاب <الغدير فى الكتاب والسنة و الادب >در همين كتابنامه مراجعه شود.
نكته قابل توجه :
1 تأليف كتاب در بدگام (كشمير) به تاريخ 1395ق , 1975م انجام شده است .
2 در كتاب <الغدير فى التراث الاسلامى >ص 198ش 110از اين كتاب با نام <ترجمهء كتاب الغدير>ياد شده است .

153 غدير (فارسى , چاپى )
عليرضا ميرزا محمد.
تهران , سال 1353ش .
خشتى , 32ص .
چاپ : پنجم , بنياد بعثت (واحد كودكان و نوجوانان ) تهران : سال 1367ش .
چاپ ششم : همان ناشر, سال 1368ش .
];ك ك خشتى , 24ص .
در اين كتاب داستان حجة الوداع و شوق مردم براى شركت در مراسم در كنار پيامبر (ص ), و پس از پايان مراسم حج داستان غدير و خطبهء پيامبر (ص ) در آنروز با بيان و نشر مناسب كودكان آمده است .
نكات قابل توجه :
1 اين كتاب در تمام چاپها همراه با تصاوير رنگى است .
2 اين كتاب به عربى به نام <الغدير>توسط: رضا مهيار, و به اردو به نام <غدير>خواستهء .

154 غدير (اردو, چاپى )
عليرضا ميرزا محمد .
مترجم : ؟
مؤسسهء بعثت (بخش كودكان ), تهران , سال 1369ش .
نكات قابل توجه :
1 نظر به اينكه هر كتابى كه توسط بنياد بعثت براى كودكان و نوجوانان به زبانهاى مختلف ترجمه و منتشر مى گردد,در تمام زبانها به يك اندازه هستند, احتمالاً قطع و تعداد صفحات اين كتاب نيز با توجه به چاپهاى آخر فارسى و چاپ عربى آن ـ از اين قرار است : خشتى 24ص .
2 كتاب ترجمهء كتاب <غدير>از مؤلف است .
3 مترجم كتاب نامعلوم است , ولى ظاهراً مترجم بنياد بعثت است .
4 اين كتاب به عربى نيز ترجمه شده و به نام <الغدير>است .
5 همچنين كتاب همراه با تصاوير رنگى است .

155 الغدير(عربى , چاپى )
عليرضا ميرزا محمد.
مترجم : رضا مهيار.
بنياد بعثت : تهران چاپ اول , سال 1367ش .
];ّّخشتى , 24ص .
نكات قابل توجه :
1 اين كتاب ترجمهء كتاب <غدير>از مؤلف است .
2 اين كتاب به اردو نيز ترجمه شده و به نام <غدير>است .
3 اين كتاب همراه با تصاوير رنگى است .

156 غدير (فارسى , چاپى )
على صفائى (صاد).
چاپ اول : انتشارات هجرت , قم , سال 1397ق , 1355ش .
رقعى , 24ص .
چاپ دوم : سال 1398ق , 1356ش .
اين كتاب خلاصه اى از داستان و آيات و روايات غدير و بحث در ولايت اميرالمؤمنين (ع ) به صورت نثر نسبتاً ساده و گويا است .

157 غدير (فارسى , خطى )
سيد على بن نور الدين ميلانى (حسينى , تبريزى ).
اين كتاب سوالاتى در مورد غدير كه ممكن است به ذهن برسد همراه با جواب آنها است كه توسط مؤلف از كتاب <عبقات >مير حامد حسين و نيز خلاصهء آن به نام <نفحات الازهار>انتخاب شده و مناسب جوانان تدوين شده حدودصد صفحه است .

158 غدير (فارسى , خطى )
محمد حسين بن على اصغر يوسفى (مازندرانى , مشهدى ).
در اين كتاب ابتدا مقدمه اى شامل سؤالاتى كه ممكن است در زمينهء غدير به ذهن برسد تدوين شده و از همهء آنهاجواب داده شده است .
];ّّسپس سند و متن خطبهء غدير و ترجمهء سليس آن تنظيم شده است .
كتاب بيشتر براى جوانان و فعلاً به فارسى است .
الغدير (صلوات ) = الغدير فى جامعة النجف (عربى , چاپى )

159 غدير از ديدگاه حضرت على (ع )(فارسى , چاپى )
واحد فرهنگى مسجد چهارده معصوم (ع ).
چاپ اول : سال 1363ش .
وزيرى , 16ص .
چاپ دوم : سال 1364ش .
وزيرى , 20ص .
نكات قابل توجه :
1 ظاهراً ناشر نيز واحد فرهنگى مسجد چهارده معصوم (ع ) است , ولى چون اطلاع كاملى در اين باره در دست نبود قيد نگرديد.
2 اين كتاب به صورت هديه در دسترس علاقمندان قرار گرفته است .

160 غدير, اسلام كى ايك اهم عيد(اردو, چاپى )
توحيد, تهران , سال 1407ق .
؟, 132ص .

161 غدير, بركه اى و دريايى (فارسى , چاپى )
جواد نعيمى .
مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى , تهران , چاپ اول , سال 1412ق , 1370ش .
رقعى , 206ص .
];ّّاين كتاب در چهارده بخش با قلمى شيوا و ادبى به جوانب مختلف غدير پرداخته است : 1 پيش آغاز 2 دامن مهتاب 3 بركه اى از نور 4 سفر آفتاب 5 شكوه آئين 6 راويان دريا 7 منادى گلها 8 پرتوى از آيينه 9 در نگاه خورشيد10 حماسه اى ابدى 11 طنين امواج 12 روح آبى صحرا 13 پاسدار روشنائى 14 پنجره اى رو به فضا.
نكته قابل توجه :
1 اين كتاب تا صفحه 99دربارهء غدير و با عناوين ياد شده است , سپس تا آخر كتاب با نام (چكاد بيگرانهء دريا)خلاصه اى از زندگانى اميرالمؤمنين (ع ) است .
2 مؤلف كتاب ديگرى بنام <غدير بزرگترين رويداد تاريخى >دارد.

162 غدير پيوند ناگسستنى رسالت و امامت (فارسى , چاپى )
حسن بن عبدالله سعيد, 1416ق .
كتابخانهء مدرسه مسجد چهل ستون تهران , سال 1361ش .
رقعى , 64ص .
اين كتاب در هفت بخش ابتدا زمينهء غدير و سپس قضيهء آن را همراه با متن عربى و ترجمهء فارسى آن آورده و درآخر اشاره اى به خلافت ظاهرى اميرالمؤمنين (ع ) نموده است .
عناوين اين كتاب نظم خاصى ندارد, ولى مى توان اين عناوين را بيان نمود: شعراى غدير, داستان غدير در اسلام ,پيغمبر اسلام در غدير خم , مظهر عدل و مساوات (شعر), احتجاج پيامبر (ص ) در روز غدير, خطبهء عربى غدير,ترجمهء فارسى خطبه , اميرالمؤمنين (ع ) و خلافت .
در آخر شعرى ممزوج از عربى و فارسى از مؤلف آمده است .
در اين كتاب در اكثر موارد از كتب عامه استفاده نموده است .
نكته قابل توجه :
مؤلف كتاب ديگرى به نام <داستان غدير در اسلام >دارد كه بخش <داستان غدير در اسلام >اين كتاب با بخشى از آن كتاب عيناً يكى است .

163 غدير تا ابديت مى درخشد(فارسى , چاپى )
مهدى انصارى .
انتشارات آزادى , قم .
رقعى , 40ص .
اين كتاب در نوزده بخش است و در واقع به دو قسمت تقسيم مى شود:
ابتدا دربارهء امامت و خلافت و لزوم بحثهاى علمى در اين بارهء و سپس بيان واقعهء غدير و جوانب آن است كه اين قسمت اكثريت ترجمه خطبهء غدير است .
عناوين كتاب از اين قرار است :
1 غدير 2 امامت و خلافت 3 تندروها بحث را تحريم مى كنند 4 معناى امامت 5 زمامدارى امت 6 انديشه ءپيامبر (ص ) 7 پيامبر (ص ) به حج مى رود 8 ماجراى غدير 9 اى گروه مسلمانان 10 فرمان پروردگار 11 منكرولايت 12 على (ع ) برترين فرد 13 دو موجود گرانمايه 14 رهبرى امام على (ع ) 15 غاصبين 16 مخالفت باسخنان پيامبر (ص ) 17 حكومت اميرالمؤمنين (ع ) 18 شخصيت بيمانند على (ع ) 19 خواستهء پيامبر (ص ).

164 غدير خم (فارسى , چاپى )
مصطفى يزدى زاده .
چاپ اول : انتشارات مجمع دينى مسجد سليمان , سال 1388 , 1348ش .
چاپ دوم : همان ناشر, سال 1389ق , 1348ش .
وزيرى , 32ص .
فهرست كتابهاى چاپى فارسى (خانبابامشار) ص 3611

165 غدير خم (فارسى , چاپى )
حبيب الله رهبرى (اصفهانى ).
انتشارات پيام اسلام , قم , سال 1392ق , 1350ش .
چاپ ديگر: همان ناشر, سال 1395ق , 1353ش .
];ّّجيبى , 84ص .
اين كتاب شامل مقدمه و سپس رفاقت و صحبت دو جوان به نامهاى احمد و محمود كه در مورد كتاب <الغدير>علامه امينى صحبت نموده و سپس وارد ابحاث امامت و غدير شده اند. به مناسبت دربارهء زندگانى پيامبر (ص ) ومنافقين مطالبى مطرح كرده اند.
نكته قابل توجه :
اكثر مآخذ كتاب كتب عامه است , و از كتاب <الغدير>علامهء امينى نيز شواهدى آورده شده است .

166 غدير خم (انگليسى , چاپى )
ذرخب - ح - ژحححچخاً
حسين نجفى :
گروه براداران مسلمان , تهران , سال 1353ش .
جيبى , 45ص .
عبارات انگليسى در توضيح كتاب چنين است :
Where the Religion Was Brought to Refretion.
by I.H.Najafi.
Tehran Group of Muslim Brothers, 1353.

ا167 غدير خم (فارسى , چاپى )
مرتضى سرافراز.
انتشارات كتابخانهء طهورى , سال 1368ش .
وزيرى , 12 .
اين كتاب غديريه اى در صد و ده بيت است .
غدير خم (نعيمى ) = غدير خم بزرگترين رويداد تاريخ (فارسى , چاپى )

غدير خم از نظر قرآن (نيرى ) = بحث غدير خم از نظر قرآن شريف (فارسى , چاپى )
];

ّّ168 غدير خم اور خطبهء غدير (اردو, چاپى )
سيد بن حسن لكنهويى (نجفى ).
ادارهء تمدن اسلام , كراچى (پاكستان ), سال 1398ق .
رقعى , 136ص .
اين كتاب يكدور داستان غدير از ابتدا تا انتها و به صورت سلسله وار است , كه ظاهراً با انشاى اردو نگاشته شده است .
در اين كتاب پس از ايراد آيهء تكميل و فهرست مطالب , مقدمه اى از سيد شمس نجفى آمده و سپس مطالب كتاب باعناوينى كه پس از ترجمه تقريباً به اين مضمون است :
فرمان خدا, ارشاد رسول (ص ), كاروان رسالت راه منزل حجةالوداع , غدير خم , اعلان پيامبر (ص ), فراز منبر,عمامهء فضيلت , جشن و تهنيت , على (ع ) مولاى همه است ,دامان غدير: در اين بخش چهل و يك صحابى و بيست وچهار تابعى از روايات غدير را شمرده و عده اى از علما كه غدير را نقل نموده اند نيز آورده شده است , عهد و پيمان غدير, خطبهء غدير: كه پنجاه و چهار صفحه از كتاب است و در هر صفحه متن عربى نصف آن و ترجمه به اردو درنصف ديگر صفحه به صورت عمودى است .
در آخر مصادر كتاب شمارش شده كه اكثراً عامّى است .
نكتهء قابل توجه :
اين كتاب با خط مخصوص و تزيينات بسيار و در حد عالى به چاپ رسيده است .

169 غدير خم بزرگترين رويداد تاريخ (فارسى , چاپى )
جواد نعيمى .
انتشارات طوس , مشهد.
جيبى , 32ص .
چاپ ديگر: وزيرى , 32ص .
در اين كتاب قسمتى از واقعهء غدير و بحث امامت و سخنان پيامبر (ص ) با قلمى شيوا براى كودكان و نوجوانان همراه با تصاوير آمده است .
];ّّنكته قابل توجه :
1 در چاپ كتاب به اندازهء وزيرى نام آن <غدير خم >آمده است .
2 اين كتاب , دومين كتاب از سرى كتابهاى (قصه هاى مصور اسلامى > است .
3 مؤلف كتاب ديگرى بنام <غدير, بركه اى و دريايى >دارد .

170 غدير خم يا سرنوشت بشر (فارسى , چاپى )
محمد حسن مدرس (فتحى ).
جيبى , 48ص .

171 غدير در آئينهء كتاب (فارسى , چاپى )
محمد بن محمد اسماعيل انصارى (زنجانى , خوئينى ) .
نشر الهادى , قم , چاپ اول , سال 1416ق , 1375ش .
وزيرى , 304ص .
كتاب حاضر, ابتدا شامل مقدمه اى در هشت بخش , و نيز خلاصهء آن به عربى واردو و انگليسى است . سپس شمارش كتابها به صورت الفبائى شروع گرديده است .
براى توضيح بيشتر به مقدمهء همين كتاب مراجعه شود.

172 غدير در شعر فارسى (فارسى , چاپى )
سيد مصطفى بن محمد على گرمارودى (موسوى , طالقانى ).
نشر الهادى , قم , چاپ اول , سال 1415ق , 1374ش .
وزيرى , 196ص .
اين كتاب ابتدا شامل مقدمه اى در پنج نكته است كه عبارتنداز: عظمت اميرالمؤمنين (ع ) و ظلم ظالمان در باب خلافت و غدير و غربت غدير و توضيحى دربارهء تأليف و شعر غدير, و در آخر توضيحى ادبى در مورد شعر و تأليف , وسپس بيست و دو شعر فارسى از شعرايى كه اكثراً معروفند.
];ّّشعرها اكثراً قصيده يا مخمس و يا مثنوى هستند و در چند مورد نيز شعر نو آورده شده است .
در ابتداى هر شعر مختصرى از حالات شاعر و سرگذشت او با قلمى مخصوص آورده شده و پس از شعرتوضيحاتى ادبى و لغوى و نيز از نظر معانى در مورد شعر داده شده است .
شعرا به ترتيب عبارتنداز: مكرم اصفهانى , حكيم قاآنى , سيد محمد حسن ميرجهانى , احمد عزيزى , ميرزا يحيى مدرس , ميرزا محمد على وامث , اصفهانى (مفتقر), صادق سرمد, ميرزا حبيب خراسانى , محمد حسين شهريار,حسينعلى منشى كاشانى , حكيم كسائى , حبيب الله چايچيان (حسان ), جيحون يزدى , اسماعيل نورى علاء, خوشدل تهرانى , اشرف الدين گيلانى , يوسفعلى مير شكاك صبورى كاشانى , سيد مصطفى موسوى (گرمارودى ) سيد محمدحسين شهريار, سيد على موسوى گرمارودى .

173 غدير در مآخذ اسلامى (فارسى , چاپى )
سيد عبدالعزيز بن جواد طباطبائى (يزدى , نجفى ) م 1416 .
مترجم : محمد مهدى بن محمد صادق جعفرى .
انتشارات كتابخانهء مسجد چهل ستون , تهران , چاپ اول , سال 1411ق , 1370ش .
رقعى , 77ص .
اين كتاب ترجمه و تلخيص كتاب <الغدير فى التراث الاسلامى >است كه در مجلهء تراثنا شمارهء 21و سپس به طوركتاب مستقل چاپ شده است .
كتابشناسى آن در معرفى كتاب <الغدير فى التراث الاسلامى ) توضيح داده شده است .>

174 غدير روز تعيين رهبر حقيق (فارسى , چاپى )
هيئت اميرالمؤمنين (ع ) (قم ).
چاپ : مهر استوار, قم .
جيبى , 16ص .
اين كتاب در هشت بخش و يك خاتمه است :
1 لزوم تعيين رهبرى از جانب خدا 2 اسلام تعيين رهبرى نموده است 3 توصيف صحراى غدير و نزول آيهء <يا];ّّايها الرسول ...>4 توقف پيامبر (ص ) و ديگران و شروع خطبه به صورت تقطيع 5و 6 ادامهء خطبه همراه با توضيحات به صورت تقطيع 7 عيد غدير 8 غصب خلافت و عامه و مخالفين .
خاتمه : توضيحى دربارهء كتاب و هيئت نامبرده .
كتاب به صورت انشائى است و جملات ممزوج با خطبه ـ به طور مشخص و با ويرايش ـ است .
نكته قابل توجه :
به احتمال قوى ناشر نيز هيئت اميرالمؤمنين (ع ) (قم ) است , چنانچه از آخر كتاب و درخواست در آنجا معلوم مى گردد.

175 غدير, روز كمال دين (فارسى , چاپى )
على اصغر بن محمد مروج (مروج الشريعه , خراسانى , كرمانى ).
زير نظر: جعفر سبحانى .
انتشارات اميد, قم , سال 1369ش .
وزيرى , 164ص .
اين كتاب در پنج بخش دربارهء واقعه غدير و عيد در روز غدير و همچنين خطبهء اميرالمؤمنين (ع ) در روز جمعه ءمصادف با غدير, و زيارت آن حضرت در آن روز, و سپس اشعار فارسى از چهل تن از شعراى قديم و جديد در هزار وچهارصد و بيست به مناسبت گذشتن هزار و چهار صد سال بر واقعهء غدير است . در آخر دو فهرست كه عبارتنداز:فهرست سرودها و فهرست نام شاعران تدوين شده است .
نكات قابل توجه :
1 مؤلف دو كتاب ديگر به نامهاى <فى رحاب الغدير>و <نظرة الى الغدير>كه هر دو عربى هستند در موضوع غديردارد.
2 احتمالاً اين كتاب <غدير روز كمال دين >و كتاب <نظرة الى الغدير>از نظر مطالب يكى هستند كه اين فارسى و آن عربى است . براى توضيح به كتاب <فى رحاب الغدير>در اين كتابنامه مراجعه شود.

176 غدير سى كربلاتك (اردو, چاپى )
سيد محسن نواب بن احمد رضوى (هندى , لكنهوئى ) م 1389ق , 1969م .

غدير غريب در شعر فارسى (گرمارودى ) = غدير در شعر فارسى (فارسى , چاپى )

177 الغدير فى الادب الشعبى (عربى , چاپى )
حسين بن حسن بهبهانى (نجفى ).
چاپ اول : مطبعة الاداب , نجف , سال 1377ق .
رقعى , 104ص .
چاپ دوم : سال 1378ق .
؟: 120 .

178 الغدير فى الاسلام (عربى , چاپى )
محمد رضا فرج الفله (حلفى , نجفى ) م 1386ق .
ناشر: عبدالرزاق آل سلمان .
چاپ : مطبعة الراعى , نجف , سال 1362ق , 1943م .
رقعى : 229ص .
الذريعة ج 16ص 26ش 96
طبقات أعلام الشيعه (قرن چهاردهم , نقباء البشر) ج 2ص 756ش 1234
الغدير ج 1ص 157ش 25
كتاب از جمله كتابهاى بى نظير در موضوع غدير است كه جوانب مختلف آن را به طور كامل , علمى و فنى موردبحث و بررسى قرار داده است .
عناوين كتاب چنين است :
1 غدير نزد اهل لغت و غير آنان 2 غدير در قرآن 3 نگاهى به حديث غدير 4 شهادت كسانى كه حديث غدير را];ّّاز پيامبر (ص ) شنيده اند 5 غضب پيامبر (ص ) بر كسانى كه از اميرالمؤمنين (ع ) شكايت كردند و نص بر ولايت آن حضرت 6 معنى لمهء مولى : كه ابتدا دو مقدمه بارى اثبات مطلب آورده است : 1 اولى به نفس بودن پيامبر (ص ) 2وسعت و دقت لغت عربى در اداء معانى كه دو مطلب را با عنوانهاى <توطئه >يعنى مقدمه چينى , و <معانى المولى >شامل تحقيقى مفصل در معانى صحيح كلمهء <مولى >با قرائن داخلى و خارجى كه شش راه و يا دليل با عنوان <الطريق الاول , الطريق الثانى , الطريق ...>آورده , وطى اين مباحث ثابت نموده كه منظور پيامبر (ص ) اولى به نفس و صاحب اختيار بودن است 7 جواب يك اشكال , كه صاحب اختيار بودن على بن ابى طالب (ع ) دليل بر سزاوار بودن او درخلافت نمى شود 8 بى توجهى عامه به حديث غدير و يا خوددارى آنان از اين حديث و استدلال به آن همراه باتوضيح علتها و محركات براى اين چشم پوشى ها: كه شش علت با عناوين <الامرالاول , الامرالثانى , الامر...>, و در آخرنتيجه گيرى نموده كه روز غدير عيد است 9 روز غدير از نظر اهل بيت (ع ) كه شامل مستحبات و حالات ائمه (ع ) دراين روز است .
نكات قابل توجه :
1 در ابتداى كتاب تقريظ پنج نفر از علما و مراجع بزرگ زمان مؤلف آمده است : سيد ابوالحسن اصفهانى , شيخ محمد حسين كاشف الغطاء, سيد محسن حكيم , شيخ محمد على اردوبادى , شيخ محمد رضا مظفر, كه كلام علامه ءمظفر كمى مفصل و با عنوان <التقدمة>است .
2 چنانچه در مقدمهء كتاب يادآور شده مدارك و مصادر آن همه از عامه است و هشتاد و سه مأخذ را بيان نموده , واين مطلب در سرتاسر كتاب واضح است , الاّ در بخش نهم كه در كتب عامه موضوعيتى ندارد.
3 مؤلف سبب تأليف كتاب را چنين بيان نموده كه چون كتب مستقل دربارهء غدير مفقود شده و كم كم ممكن است دشمنان سوء استفاده كنند اقدام به تأليف جامعى در اين باره نموده است .

179 الغدير فى التراث الاسلامى (عربى , چاپى )
سيد عبدالعزيز بن جواد طباطبائى (يزدى ) م 1416ق .
چاپ اول : دارالمؤرخ العربى , بيروت , سال 1414ق , 1993م .
وزيرى , 336ص .
چاپ دوم : نشر الهادى , قم , سال 1415 1374ش .
];ّّوزيرى , 342ص .
كتاب شامل مقدمه اى در سه بخش : 1و 2روايت و راويان حديث غدير 3 كتب تأليف شده در غدير وشمارش هاى گوناگون . سپس كتابنامه شروع گرديده و با مستدركاتى كه در آخر چاپ دوم آمده صد و هشتاد و چهاركتاب مستقل در غدير است .
در اين كتاب پس بيان اسم هر كتابى شرح حال و مختصرى از زندگانى هر مؤلف از قبيل اساتيد و دروس و مسافرتهاو گاهى ديگر مؤلفات او آمده , و نيز گاهى مصادر شرح حال مؤلف بيان شده است .
در آخر يازده فهرست آمده است : آيات , احاديث , كتب غدير بر حسب زمان , كتب غدير بر حسب حروف الفبا,مؤلفين غدير بر حسب حروف الفبا, اعلام , اماكن , اشعار, كتب , مصادر, محتويات .
نكات قابل توجه :
1 ترجمهء كتاب با نام <غدير در مآخذ اسلامى >از محمد مهدى جعفرى است .
2 اين كتاب با آخرين اصلاحات مؤلف و مستدرك آمادهء چاپ جديد است .

180 الغدير فى جامعة النجف (عربى , چاپى )
جمع و اعداد: سيد محمد بن حسن صلوات (نجفى ).
ناشر: مؤلف , نجف , سال 1370ق , 1950م .
رقعى , 84ص .
الغدير ج 8ص 391
كتاب شامل دو فصل است :
1 قصايد و مقالات : قصيده هايى از شيخ محمد بن عبدالله هجرى و شيخ محمد حيدر و شيخ عبدالحميد هجرى و سيد محمد جمال هاشمى .
2 شعر شعبى : اشعار به لهجهء عراقى , كه تماماً دربارهء غدير و يا اميرالمؤمنين (ع ) است .
نكات قابل توجه :
1 اين كتاب مجموعه قصايد و مقالاتى است كه در جشن غدير كه از طرف هيئت <شعراء الحسينيين >در سال 1369قمرى برگزار شده ايراد نموده اند.
];ّّ2 در الغدير مورد ياد شده مؤلف كتاب را هيئت نامبرده معرفى نموده و نيز در <كتابنامهء غدير خم >ص 12ش 21ازاين كتاب با نام <الغدير>و مؤلف <هيئة الشعراء الحسينيين >ياد نموده است .

الغدير فى ظل التهديدات الالهية للمعارضة (عاملى ) = الغدير و المعارضون (عربى , چاپى )

181 الغدير فى الكتاب و السنة و الادب , 11ج (عربى , چاپى )
عبدالحسين بن احمد امينى (تبريزى , نجفى ) م 1390ق .
چاپ اول : مطبعة الزهراء, نجف : سال 1364ـ 1371ق , 1945ـ 1952 .
چاپ دوم : دارالكتب الاسلامية, تهران , سال 1372ق , 1331 .
چاپ سوم : دارالكتاب العربى , بيروت , سال 1387ق , 1967م .
چاپ چهارم : همان ناشر, سال 1403ق , 1983 .
چاپ پنجم : مكتبة اميرالمؤمنين (ع ) (شعبهء تهران ), سال 1396ق , 1354ش .
چاپ ششم : دارالكتب الاسلامية, تهران , سال 1408ق , 1366 .
چاپ هفتم : سال 1409ق , 1367ش .
چاپ هشتم : سال 1410ق , 1368ش .
چاپ نهم : سال 1414ق , 1372 .
چاپ دهم : مكتبة الريف , بحرين , سال 1414ق , 1372ش .
چاپ يازدهم : مؤسسة الاعلمى , بيروت , سال 1414ق .
چاپ محقق , 14جلد:
تحقيق : مركز الغدير للدراسات الاسلامية, قم .
چاپ اول : همان مؤسسه , سال , 1416ق , 1375ش .
وزيرى , ج 1 417ص , ج 2 394ص , ج 3 420ص , ج 4 424ص , ج 5464ص , ج 6 406ص , ج 7 416 , ج 8 396ص , ج 9 402ص , ج 10 387ص , ج 11 399ص .
الذريعة ج 16ص 27ش 97
];ّّكتاب الغدير بى نياز از توضيح و تعريف است , چرا كه نتيجهء زحمات و مطالعات هيجده ساعتهء مؤلف در شبانه روزو نيز مسافرتهاى او به چند كشور جهان است .
كتابى است كه بزرگان و علما و نيز اكثر مراجع تقليد زمان مؤلف و حتى از مسيحيان تقريظ و تقدير و تشكر براى آن نوشته اند.
در اين كتاب ابتدا جوانب واقعهء غدير از قبيل حديث آن از نظر سند و دلالت , و نيز آيات در غدير و يا احاديث مربوط به غدير, و همچنين شعر و شعرا در غدير, همه مورد بررسى قرار گرفته و در بسيارى از موارد با كوچكترين مناسبت , مؤلف وارد موضوعات ديگر نيز گشته و در حد كامل به شكل فنى و علمى بحث نموده است .
به نظر مى رسد مؤلف , غدير را نمودارى از كل جوانب تشيع فرض نموده و در حاشيهء آن اشكالات و ايرادات برعامه را به خصوص در جلدهاى آخر الغدير بيان نموده است . چنانچه اين روش در كتاب <يوم الغدير>از مهدى على هاشمى (هندى ) نيز ديده مى شود .
اكنون اگر در كتب اخير عامه نظر كنيم خواهيم ديد كه تنها نام چند نفر است كه در همهء آنها برده شده و از آنها اظهاربى زارى نموده اند! در رأس همهء آنها نام علامهء امينى و همين كتاب اوست .
چرا كه در اين كتاب فقط به مصادر عامى استشهاد و استفاده از مصادر شيعى بسيار كم است , و مواردى جمع آورى شده كه اگر هر انسان آزاده در فكر و خالى از تعصبات مطالعه كند, در قضاوت به يك نتيجهء مثبت خواهد رسيد.
كتابشناسى اين كتاب عظيم چنين است :
ج 1
در ابتداى اين جلد مقدمه اى در صد و بيست و هفت صفحه به قلم فرزند مؤلف حجةالاسلام شيخ محمد رضاامينى در دو قسمت آمده : قسمت اول شامل اين ابحاث است : تشريح تاريخ كلى بشر, تاريخ انبياء زمانهاى انحطاطبشرى , بعثت پيامبر اكرم (ص ), دورهء وحى و نورافشانى تاريخ , اعجاز فرهنگ تشريع و تأثير قرآنى , ابتداى تاريخ اسلامى , مهاجرت پيامبر به حبشه , دعوت در زمان پيامبر (ص ), جنگهاى پيامبر (ص ), تنظيم و يگانگى عقيده واجتماع , تشكيل دولت اسلامى , رهبرى پيامبر (ص ) و خلافت الهى وانذار, نص بر خلافت اسلامى , نصب و تعيين خليفه , توطئه بر ضد اهل بيت (ع ), ارتداد در اسلام , هجوم بر در خانه فاطمه (ع ), بيعت و انتخاب خليفهء سياسى ,سخت گيرى با اميرالمؤمنين (ع ), وضع و جعل و حديث سازى در اسلام , مظلوميت شيعه , دادخواهى امام باقر,قلم هاى خود فروخته , نظريات دروغين مدافعين حق .
];ّّقسمت دوم شامل : سخن دربارهء كتاب غدير, مؤلف كتاب غدير علامهء امينى و نسب او, تأليفات علامهء امينى ,اجازات , نتايج علمى , ولادت , مسافرت ها, اساتيد و مشايخ , زهد و عبادت , مستنسخات , تأليفات و تحقيقات ومطالعات , مسافرت به كتابخانه ها در ايران و سوريه و هند و تركيه , وفات و مدفن او, مصادر مقدمه .
در اينجا مقدمهء فرزند مؤلف پايان يافته و كتاب شروع مى شود:
ابتدا كلام ناشر و صورت يك تقدير و كلام مؤلف , حديث عنوان صحيفة المؤمن , اهدا, حمد و ثنا و مقدمهء كتاب ,تاريخ صحيح , اهميت غدير در تاريخ , قصهء غدير خم , توجه و عنايت به حديث غدير آمده است و سپس در چندبخش ابحاث زير آمده است :
الف ـ راويان و مؤلفين حديث غدير: صد و بيست صحابى راوى حديث غدير, هشتاد و چهار تابعى از روايان غدير, شمارش سيصد و شصت راوى به ترتيب زمانى و در اصطلاح طبقات روات حديث غدير از ائمهء حديث وحفاظ و اساتيد از قرن دوم هجرى تا قرن چهاردهم , بيست و شش تن از نويسندگان كتابهاى مستقل دربارهء غدير ازشيعه و عامه .
ب ـ مناشده و احتجاج به حديث غدير: 1 مناشده هاى اميرالمؤمنين (ع ): 1 روز شورى 2 زمان خلافت عثمان 3يوم الرحبه سال 35قمرى , همراه با شمارش بيست مورد شهادت صحابه براى حديث غدير 4 جنگ جمل , و چندمورد از سلام به على (ع ) به اميرالمؤمنين و شمارش نه شاهد و نيز توضيحى دربارهء آنانكه شهادتشان را كتمان كردند 5جنگ صفين 2 احتجاج حضرت فاطمه (س ) به حديث غدير 3و 4 مناشدهء امام حسن و امام حسين (ع ) 5و 6احتجاج عبدالله بن جعفر بر معاويه با حديث غدير 6و 7 احتجاج عمر و بن عاص و عمار بن ياسر 9و 10و 11مناشدهء جوانى با ابوهريره و مردى با زيدبن ارقم و مرد عراقى با جابر با حديث غدير, و نيز توضيح تحريف طبرى وابن كثير در حديث دار 12 احتجاج قيس بن سعد انصارى 13 دارميهء حجونيه 14 احتجاج عمرو اودى 15و 16احتجاج عمر بن عبدالعزيز (خليفهء اموى ) و مأمون عباسى به حديث غدير, و در آخر سخنى از مسعودى .
ج ـ غدير در قرآن (الكتاب العزيز): 1 <يا ايها الرسول بلغ ما انزل اليك >: نقل از سى مصدر, افتراى قرطبى وقسطلانى بر شيعه 2 نزول آيهء <اليوم أكملت >در روز غدير خم : نقل از شانزده مصدر, اشكال بر سيوطى و آلوسى 3نزول آيهء <سأل سائل >در غدير: نقل از سى مصدر, نظريه دربارهء اين آيه .
د ـ غدير در اسلام : 1 عيد غدير: تهنيت و تبريك ابوبكر و عمر به على (ع ) در روز غدير با شصد مصدر 2 عيدغدير و عترت طاهره (ع ) 4 رد قول نويرى و مقريزى بر اينكه عيد غدير را معزالدوله در سال 352قمرى بدعت ];ّّگذاشته 5 تتويج در روز غدير و معنى قول شيعه : <على (ع ) فى السحاب >.
ه ـ سند حديث غدير: چهل و سه بحث , قضاوت در سند حديث غدير, رأى عمومى در گمراهى ابن حزم اندلسى و رد قول او بر اجتهاد ابن ملجم و اجتهاد معاويه و عمر و بن عاص , سخن ابن خلكان در حالات ابن حزم .
و ـ مفاد حديث غدير و معنى آن : نقل از چهل و دو مصدر كه مفعل به معناى افعل مى آيد, بيست و دو معنى براى كلمهء <مولى >معناى حقيقى <مولى >جز اولى بالشى ء نيست , شرح قراين بيست گانه براى معناى حديث , نگاهى درحديث اسامه و بريده , احاديث تفسير شده براى معنى مولى , چهارده قول از علما در مفاد حديث غدير.
ز ـ اعمال روز غدير: رجال اسناد حديث روزه در غدير, اشكال بر ابن كثير در خدشه كردن بر آن حديث .
ج 2
در ابتدا اين جلد صورت يك تقدير آمده است .
ح ـ شعراى غدير: (لازم به توضيح است اين بخش كه قسمت عمده اى از اين كتاب است بعد از ايراد هر شعرتوضيحات لازم در جوانب مختلف آن از قبيل راويان شعر و يالغات آن و نيز با كوچكترين مناسبتى وارد بحث واستدلال با عامه شده و با طرزى بسيار ادبى و ملايم ولى استدلالى و عميق مطابق با مبانى اصيل شيعى مطلب را تمام كرده است , تا حدى كه جاى هيچ گونه اعتراض و اشكالى باقى نگذارده است .
ضمناً اين جلد شامل شعراى قرن اول و دوم و سوم هجرى و به اين شرح است :
دربارهء شعر و شعرا, و سپس :
شعراى قرن اول :
اول : اميرالمؤمنين (ع ).
دوم : غديريهء حسان بن ثابت : آيهء <أفمن شرح صدره فى الاسلام >دربارهء اميرالمؤمنين (ع ), حديث <امتحن الله قلبه بالايمان >دربارهء على (ع ), احاديث باب علم على (ع ), آيهء <أفمن كان مؤمناً>دربارهء على (ع ), حديث ليلة المبيت , آيه ء<هو الذى ايدك بنصره > و ده آيهء ديگر دربارهء اميرالمؤمنين (ع ), حديث <لافتى الا على >حديث <فاطمة أحصنت فرجها>, حالات و ترس حسان بن ثابت , تحريف كتاب <المعارف >ابن قتيبه .
سوم : غديريه قيس بن سعد: پس آمد آن غديريه , حالات و صفات قيس , قيس با معاويه , وفات و خاندان قيس .
چهارم : قصيدهء عمر و جلجليّه .
پنجم : شعر عمر و بن عاص : حالات عمرو, اسلام و سابقهء عمرو, قضاياى عمرو با پيامبر (ص ) و اميرالمؤمنين (ع )];ّّو عايشه و امام حسن (ع ) و ابن عباس و معاويه و عمار و ابونوح و ابوالاسود و غانمه بنت غانم و عثمان , شجاعت عمرو! عمرو با ابن عباس و اشتر و عبدالله مرقال , وفات عمرو, پدر عمرو.
ششم : غديريهء محمد حميرى و پس آمد آن .
هفتم : غديريهء كميت بن زيد و هاشميات .
هشتم : غديريهء ديگر كميت : حالات كميت , قصهء حكيم الاعور, زندگانى مذهبى كميت , كميت با هشام و يزيد بن عبدالملك , كميت و خالد و فرزدق , ولادت و شهادت كميت .
نهم : غدريريهء سيد حميرى , پس آمد غريريه ء, حالات سيد حميرى , سيد حميرى با پدر و مادرش و شعرش درباره ءآنها, عظمت سيد, نوشته ها دربارهء سيد, مدح در ادبيات و شعر سيد, راويان و حافظين شعر سيد, سيد حميرى و آل الله , بحث دربارهء مذهب سيد, سخن ابن المعتز و شيخ صدوق و حافظ مرزبانى و شيخ مفيد و ابن شهر آشوب واربلى , افتراء طه حسين بر شيعه , سيد حميرى با غير شيعه , اخبار سيد, شعر سيد دربارهء سبطين , خلفاى عصر سيد,صفات و اخلاقيات سيد, ولادت و وفات سيد, سيد در علم و تاريخ , شعر سيد در بتداى دعوت پيامبر (ص ), حديث ابتداى دعوت , سخن انطاكى و اسكافى در حيث و شعر سيد, جنايات طبرى و ابن كثير و محمد هيكل بر حديث .
دهم : غديريهء عبدى كوفى حالات و نبوغ و ولادت و وفات عبدى , نمونهء شعر عبدى .
يازدهم : حديث كه در شعر عبدى بيان شده , آيه مودت و نه حديث دربارهء آن , سخن رازى و مناوى و ابن حجر,صراط مستقيم آل محمد (ص ), فاطمه (س ) صديقه است , على (ع ) صديق و فاروق است (شامل شش حديث ),نامهايى كه بر در بهشت نوشته شده , خداوند فاطمه (ع ), را به على (ع ) تزويج كرده , مهر و نثار فاطمه (س ), شعرعبدى دربارعء عترت , گريهء فاطمه (س ), قول على (ع ), <يا دنيا غرى غيرى >, حديث خاصف النعل , صورت على (ع )در آسمان , شعر عبدى دربارهء اميرالمؤمنين (ع ), على (ع ) ساقى حوض (شامل هشت حديث ), جواز على (ع ) براى صراط, شعر عبدى و حديث دربارهء آن , تفسير آيهء <و على الاعراف رجال >عبدى معاصر عبدى .
يازدهم : غديريهء ابى تمام طائى , جنايات ملحم ابراهيم اسود, حالات ابى تمام و مدح ادبياتش , ديوان شعر ابى تمام , ديوانهاى حماسه اى , تأليفات ابى تمام , نويسندگان اخبار ابى تمام , ولادت و وفات ابى تمام .
دوازدهم : مختاربن ابى عبيدة: قصيده در مدح مختار.
سيزدهم : قصيدهء تائيهء دعبل خزاعى : سخن ابى الفرج و ابى اسحاق حصرى و ابن عساكر و ياقوت حمومى و ابى اسحاق حموئى و ابى سالم بن سالم بن طلحة و ابن جوزى و صفدى و شبراوى و شبلنجى دربارهء قصيدهء تائيهء دعبل ,];ّّسخن شيخ صدوق و شيخ محمد رضا بحرانى و شيخ عبدالرضا بحرانى دربارهء تائيد دعبل , حالات جد دعبل وبرادرانش , ترجمهء دعبل و فناى او در ولاى اهل بيت (ع ), نبوغ دعبل , روايت حديث دعبل , راويان از دعبل , روش دعبل با خلفا و وزرا, نوادر دعبل , شعر دعبل در مذاهب , ولادت و وفات دعبل .
ج 3
ابتدا چهار تفريظ آورده و سپس حمد و ثنا و بعد بقيهء شعراى غدير در قرن سوم آورده شده است .
چهاردهم : شعر ابواسماعيل علوى و شرح حال او.
پانزدهم : شعر بقراط نصرانى و شرح حال او: كسانى از انصار كه مدح اميرالمؤمنين (ع ) را گفته اند, اشكالات بركتاب <حياة محمد (ص )>.
شانزدهم : شعر ابن رومى و شرح حال او, اولاد ابن رومى , تعليم او, رسائل ابن رومى (شامل چهار ساله ), عقيده ءابن رومى , هجاء ابن رومى , او و شعراى زمان خود, تاريخ وفاتش , شهادتش .
هفدهم : اشعار حمانى كوفى و شرح حال او: زيد شهيد نزد شيعه .
در اينجا بخش شروع شده كه در آن مواردى از هيجده كتاب از متقدمين و متاخرين عامه مورد بحث و بررسى قرارگرفته است . كتابها عبارتند مواردشان از:
1 <العقد الفريد>تشبيه شده و به يهود و جواب آن , شيعه نماز مغرب را بتأخير مى اندازند, طلاق سوم را قبول ندارند و در مورد زن عده را مراعات نمى كنند, خون هر مسلمانى را حلال مى دانند, قرآن را تحريف شده مى دانند,جبرئيل را دوست ندارند..., و بقيهء تهمت ها و افتراهاى آن كتاب نسبت به شيعه 2 <الفرق بين الفرق >3 <كتاب الفصل >ابن حزم : شيعيان را مسلمانان نيستند, ابوبكر و عمر از اميرالمؤمنين (ع ) اعلم هستند چهل حديث در علم اميرالمؤمنين (ع ) اجماع بر اينكه اميرالمؤمنين (ع ) وارث علم پيامبر (ص 9است , نزد اماميهء قرآن تغيير پيدا كرده ,بعضى از اماميه نكاح نه زن را جايز مى دانند, بيعت اميرالمؤمنين (ع ) با ابوبكر 4 سخن عبدالفتاح : شيعه امامت زن راجايز مى دانند, محبت پيامبر (ص ) براى كسى فضيلت نيست , تكذيب شيعه در تأويل آيهء <و يطعمون الطعام >, راويان حديث هل اتى دربارهء اهل بيت (ع ), انكار برادرى پيامبر (ص ) با على (ع ), پنجاه حديث در بردارى پيامبر (ص ) باعلى (ع ), نسبت هاى دروغين و ساختگى بر متكلمين شيعه , انكار حديث رد شمس , نويسندگان دربارهء حديث ردشمس , راويان حديث رد شمس از چهل و سه نفر از علما.
5 <الملل و النحل >: نظريات ساختگى بر عليه شيعه و رد آنها, مطالبى دربارهء شيعه , سخن خوارزمى درباره ء];ّّشهرستانى 6 <منهاج السنة>شيعه لفظ عشره (ده ) را دوست ندارد و جواب آن , حماقت هايى كه به شيعه نسبت داده اند, اصول دين نزد شيعه , شيعيان مساجد را تعطيل مى كنند, تكذيب آيهء <انما وليكم الله >دربارهء على (ع ) وجواب آن همراه با شصت و شش مصدر, اشكال بر نزول آن آيه دربارهء على (ع ) و افتراهايى بر شيعه , تكذيب نزول هل اتى دربارهء اهل بيت (ع ), آيه مودت , بحث در حديث مواخات , تكذيب حديث <فاطمة احصنت فرجها>و جواب آن ,تكذيب حديث <على مع الحق و الحق مع على >, تكذيب سخن پيامبر (ص ) به حضرت فاطمه (س ) <ان الله يغضب لغضبك >و جواب آن , تكذيب حديث <على (ع ) فاروقى امتى >, بغض اميرالمؤمنين (ع ) در منافقين , ادعاى اينكه جنگهاى اميرالمؤمنين (ع ) با دستور پيامبر نبوده و جواب آن , سخن دربارهء حديث منزلت , تكذيب حديث سد ابواب و جواب آن , تواتر و طرق حديث سد ابواب , تكذيب حديث <انت ولى كل مؤمن >و جواب آن , سخن ابن حجر درباره ءابن تيميه 7 <البدايه و النهاية>اشكال بر حديث مواخات و طير و سقايت حوض كوثر و جواب آن , اشكال بر حديث <على اول من أسلم >ايراد صد حديث در اينكه اميرالمؤمنين (ع ) اول كسى است كه ايمان آورده , بحث در اسلام اميرالمؤمنين (ع ) تكذيب نزول آيات دربارهء على (ع ) و جواب آن , اجتهاد در مقابل نص حديث برائت , انكار حديث <لاتقع فى على (ع )>و جواب آن , افترايى به شيعه و جواب آن , سخن مؤلف (علامه امينى ) 8 <المحاضرات >: جنگ صفين دينى نبود و جواب آن , على (ع ) و معاويه در نسب مساوى هستند و جواب آن , نظر معاويه در اختيار يزيد,برنامهء امام فدا شده براى او (امام حسين (ع )) 9 <السنة و الشيعة>: نسبت دادن تشيع به ابن سبا و جواب آن , افترا به اهل عراق و ايران و جواب آن , دشمنى شيعه به بعضى از اهل بيت (ع ) و جواب آن , اعمال بعضى علويين , بحث دربارهء كتب اربعه , قذف و افترا بر شيخ صدوق و شيخ مفيد, تهمت و نسبت هاى ناروا به شيعه و جواب آنها.
10 <كتاب الصراع >: نسبت هاى دروغ به شيعه و جواب از آن , سخن امير شكيب و بحث در آن , نيز نسبت هاى ساختگى به شيعه و جواب آنها, افتراهاى احتمالى بر شيعه و جواب آنها, عصمت ذريهء پيامبر (ص ) را به شيعه نسبت داده اند و جواب آن , سخن قسطلانى و زرقانى دربارهء حديث حرام بودن ذريهء پيامبر (ص ) بر آتش , صحابه در كتاب وسنت , تحريف سخن سيد امين و اتهام او, تكذيب حديث سقايت اميرالمؤمنين (ع ) از عطش و قسيم النار و جواب آن , نسبت هاى نارواى دروغين بر شيعه , قرآن و شيعه , شيعه و نظريات دروغين نسبت به آنان 11و 12و 13 <فجرالاسلام >, <ضحى الاسلام >, <ظهر الاسلام >, اين كتابها از احمد امين مصرى در رد شيعه است 14 <الجولة فى ربوع الشرق الادنى >: نسبت هاى ناروا به شيعه و علماى آن , افترا بر شيعه , مسافرخانه هاى نجف اشرف در موسم حج , افترابر ايرانيان , ملت فارس قبر امام رضا (ع ) را خانهء كعبه درست كرده اند, امام حسين (ع ) با ازدواج شهربانوى فارس ];ّّعظمت الهى را وارث شده .
15 <عقيدة الشيعة>نسبت هاى ناروا بر شيعه و امام آنان , دروغ و تحريف 16 <الوشيعة>: اسطوره هايى دربارهء امت كه در آنها به ائمه توهين شده و جواب آنها, دورغ بستن بر شيعه دربارهء متعه , متعه در قرآن , حدود متعه , اول كسيكه متعه را نهى كرد, صحابه و تابعين كه قايل به متعه بودند, كلام مؤلف (علامهء امينى ).
در اينجاشعراى غدير در قرن سوم پايان يافته , و پس از فهرستى از شعراى قرن چهارم , شعر و مطالب مربوط هركدام يك به يك آمده است .
هيجدهم : ابن طباطبا اصفهانى و شرح حال او.
نوزدهم : شعر و شرح حال ابن علويه اصفهانى .
بيستم : شعر مفجع در غدير پى آمد آن : حديث الاشباه دربارهء اميرالمؤمنين (ع ), سخن قصيمى دربارهء حديث اشباه , حالات مفجع .
بيست و يكم : شعر و شرح حال ابوالقاسم صنوبرى .
بيست دوم غديريهء قاضى تنوخى : شرح حال و اولاد تنوخى .
بيست و سوم : غديريه هاى ابوالقاسم زاهى : شرح حال و شعر مذهبى زاهى , حديث تكلم اميرالمؤمنين (ع ) باخورشيد, حديث رد شمس , حديث چشمه در آوردن اميرالمؤمنين (ع ) براى لشكر, شعر زاهى دربارهء مذهب .
ج 4
ابتدا سه تقدير آورده شده و پس از حمد و ثنا بقيهء شعراى غدير در قرن چهارم چنين آمده است :
بيست و پنجم : غديريهء كشاجم : شرح حال و ادبيات , شعر, هجاء, رياست , كلمات حكيمانهء و مسافرتها و مشايخ ,تأليفات , ولادت , وفات , اولاد كشاجم .
بيست و ششم غديريه ها و شرح حال ناشى صغير.
بيست و هفتم : غديريه هاى و شرح حال بشنوى كردى .
بيست و هشتم : غديريه ها و شرح حال و تأليفات صاحب بن عباد: وزارت و صله هاى صاحب , مدح كنندگان صاحب , شعر صاحب دربارهء مذهب , مذهب صاحب , مكارم كم نظير در صاحب , وفات و رثا و مصادر و شرح حال صاحب .
بيست نهم : غديريهء جوهرى جرجانى : شرح حال و شعر جرجانى .
];ّّسى ام : غديريه هاى ابن حجاج بغدادى : شرح حال و قصهء شعر و ولادت و وفات و نيز مصادر شرح حال ابن حجاج .
سى و يكم : غديريهء ابوالعباس ضبى : شرح حال ابوالعباس , ستايش تو رثاى شعرا بر او, قسمتى از شعرهاى ابوالعباس .
سى و دوم : غديريهء ابوحامد انطاكى : شرح حال ابوا حامد.
سى و سوم : غديريه ابوالعلاء سروى : شرح حال ابو العلاء.
سى و چهارم : غديريه هاى ابومحمد عونى : شرح حال ابو محمد, شعر عونى دربارهء مذهب .
سى و پنجم : غديريه هاى و شرح حال ابن حماد عبدى : نمونه اى از شعر عبدى , فهرست قصايد عبدى .
سى و ششم : غديريهء ابوالفرج بن هندو: شرح حال ابوالفرج .
سى و هفتم : غديريهء جعفر بن حسين .
تا اينجا شعراى غدير در قرن چهارم پايان مى پذيرد, و از اين پس شعراى غدير در قرن پنجم است :
سى و هشتم : غديريهء ابونجيب طاهر جزرى : شرح حال ابو نجيب .
سى و نهم : غديريهء شريف رضى : شرح حال و مصادر شرح حال سيد, اساتيد و مشايخ و شاگردان سيد رضى ,روايان از سيد رضى , تايفات سيد رضى , نهج البلاغه و حفاظ و شرح نويسان آن , مؤلف نهج البرغه و سخنانى دربارهء او,بقيهء تأليف سيد رضى , شعر و شاعريت سيد رضى , ستايش ادبيات سيد رضى , القاب و منصبهاى بالاى او, تحليل نقابت سيد رضى , تحليل ولايت مظالم , تحليل ولايت حج , ولادت و وفات سيد رضى , نمونهء شعرهاى سيد رضى دربارهء مذهب .
چهلم : غديريه هاى ابو محمد صورى : شرح حال و قسمتى از شعرهاى صورى .
چهل و يكم : غديريه ها و شرح حال مهيار ديلمى : نمونه اى از شعر ديلمى , رثاء مهيار براى شيخ مفيد.
چهل و دوم : غديريه سيد مرتضى : شرح حال و تأليفات سيد مرتضى , ستايش سيد مرتضى , مصادر شرح حال سيدمرتضى , مشايخ و شاگردان سيد مرتضى , معرى و ابن مطرز با سيد, زعامت او, ولادت و وفات سيد, نمونه اى از شعرسيد مرتضى , رثاى او براى شيخ مفيد.
چهل و سوم : غديريه و شرح حال ابى على بصير.
چهل و چهارم : غديريه هاى المؤيد فى الدين و شرح حال او .
];ّّچهل و پنجم : غديريهء جبرى مصرى و شرح حال او .
تا اينجا شعراى غدير در قرن پنجم تمام و شعراى قرن ششم شروع مى شود:
چهل و ششم : غديريه و شرح حال فنجكردى : على (ع ) را دشمن ندارد مگر زنازاده .
چهل و هفتم : غديريه و شرح حال ابن منير طرابلسى .
چهل و هشتم : غديريه و شرح حال ملك صالح : سخنانى دربارهء ملك صالح , ولادت و وفات و مدايح و مراثى ومحل دفن او, شعر او, عادل بن ملك صالح .
چهل و نهم : غديريهء ابن عودى نيلى و شرح حال او .
پنجاهم : غديريه هاى قاضى جليس و شرح حال او .
پنجاه و يكم : غديريهء ابن مكى . و شرح حال او .
پنجاه دوم : غديريهء خوارزمى .
پنجاه و سوم : غديريهء فقيه عماره و شرح حال او.
ج 5
ابتدا چهار تقريظ و تقدير و نيز ليست رمزهاى مصادر كتاب , و پس از حمد و ثنا بقيهء شعراى غدير در قرن ششم شروع مى شود:
پنجاه و چهارم : غديريهء نقيب اقساسى در اين جا علامهء امينى بعد از ايراد غديريه ءاقساسى مواردى كه در شعر اوآمده و قابل بحث و گفتگوست را يك به يك مورد نقد و بررسى قرار داده و مفصل بحث نموده كه شرح آنها چنين است :
شرح حال هشت نفر از آل اقساسى اهل كوفه : طى الارض اميرالمؤمنين (ع ) بحث در اطراف طى الارض , رجال طى الارض از عامه , رد الشمس براى اسماعيل حضرمى , هزار ركعت نماز اميرالمؤمنين (ع ), زياد نماز خواندن ,اختلاف عبادت كنندگان , مردان هزار ركعت نماز, كسانيكه به بيدارى تمام شب مداومت داشتند, سنت با فعل غيرپيامبر (ص ), مشكلهء ختم ها و وردها, ختم قرآن در يك ركعت , كسيكه در يك روز يا در يك شب يك ختم قرآن و يا دوختم و يا سه ختم و يا چهار ختم يا هشت ختم , و يا پانزده ختم در هر روز مى كند! كسيكه روزانه هفتاد هزار ختم مى كند, محدث در اسلام , نصوص عامه دربارهء محدث , نصوص شيعه دربارهء محدث , افتراى قصيمى بر شيعه , علم غيب امامان شيعه , افتراى قصيمى , بحث در اطراف علم غيب , عدم جواز عمل حاكم به علمش , مغيبات در قرآن ,];ّّعدم سنخيت بين خالق و مخلوق در صفات , قصه هائى كه علم غيب در آنها هست , قراء لوح محفوظ, بردن جنازه هابه سوى قبرها و بحث و آراء مذاهب دربارهء آن , زيارت مشاهد عترت طاهره , ذهبى و قاضيان با ابن تيميه .
سخن قصيمى دربارهء زيارت , سيرهء رايج در تعظيم , ترغيب به زيارت پيامبر (ص ) در بيست و دو حديث , كلمات علماى مذاهب اربعهء عامه دربارهء زيارت پيامبر اكرم (ص ) شامل چهل دو كلام , حج قبل از زيارت است , اجاره كردن شخص براى زيادرت , نذر رفتن به زيارت , سى و شش دستور براى آداب زيارت , زيارتهاى پيامبر (ص ) نه تا است ,دعا در بالا سر حرم آن حضرت , صلوات بر پيامبر (ص ), توسل و تبرك جستن به قبر شريف با چسبيدن به قبر وبوسيدن و سخن گفتن در اطراف قبر, زيارات , ابوبكر و عمر, وداع حرم مقدس , زيارات ائمهء بقيع , زيارت شهداى احد, زيارت حمزه (ع ), تبرك به آثار پيامبر (ص ), مصادر آداب زيارت , ترغيب بر زيارت قبور با استناد بر بيست وشش حديث , آداب زوار از نظر عمل و كلام , سيزده كلام از علماى مذاهب اربعه دربارهء زيارت قبور, نذر به اهل قبور,مشاهدى كه به زيارت آنها رفته مى شود (پنجاه و دو مورد), رأس الحسين در مصر, ابو حنيفه در بغداد, معروف كرخى در بغداد, مشهد احمد حنبل , خدا هر سال احمد را زيارت مى كند كسيكه احمد را زيارت كند بخشيده مى شود! بركت قبر احمد با مشهد ابى عوانه , آخرين كلام دربارهء زيارت .
دربارهء حديث , سخن قصيمى و جواب رد بر آن , سلسلهء كذابين كه هفتصد نفر از اعلام و حفاظ هستند و توجه كامل به آنان , سلسلهء زهاد و كذابين كه هفتصد نفر از اعلام و حفاظ هستند و توجه كامل به آنان , سلسلهء زهاد و كذابين ,احاديث موضوعه دربارهء ابوحنيفه و مناقب و مثالب او, كشمكش مناقب و مثالب , شمارش حديث هاى وضع شده وبر گردانده شده از اصلش كه چهار صد و هشت هزار و ششصد و هشتاد و چهار حديث است , سخنانى دربارهء احاديث وضع شده مشكلهء معناى ثقه و نيز ثقات ساختگى دربارهء خلافت كه چهل و پنج حديث است , دربارهء احاديث ساختگى دربارهء خلافت , دربارهء وضع كنندگان .
پنجاه و پنجم : غديريهء قطب راوندى : حالات قطب راوندى .
پنجاه و ششم : غديريهء ابن تعاويذى .
تا اينجا شعراى قرن ششم پايان يافته و شعراى قرن هفتم آغاز مى گردد.
پنجاه و هفتم : غديريه ابوالحسن المنصور بالله .
پنجاه و هشتم : غديريهء مجدالدين بن جميل .
پنجاه و نهم : غديريهء شواء كوفى .
];ّّشصتم : غديريهء كمال الدين شافعى .
شصت و يكم : غديريهء ابى محمد المنصور بالله .
شصت و دوم : غديريهء ابى حسن جزار.
شصت و سوم : غديريهء قاضى نظام الدين .
شصت و چهارم : غديريهء شمس الدين محفوظ و شرح حال او .
شصت و پنجم : غديريهء بهاءالدين اربلى و شرح حال او .
تا اينجا شعراى غدير در قرن هفتم تمام مى شود.
در آخر تقريظ پنج تن كه به صورت شعر است آورده شده است .
ج 6
پس از ايراد چهار تقريظ و حمد و ثنا شعريا قرن هشتم شروع مى شود:
شصت و ششم : غديريه و شرح حال اين داوود الحلى .
شصت و هفتم : غديريه هاى جمال الدين خلعى : شرح حال و فهرست قصايد خلعى .
شصت و هشتم : غديريهء سريجى اوالى : حديث ولادت اميرالمؤمنين (ع ) در كعبه و مصادر آن , و قصايد در ميلاد آن حضرت (ع ) و شرح حال سريجى اوالى .
شصت و نهم : غديريه و شرح حال صفى الدين حلى : بديعيات حلى (سى و پنج بديعية), ولادت , وفات و شعرصفى الدين , قصيدهء جواب صفى الدين به ابن المعتزّ.
هفتادم : غديريهء شمس الدين مالكى و پى آمد آن : مصادر حديث <انا مدينة العلم و على بابها>(صد و چهل و سه مصدر), صحت حديث <انا مدينة العلم >و لفظ حديث و مؤيداتش , سخن موسى جارالله دربارهء علم على (ع ) و عمر.
در اينجا نيز علامهء امينى به مناسبت بخشى را به نام <نوادر الاثر فى علم عمر>شروع نموده و صد مورد از قضاياى عمر را از مصادر عامى آورده كه درجهء علم و فهم و شخصيت او را تا حدى روشن مى سازد!
اين موارد به اين شرح است .
1 نظر خليفه دربارهء فاقد آب 2 شك در ركعاب 3 جهل خليفه به كتاب خدا 4 زنى كه شش ماهه مى زايد 5زيادى مهر 6 كلمهء اب 7 زن ديوانهء زناكار 8 بوسيدن حجرالاسود 9 تخم شتر مرغ 10 همهء مردم از عمر فقيه ترند11 مخاصمهء غلامى با مادرش 12 جهل خليفه به كلام 13 قرائت در نماز 14 دربارهء ارث 15 طلاق كنيز 16 لولا];ّّعلى لهلك عمر 17 همه از عمر فقيه ترند: زن حامله اى كه زنا كرده 18 حيض زن بعد از طواف 19 جهل خليفه به سنت : زنى كه در عده ازدواج نموده 20 حد دربارهء ارث 21 زنى كه با غلام خودش ازدواج كرده 22 زن خواننده 23زنى كه از روى اضطرار زنا كرده 24 خليفه نمى داند چه مى گويد: مرد سياه و زن سياه خليفه نمى داند چه مى گويد 25تجسس 26 حد شراب خوارى 27 احتيال زنى بر مرد جوان 28 دو مرد با زن قرشى 29 كلاله 30 خرگوش 31مردى سر ذمى را شكافت 32 زنى كه در غيبت شوهرش زائيده 33و 34 مردى سر نبطى را شكافت 35 ذمى كشته شده 36 بخشيدن بعضى از صاحبان خون 37 ديهء انگشتان 38 ديهء جنين 39 دزد دست بريده 40 هديهء ملكهء روم 41 زناى مغيرة بن شعبه 42 پير زن اهل مدينه 43 دشنام دو مرد به يكديگر 44 درخت بيعت رضوان 45 آثار انبياء(ع ) مصلاى پيامبر (ص ) 46 احبار يهود و قصهء اصحاب كهف 47 زكات اسب و غيره و بنده 48 ليلة القدر: ابن عمر وجارود و معاويه 49 حديث اجازه خواهى ابوموسى 50 مرگ زينب : پيامبر (ص ) و بطلان حديث : مرده بسبب گريه ءزنده عذاب مى شود 51 ترك قربانى 52 ارث زن از ديهء شوهرش 53 وجب در شناختن بلوغ 54 قصاص در حد 55اختلاف دو زن در يك فرزند 56 بچه اى كه دو بدن داشت 57 كنيز زنا كار 58 نهى از بشارت مؤمن به بهشت 59زينت كعبه 60 طلاق سه گانه 61 نماز بعد از عصر ارث عجم ها 62 گرفتن متهم با سعايت ديگران 63 دفن در حجره ءپيامبر (ص ) 64 خطبهء عمر در جابيه 65 حديث <ساونى قبل ان تفقدونى >66 هر كس گفت سلونى رسوا شد 67يادگرفتن سورهء بقره توسط عمر 68 متعهء حج 69 متعهء زنان : احاديث نهى از متعتين 70 بحث و اقوال در ابعادمختلف متعتين 71 كسيكه گمان كند مؤمن است 72 اسقف و سؤالاتش 73 تازيانه و روزه دار 74 بيت المال 75تكبيرات نماز ميت 76 نامهء ملك روم و سخن عمر 77 سؤال از ميقات 78 مناسك حج 79 اجتهاد در شراب و آيات آن 80 بحث در راى عمر دربارهء شراب 81 جنابت بالقاء ختانين 82 وسعت دادن مسجد الحرام و مسجد النبى (ص )83 طلاق در جاهليت و اسلام 84
تعزير براى خوردن گوشت 85 يهودى و سوءالاتش 86 دربارهء فرايض 87 نصف كردن اموال عمال توسط عمر 88 خريد شتر توسط عمر 89 زيارت بيت المقدس 90 جزيهء مجوسى 91 نهى از روزه ءرجب 92 قضيه مشكلات قرآن 93 سؤال از چيزى كه واقع نشده 94 كم كردن روايت 95 نوشتن سنن 96 كتب وتأليفات 97 نوادر در قرائت ها, اسمها و كنيه ها 98 حد بعد از حد 99 نماز روز عيد 100 معانى الفاظ صوم الدهر, ودر آخر نتيجه بحث .
(بازگشت به شعر مالكى ) :
حديث كنيهء على (ع ) به ابوتراب , حديث رساندن سورهء برائت توسط اميرالمؤمنين (ع ) مصادر حديث برائت ];ّّ(شامل هفتاد و سه مصدر), لفظ و طرق حديث , شرح حال شمس الدين مالكى .
هفتاد و يكم : دو غديريهء علاءالدين حلى : شرح حال علاءالدين حلى , قصايد شش گانه و طولانى علاءالدين حلى .
در آخر از كليه كسانى كه از مصر و هند و صيدا (لبنان ) و نجف و ديگر شهرهاى عراق و ايران نامه هاى تقدير و تشكرو يا تقريظ نوشته اند به خصوص آية الله حجت تشكر نموده است .
ج 7
ابتدا تشكر از بيست و يك نفر كه نامه هاى تقدير و يا تقريظ نوشته اند نموده و نيز دو تقريظ و يك تقدير را آورده وپس از حمد و ثناى شعراى غدير در قرن نهم را آغاز مى كند:
هفتاد و دوم : غديريهء ابن عرندس حلى : پى آمد غديريهء ابن عرندس , حديث بت شكستن اميرالمؤمنين (ع ) شرح حال ابن عرندس حلى و شعرش .
هفتاد و سوم : غديريهء ابن داغر حلى : شعر ابن داغر و شرح حال او .
هفتاد و چهارم : غديريهء حافظ رجب برسى حلى : شرح حال و شعر حافظ برسى .
از اينجا تا آخر اين جلد و نيز در جلدهاى بعدى تا صفحهء 197از جلد يازدهم مؤلف علامه ابحاثى را بترتيب درباره ءابوبكر و جوانب آن از قبيل فضايل ساختگى و نيز بيان مثالب او, و نيز حضرت ابوطالب و جوانب مختلف به خصوص بحث در ايمان آن حضرت , و باز بيان فضايل دورغين ابوبكر, همچنين فضايل دروغين عمر, و سپس بسيار مفصل درجوانب زندگانى عثمان از قبيل ابحاث گذشته بحث نموده كه در ضمن به جوانب زندگى و شخصيت ابوذر نيز اشاره كرده , و پس از آن مثالب و ديگر جوانب عبدالله بن عمر را بيان نموده , و نيز بخشى در مناقب دروغين خلفاى ثلاثه (شامل چهل حديث ) و بعد صحابه را متعرض شده است .
بعد از آن بحث در معايوه را شروع نموده و نيز مفصل در جوانب او به خصوص فضايل دروغين و مثالب و زندگانى او, و در آخر صد كرامت دروغين از عامه براى ديگر خلفاى اموى و نيز افراد ديگر از علماى آنها را آورده است .
در تمام ابحادث از اول تا آخر پس از نقل هر موردى مفصل و منطقى و بسيار عميق و ادبى وارد بحث شده و از هرجهت حق كلام و بحث را ادا نموده است . بعد از تمام شدن اين ابحاث از صفحه 197جلد يازدهم ادامه شعراى غديردر قرن نهم و نيز قرنهاى ديگر را آورده است .
و اما توضيح ابحاث گفته شده چنين است :

ابوبكر:
غلو در فضايل , غلو دربارهء ابوبكر, نشانهاى انتخاب در ابتدا, راويان خطبهء شقشقيه , فضايل ابوبكر, ملكات خليفه ,خليفه و شراب , شراب در خانهء ابى طلحه , آراء در تاريخ تحريم شراب , خليفه در اسلام , نبوغ خليفه در علم تفسير نظرخليفه در كلاله , پيشى گرفتن خليفه در سنت , احاديث خليفه , نظريات خليفه در جدتين , پسران دختران ما فرزندان ماهستند, و بريدن دست دزد و در جد كسيكه مفضول است ولايت كند, خلافت نزد شيعه امارت الهى است , نظريه درخلافت , افضليت اميرالمؤمنين (ع ), نظريهء خليفه در قدر و ضحيه و رد بنى سليم و سوزانيدن فجائه توسط خليفه , و درقصهء مالك , هجوم خالد بر بنى جذيمه , سه چيز كه خليفه انجام داد و پشيمان شد, سه چيز كه ترك كردن و پشيمان شد, سه چيز كه مى خواست سوال كند, تحريف است يا تحفظ ؟
سؤال يهودى از ابوبكر, سوال نسارى , غلودر علم ابوبكر, مظاهر علم ابوبكر, تمسك به نسبت هاى ناروا, شجاعت خليفه , ابوبكر شجاع ترين صحابه است ! نظريهء در حديث عريش , خودپوشى ابوبكر در جنگها, سخنان جاحظ وسخنان اسكافى در رد جا خط, غريق بهر علف ريزه چنگ مى زند, فلسفه سازى در شجاعت ابوبكر, لجاجت خليفه ,تهالك خليفه در عبادت ! قضه جگر بريان , اخلاقيات ابوبكر, ابوبكر سباب بود, ابوبكر حليم قريش , فاطمه (س )غضبناك از ابوبكر از دنيا رفت , نماز ابوبكر بر فاطمه (س ), عذرخواهى از صديقهء طاهره (س ), سخن جاحظ, سخن ابن كثير, حديث <فاطمة بضعة منى >, احاديث غلو, حديث توسل به ابوبكر, لحيه در بهشت است , پيشى گرفتن شهادت ابوبكر بر جبرئيل , قسمتى از فضايل ساختگى ابوبكر, رافضى قبل از مردن مسخ به خوك مى شود, ابو تمام درقبرش مسخ به خنزير شد, ابوبكر پيرمرد شناخته شده و شناخته نشده , انصار و بيعت , نقباء از انصار هستند, انصار دربيعت دوم , خبر هجرت , ابوبكر از پيامبر (ص ) پيرتر است , اسلام ابوبكر قبل از ولادت على (ع ) است , نظر در روايات اسلام ابوبكر, ابوبكر پيرترين اصحاب پيامبر (ص ) است , چهل نفر از صحابه پيرتر از ابوبكر است , ابوبكر در كفهء ترازو,توسل خورشيد به ابوبكر سگى از جن مأمور است , بخشش ابوبكر, ابوبكر در قاب قوسين ! منزلت ابوبكر در پيشگاه خدا, روايات دروغين در محبت ابوبكر, پيامبر (ص ) شيخين را تاييد مى كند, خلقت اشباح خمسه (ع ), كلماتى كه ازپروردگار به آدم القاء شده , توسل عمر به عباس , سخن قصيمى در توسل , ابوبكر بهترين اهل آسمانها و زمين , ثواب پيامبر (ص ) و ابوبكر, محبت و شكر ابوبكر, ابوبكر در كفهء ترازو, پدرى از مهاجرين جز ابوبكر اسلام نياورد, مهاجرينى كه پدر و مادرش اسلام آورد, روايات دربارهء ابوقحافه , اسلام ابوقحافه , اسلام مادر ابوبكر, ابوبكر و پدر و مادرش درقرآن , آيه اى دربارهء ابوبكر و پدرش , آخر سخن .
];ّّحضرت ابوطالب (ع ):
شعر ابوطالب , ايمانش را نشان مى دهد, ابوطالب و مواقفش , سفر ابوطالب به شام , استسفاء ابوطالب , ابوطالب درميلاد اميرالمؤمنين (ع ). ابوطالب در اول امر پيامبر (ص ), ابوطالب و گم كردن پيامبر (ص ), سخن ابوطالب به اميرالمومنين (ع ), سخن ابوطالب به جعفر, ابوطالب و پيامبر (ص ), ابوطالب و ابن الذبعرى , ابوطالب و قريش ,ابوطالب و صحيفهء قريش , وصيت هنگام مرگ ابوطالب , وصيت ابوطالب به فرزندان پدرش , حديث از ابوطالب ,روايت از آل ابو طالب در ايمان ابوطالب (ده حديث ), كلمات درر بار از پيامبر و آلش (ع ), سخنى كوتاه درباره ءابوطالب , اجماعات از اعلام شيعه , چهل حديث دربارهء ابوطالب , كتابهايى كه دربارهء ابوطالب نوشته شده , قصايد درمدح ابوطالب .
در آخر اين جلد نه تقدير به صورت شعر از افراد مختلف آمده است .
ج 8
ابتدا چهار تقريظ و تقدير آورده شده و پس از حمد و ثنا, ادامهء بحثهاى جلد هفتم در مورد حضرت ابوالطالب (ع )آمده است :
ياد ابوطالب (ع ) موقف شيخين دربارهء ابوطالب , حديث ضحضاح دربارهء ابوطالب , شعر درباره ابوطالب .
همچنين ابوبكر:
احاديث غلو در فضايل ابوبكر, ناسزا به ابوبكر, خطبهء پيامبر (ص ) در فضل ابوبكر, ثناى اميرالمؤمنين (ع ) برابوبكر, احاديث دروغين دربارهء اميرالمؤمنين (ع ), ابوبكر در شب غار, شيطان و ابوبكر, ابوبكر هرگز پيامبر (ص ) راناراحت نكرد؟ آيات دربارهء ابوبكر, بحث در ثروت ابوبكر و احاديث وضع شده .
همچنين عمر:
غلو در فضايل عمر, كلمات باطل در علم عمر, عرم قارى ترين و فقيه ترين صحابه , شيطان از عمر مى ترسد و فرارمى كند, قصه هاى خرافى در فضل عمر, حكم غنا در قرآن و سنت , غنا در مذاهب اربعه , رأى عمر در غنا, شعر شاعرالنيل , كرامات عمر, نامگذارى اميرالمؤمنين بر عمر, نامگذارى اميرالمؤمنين بر على (ع ), عمر باطل را دوست ندارد,ملائكه با عمر سخن مى گويد, كاغذى در كفن عمر, زبان و قلب عمر, خواب پيامبر (ص ) در علم عمر, شيطان و عمر.
عثمان :
غلو در فضايل عثمان , زنيكه شش ماهه زاييد, تمام خواندن نماز توسط عثمان در سفر, رأى و حجت هاى خليفه ,];ّّپنج عذر ساختگى براى عثمان , سنت در نماز مسافر, دين و سياست , باطل شدن حدود بوسيله عثمان , نماز مستانه ءوليد! قصه وليد, عثمان و نداى ثالث , توسيع مسجدالحرام بوسيلهء عثمان راى خليفه در متعهء حج , تعطيل شده قصاص بوسيله عثمان , قصهء كشته شدن گروهى بوسيله عبيدالله بن عمر, نظر عثمان دربارهء آنان , عذر ساختگى براى توجيه عثمان , نظر خليفه دربارهء جنايت , سنت در جنابت , نسبت ساختگى بر صحابه , نظر بخرى دربارهء جنابت ,كتمان حديث پيامبر (ص ) از خليفه , سنت در نشر علم , رأى عثمان در زمات خيل , تقديم خطبهء در نماز, عثمان وخطابه , بنى اميه و نماز, رأى عثمان در قصاص و ديه , رأى خليفه در قرائت , احاديث : نمازى بدون فاتحه نيست ,فتاواى ائمهء مذاهب در قرائت , رأى خليفه در نماز مسافر, رأى عثمان در صيد حرم , حجت رأى عثمان , رأى عثمان درعده مختلعه , رأى خليفه در زنى كه شوهرش گم شده , رأى هاى مضحك در دين , مذاهب اربعه در زنيكه شوهرش گم شده , عثمان نظريه ها را از ابى مى گرفته , عثمان سنت را از زنى مى گرفت , رأى عثمان در احرام قبل از ميقات , <لولاعلى لهلك عثمان >, رأى عثمان در جمع بين خلاف كتاب و سنت و اجماع , رأى خليفه در رد دو برادر, عثمان وعربيت , اطلاق اخوت بر اخوين , رأى عثمان دربارهء معترف به زنا, خريد خليفه چيزى را كه جايز نيست , عثمان درشب وفات ام كلثوم , عثمان براى خودش قرق كرد, قطع شدن فدك توسط عثمان , رأى عثمان در اموال و صدقات خلافت كتاب و سنت , ايادى عثمان نزد حكم , شرح حال حكم عمومى عثمان , حكم رانده شده و ملعون , حكم درقرآن , بنى اميه در قرآن , نظر در سخن قرطبى و ابن حجر, طب جديد براى ابن حجر,ايادى حكم و عثمان , سنت درصدقات , ايادى عثمان نزد مروان , شرح حال مروان پسر عموى عثمان , مروان نخ باطل است , نمونه هايى از عظايم مروان , نظر دربارهء ايادى عثمان نزد مروان , ايادى عثمان نزد پسر عمويش حارث , بخشش هاى عثمان : بخشش هاى عثمان به وليد, شرح حال وليد و پدرش , بخشش خليفه به عبدالله بن خالد, بخشش عثمان به ابوسفيان , بخشش عثمان به ابن ابى السرح , روش عثمان و سنت پيامبر (ص ) در اموال , خزانه هاى اندوخته , صحيفه اى در اموال ,بخشش هاى عثمان , خليفه و شجرهء ملعونه , تأسيس حكومت امويان .
تبعيد عثمان ابوذر را به ربذه و رفتارش با او و با معاويه : سخنانى در مشايعت ابوذر, گفتگوى على (ع ) با عثمان ,شكل بردن ابوذر, اسلام ابوذر, علم ابوذر, راستى و زهد ابوذر, فضل ابوذر, عهد و پيمان پيامبر (ص ) با ابوذر, نگاهى به تبعيد ابوذر, دعوت ابوذر, عثمان در مقابل اميرالمؤمنين (ع ) جنايت تاريخ در قصهء ابوذر, جنايت طبرى در قصه ءابوذر, هفتصد دروغ با يك سند در تاريخ طبرى , جنايت ابن اثير در قصهء ابوذر, جنايت ابن كثير در قصهء ابوذر, نظريه ءابوذر در اموال , ابوذر و كمونيستى , ابوذر بر ضد كمونيستى دعوت مى كند, مال الله و مال مسلمين , راى معاويه در مال ]; ّّالله , روايات ابوذر در اموال , سخنانى دربارهء ابوذر, سخنانى كه گروه فتواى الازهر دربارهء ابوذر صادر كردند, كمونيستى و ابوذر, اشكال در فتواى گروه فتواى ياد شده , نظر در كلام آلوسى , نظر در كلام ابن كثير, نظر در كلام ابن حجر, آخرين كلام در كمونيستى . در آخر اين جلد نيز هفت تقدير به صورت شعر آورده شده است .
ج 9
ابتدا پنج تقريظ و تقدير آورده شده , و پس از حمد و ثنا ادامهء مباحث عثمان چنين است :
آنچه بين عثمان و ابن مسعود واقع شده شرح حال ابن مسعود و مدح او, نگاهى در قصهء ابن مسعود, موافق عثمان با عمار: شرح حال عمار, نگاهى به مواقف عمار با عثمان , فرستادن صلحاى كوفه به شام , شرح حال مالك اشتر و زيدو صعصعه فرزندان صوحان و جندب و كعب و عدى بن حاتم و مالك بن حبيب و يزيدبن قيس و عمر و بن حمق وعروق و اصعر و كميل و حارث حمدانى , تبعيد كعب بن عبده و عامر و عبدالرحمن و اميرالمؤمنين (ع ) توسط خليفه ,آيه دربارهء عثمان , عثمان و خلاصى از آتش , ترك سنت تكبير بوسيلهء خليفه , نتيجهء بحث و جنايت تاريخ .
آراء صحابهء عدول دربارهء عثمان : سخن اميرالمؤمنين على (ع ), سخن عايشه و عبدالرحمن بن عوف و طلحة بن عبيدالله و زبير بن عوام و عبدالله بن مسعود و عمار بن ياسر و مقداد كندى و حجربن عدى و عبدالرحمن و هاشم بن مرقال و جهجاه غفارى و سهل و رفاعهء انصارى و حجاج انصارى و ابوايوب و قيسش و فروه و محمد و جابر و جبله ومحمد بن مسلم و ابن عباس و عمر و بن عاص و ابوالطفيل و سعد بن وقاص و مالك اشتر و عبدالله بن عكيم و محمدبن ابى حذيفه و عمر و نخعى و صعصعه و حكيم عبدى و هشام مخزومى و معاويه و خود عثمان و قريض , سخن مهاجرين و انصار, نامهء اهل مدينه به صحابه , نامهء مهاجرين به مصر, نامهء اهل مدينه به عثمان , اجماع و خليفه , قصه ءمحاصرهء اول عثمان , نامه اهل مصر به عثمان , خليفه با خود عهد كرد, صورت توبه هاى خليفه , عهد دوم , قصه ءمحاصرهء دوم عثمان , شكل ديگر قصه ء, سخن و اقدى در قصهء مذكور, خليفه توبه مى كند و بر مى گردد, نگاهى دراحاديث دو محاصرهء عثمان , نامه هاى عثمان در روزهاى محاصره , نگاهى به نامه هاى عثمان , زد و خورد يوم الدار,مقتل عثمان , تجهيز و دفن خليفه , در اطراف وقايع يوم الدار, نگاهى به نوشته و تأليفات , نگاهى به فتوحات , نگاهى در فتنهء بزرگ , نگاهى در نامهء عثمان , نگاهى در انصراف عثمان , احاديث زمان پيامبر (ص ) نسبت به عثمان , نگاهى به عهد عثمان , نگاهى به مناقب عثمان شامل پنجاه منقبت كه دست هاى غلو در فضايل آنها را وضع كرده و هيچ يك ازآنها صحيح نيست همراه با بحث هاى ارزشمند و مطالب مفيد.
مناقب خلفاى ثلاثه :ابوبكر و عمر و عثمان :
];!!ّّنامه هاى كه از عفك براى ما رسيده است .
در آخر اين جلد نيز, چهار تقدير به صورت شعر آمده است .
ج 10
ابتدا هفت تقريط كه اكثراً از علما و مراجع است و سپس حمد و ثنا و بعد ادامهء بحثهاى جلد قبل :
بقيهء بحث از مناقب خلفا (شامل چهل حديث ) حديث بين صحابه و نگاهى به آن حديث .
عبدالله بن عمر:
بيعت ابن عمر, سنت در خلافت راشده , اجتماع بر بيعت يزيد, اخبار و نوادر و ضعف ابن عمر, راى ابن عمر درجنگ , راى ابن عمر در نماز, عذرهاى ابن عمر, سخنانى دربارهء معاويه , ابن عمر بدعت هاى پدرش را زنده مى كرد,ابن عمر و على (ع ), اخبار ابن عمر در مناقب .
صحابه :
مناقب ساختگى خلفا, ابوسفيان در تاريخ , حديث بشارت ده نفر به بهشت و رسيدگى به آن , آيه هاى تحريف شده در مناقب .
معاويه :
غلو در فضايل معاويه , آنچه از پيامبر (ص ) دربارهء معاويه رسيده , آنچه از على (ع ) دربارهء معاويه رسيد, آنچه ازصحابه دربارهء معاويه رسيده سنجش در ترازوى قضاوت , معاويه و شراب , معاويه ربا مى خورد, ربا در قرآن و سنت ,معاويه در سفر نماز را تمام مى خواند, بدعت معاويه در عيدين نماز جمعهء در چهار شنبه , ازدواج دو خواهر با هم ,بدعت معاويه در ديات , تكبير مستحبى و تلبيه را ترك مى كند, سنت در تلبيه , براى مخالفت با شيعه سنت ثابت را رهامى كند, جلو انداختن خطبه بر نماز, ترك حدى از حدود خدا, معاويه لباس غير جايز را مى پوشد, معاويه زياد را به ابوسفيان ملحق كرد, معاويه و بيعت يزيد, بيعت يزيد در شام , عبدالرحمن در بيعت يزيد, سعيد در بيعت يزيد,نامه هاى معاويه در بيعت يزيد, مسافرت اول براى بيعت يزيد, مسافرت دوم , يزيد و سابقهء سوء و سياه او,جنايت هاى معاويه , لعن على (ع ) توسط معاويه و دست نشانده هايش , جنگ معاويه با على (ع ), سنت دربارهء كسيكه بر امام خروج كند, فئهء باغيه در قرآن و سنت , جنگ معاويه با على (ع ), چهل حديث دربارهء على (ع ), مسخره كردن سنت توسط معاويه , نامه هاى معاويه , بدى ها و افتراها در سابقه و نامهء عمل معاويه , معاويهء رانده شده , طرز تفكرمعاويه در خلافت , مناظرات و تحكيم در سوء سابقهء معاويه , دليل هاى قاطعى كه ابن حجر با آنها از معاويه دفاع ];""ّّمى كند, از جملهء آنها اجتهاد معاويه است , نگاهى به اجتهاد معاويه , معاويه و علم او به كتاب و سنت , نگاهى به آنچه كه معاويه روايت كرده , حديث : <من مات و لم يعرف امامه ...>بقيهء احاديث معاويه , معاويه مجتهد كذائى , امر دوم ازدفاع ابن حجر از معاويه احاديثى است كه گمان كرده دربارهء معاويه است , نگاهى به اين احاديث .
ج 11
ابتدا شش تقريظ و تقدير آورده شده و پس از حمد و ثنا ادامهء ابحاث معاويه از اين قرار است :
مواقف معاويه با امام حسن (ع ), معاويه امام حسن (ع ) را شهيد كرد, خوشى معاويه از شهادت امام حسن (ع ),معاويه و شيعه اميرالمؤمنين (ع ), جرايم معاويه , معاويه و حجر بن عدى , كشتن معاويه عمر و بن حمق و صيفى بن فسيل و قبيضة بن ضبيعه را.
قصهء عبدالله بن خليفه , شهادت دروغين , تبعيد حجر بن عدى و اصحابش , مقتل حجر و اصحابش , عذرهاى ساختگى معاويه , سنت و قتل مؤمن , كشتن حضرمى ها به خاطر تشيع , كشته شدن مالك اشتر و محمد بن ابوبكرتوسط معاويه , نگاهى به مناقب ساختگى معاويه (شامل چهل قصه ).
كرامات دروغين :
غلو فاحش يا قصه هاى خرافى (شامل صد قصه ): 1 زيد بن خارجه بعد از مرگ سخن مى گويد 2 انصارى بعد ازكشته شدن سخن مى گويد 3 زنده شدن حمار شيبان 4 عصاى أسيدبن حضير و عبادبن بشر روشنى مى دهد 5استجابت دعاى خالد 6الى 11 قصه هاى ابومسلم خولانى 12 ربيع بعد از مرگ سخن مى گويد 13 كرامت حضرت در ميان لشگر 14ال 16 كرامت سعدبن وقاص و هرم بن حبان 17 ابراهيم و امساك از غذا, 18الى 20 كرامت مطرف بصرى و كرز بن وبره و فقير اسود 21 غطفانى پس از مرگ تبسم مى كند 22ال 25 كرامات عمر بن عبدالعزيز ومالك بن دينار 26 ناصبى مستجاب الدعوة 27الى 29 كرامات ايوب سختيانى و حبيب بصرى و معروف كرخى 30مردى در هوا چهار زانو نشسته 31و 32 كرامات احمد خزاعى 33 قصه هاى خرافى دربارهء ابوحنيفه 34و 35كرامات ابى زرعه و ابراهيم خراسانى 36 ماجشون مى ميرد و زنده مى شود 37الى 43 قصه هائى در مناقب احمدحنبل 44 كرامت مالك , 45 صيحهء همدانى بر ملكين 46 كرامت ابن الاحرم 47 جوانى در كنار كعبه 48الى 50ذوالنون مصرى و ابن ابى الحوارى و الن الموفق 51 حوراء با ابو يحيى سخن مى گويد 52الى 55 كرامات سهل تسترى و ابن حنيف 56 شبلى فقيه لحيه خود را براى خدا مى تراشد: سنت در تراشيدن لحيه , تراشيدن لحيه درمذاهب اربعه , سخنانى در تراشيدن لحيه 57 عمو نور از آسمان تا قبر حنبلى 58 خرما بارى ابن سمعون رطب ];##ّّمى شود 59 ابن سمعون از خواب ديده شده خبر مى دهد 60 ابن سمعون رطب مى شود 61 فرشته بر ابوالمعالى نازل مى شود. 62 خداوند با غزالى سخن مى گويد 63 دست غزالى در دست پيامبر (ص ) است 64 كاب <احياالعلوم >غزالى 65الى 68 كرامت لامشى و حافظ طلحى و منبجى عمرى و ابن مسافر اموى 69و 70 عبدالقادر مرغ را زنده مى كند و در يك شب چهار با محتلم مى شود 71 عبدالقادر در شب معراج 72 عبدالقادر و ملك الموت 73قصهء وفات عبدالقادر 74 رفاعى در بيدارى دست پيامبر (ص ) را مى بوسد 75الى 78 كرامت غزلانى و شاطبى ووخشى و يونينى 79 ياد گرفتن نحو با اجازه 80و 81 كرامت اسماعى حضرمى 82الى 84 كرامت دلاوى و كردى وشاورى 85و 86 كرامات يا خرافات 87 شيخ گاو را مى خورد 88 كرامات ابن بدر حسينى 98 ابوالمعالى زنده مى كند و مى ميراند 90 تطور شب و روز ابو على 91 سيوطى پيامبر (ص ) را در بيدارى مى بيند 92 طى الارض سيوطى 93و 94 سروى از شهرى به شهر ديگر پرواز مى كند 96 ذويب روى آب راه مى رود 97
كرامات سراج الدين عبادى و صديقى بكرى 99 كرامات خارق العاده 100 عجايب و غرايب , عرفان فرقهء غاليه , خاتمهء بحث .
در اينجا ابحاث خاتمه پيدا مى كند.
بقيهء شعراى غدير در قرن نهم :
هفتاد و پنجم : غديريهء ضياءالدين هاديب و شرح حال او .
هفتاد و ششم : غديريهء حسن آل ابى عبدالكريم .
تا اينجا شعراى غدير درقرن نهم پايان و قرن دهم آغاز مى گردد:
هفتاد و هفتم : غديريهء شيخ ابراهيم كفعمى و شرح حال او.
هفتاد و هشتم : غديريهء شيخ حسين والد شيخ بهائى و شرح حال او.
قرن دهم نيز پايان يافته و شعراى غدير در قرن يازدهم شروع مى شود:
هفتاد و نهم : غديريهء ابن شاهين و شرح حال او .
هشتادم : غديريهء و شرح حال زين الدين حميدى .
هشتاد و يكم : غديريهء شيخ بهائى عاملى : شرح حال و اساتيد و شاگردان و تأليفات و شعر و ولايت و وفات او,نگاهى به لغزش نفيسى تهرانى .
هشتاد و دوم : غديريهء شيخ محمد حرفوشى و شرح حال او .
هشتاد و سوم : غديريهء سيد بن ابى الحسن و شرح حال او.
];$$ّّهشتاد و چهارم : غديريهء شيخ كربى و شرح حال او .
هشتاد و پنجم : غديريهء شرح الدين يمنى و شرح حال او .
هشتاد و ششم : غديريهء و شرح حال انسى .
هشتاد و هفتم : غديريهء سيد شهاب و شرح حال او .
هشتاد و هشتم : غديريهء و شرح حال سيد على خان مشعشعى , شرح حال سيد خلف مشعشعى .
هشتاد و نهم : غديريهء سيد ضياء الدين يمنى و شرح حال او .
نودم : غديريهء مولى محمد طاهر قمى و شرح حال و تاليفات و شعر فارسى او.
نودم و يكم : غديريهء قاضى جمال الدين و شرح حال و شعر او.
نود و دوم : غديريهء ابى محمد بن صنعان .
شعراى غدير در قرن يازدهم پايان و قرن دوازدهم آغاز مى گردد:
نود و سوم : غديريهء شيخ حر عاملى : شرح حال و تاليفات و شعر او .
نود و چهارم : غديريهء شيخ احمد بلادى و شرح حال او .
نود و پنجم : غديريهء شمس الادب يمنى و شرح حال او .
نود و ششم : غديريهء سيد على خان مدنى و شرح حال و تاليفات و شعر او, سخن سيد دربارهء نسبش .
نود و هفتم : غديريه ءهاى مقرى كاظمى و شرح حال او .
نود و هشتم : غديريهء علم الهدى كاشانى و شرح حال او.
نود و نهم : غديريه ءشيخ على عاملى و شرح حال او .
صدم : غديريهء مولى مسيحا فسوى و شرح حال او .
صد و يكم : غديريهء ابن شارهء غرورى و شرح حال او .
صد و دوم : غديريهء شيخ ابراهيم بلادى و شرح حال او .
صد و سوم : غديريهء ابومحمد شويكى و شرح حال او .
صد و چهارم : غديريهء سيد حسين رضوى (هندى ) و شرح حال او .
صد و پنجم : غديريهء سيد بدر الدين و شرح حال او .
در اينجا كتابشناسى يازده جلد كتاب الغدير پايان مى پذيرد.
];%%ّّنكات قابل توجه :
1 از چاپهايى كه براى كتاب معرفى شده فقط چاپ اول نه جلدى است و از چاپ دوم به بعد همه يك نوع چاپ ودر يازده جلد هستند, و اگر اضافاتى بوده فقط در ابتدا و آخر كتاب انجام شده است .
چاپ جديد كتاب ـ چنانچه گذشت ـ همراه با تحقيقى كامل چاپ شده است . در اين چاپ تقريظها و نامه ها ازابتداى جلدها برداشته شده و به صورت دو جلد در آخر اضافه شده است , و از جلد اول تا يازدهم مطابق چاپهاى قبل است .
2 اين كتاب در اصل بيش از يازده جلد است كه تا جلد يازدهم در حيات مؤلف چاپ شده و بقيه در دست فرزندان مؤلف در راه تكميل است .
3 براى اين كتاب چند ترجمه و تلخيص و فهرست و استدراك نوشته شده و نيز كتابهايى اقتباس شده از <الغدير>يابا استفاده از آن تدوين شده است .
توضيح اين كتابها چنين است :
الف ـ ترجمه ها :
# ترجمه به فارسى : 1 <ترجمهء الغدير, 21ج >توسط جمعى از محققين 2 <ترجمهء الغدير, 3ج ناتمام >توسطفرزندان مؤلف .
# ترجمه به اردو: 1 <ترجمهء الغدير, ج 1 از مصطفى جوهر هندى 2 ><الغدير, 2جلد>از سيد محمد با قر موسوى .
ب ـ خلاصه ها:
1و 2و 3 <نظرة الى الغدير>و <فى رحاب الغدير>عربى , و <غدير روز كمال دين >فارسى از على اصغر مروج 4<سيرى در الغدير> از محمد امينى (فرزندان مؤلف ) 5 <خلاصة الغدير>اردو از رضى جعفر نقوى .
ج ـ فهرستها:
1و 2ـ <على ضفاف الغدير 2ج >و <أعلام الغدير>توسط جمعى از محقيق 3المنير, فهرس كتاب الغدير> ازمؤسسة البعثة.
د ـ استدارك :
<على ضفاف الغدير>از سيد عبدالعزيز طباطبائى .
];لله لله ّّهـ اقتباس :
1 <ترجمهء هل حديث از جلد دهم كتاب الغدير>از سيد حسن موسوى 2 <قطره اى از دريا, ج 1و 2 از محمدحسين صفاخواه ,طالعى 2 ><حديث غدير>از على حسنين شيفته هندى .
و ـ استفاده :
1و 2 <حساسترين فراز تاريخ يا داستان غدير>و <داستان غدير>توسط جمعى از دبيران مشهد 3 <حماسهء غدير>از محمد رضا حكيمى .
همچنين كتابى به نام <خلافت از ديدگاه اماميه و اهل سنت >كه شماره 1از سرى <پرتوى از الغدير>است و توسطفرزند مؤلف جناب حجةالاسلام شيخ امينى انتخاب و ترجمه شده و در موضوع خلافت است .
4 قسمتى از غديريه هاى مذكور در اين كتابنامه در جلد يازدهم <الغدير>آمده است .
5 تقريظها و تقديرهايى از همه قشر از اهل علم و از شعه و عامه و حتى چند نفر از مسيحيان به صورت نامه يا نثر ويا به صورت شعر براى اين كتاب نوشته شده و نثرها در ابتداى جلدها, و شعرها در انتهاى آنها به چاپ رسيده است ,كه شصت و دو نثر و بيست و پنج شعر است كه جمعاً هشتاد و هفت نامه است . نويسندگان اين موارد با ذكر محل آنهابه ترتيب مجلدات كتاب چنين است :
نثرها:
ج 11 محمد عبدالغنى حسن , قاهره .
ج 22 محمد سعيد دحدوح , حلب (سوريه ).
ج 33 يحيى بن محمد حميد الدين , يمن 4 ملك حسين , اردن 5 عادل غضبان , قاهره (مصر) 6 علامه شيخ محمد على اردوبارى , نجف .
ج 47 محمد غلاب , قاهره (مصر, استاد دانشگاه الازهر) 8 عبدا

[ بازگشت به پاسخ به سوالات | صفحه اصلی بخش مقالات ]